VIII SA/Wa 675/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2021 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: organ odwoławczy, Prezes ARiMR), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.) oraz art. 10 ust. 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2019 r. poz. 1505, dalej: ustawa o ARiMR), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ I instancji, Dyrektor [...]OR ARiMR) z [...] marca 2021 r. nr [...] o odmowie przyznania wsparcia. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: W dniu 2 listopada 2015 r. R. K. (dalej: strona, skarżący, producent) złożył powiadomienie dotyczące [...] o udzielenie pomocy w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw (DOWIII)", realizowanego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1468, dalej: rozporządzenie RM z 2014 r.). Producent przeprowadził operacje wycofania z rynku na bezpłatną dystrybucję [...] kg jabłek z powierzchni 2,14 ha w dniach: 11 grudnia 2015 r. i 9 maja 2016 r. Natomiast 6 lipca 2016 r. złożył wniosek o przyznanie nadzwyczajnego wsparcia [...], deklarując swój udział w programie jako producent indywidualny niebędący członkiem organizacji producentów owoców i warzyw. Składając wniosek o przyznanie wsparcia strona oświadczyła, że zobowiązuje się przestrzegać warunków uczestnictwa w mechanizmach, w których będzie uczestniczyła. W dniu [...] września 2016 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. (dalej: Dyrektor OT ARR) decyzją nr [...] udzielił stronie wsparcia w łącznej kwocie [...] EUR, która została przeliczona na kwotę [...] zł, za przeprowadzenie operacji wycofania jabłek z rynku. Płatność na rzecz producenta została zrealizowana [...] września 2016 r. Postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Prezes Agencji Rynku Rolnego wszczął wobec producenta z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranych środków w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw (DOWIII)". Następnie wnioskiem z 5 listopada 2019 r. Dyrektor [...]OR ARiMR zwrócił się do Prezesa ARiMR o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora OT ARR z [...] września 2016 r. w sprawie udzielenia wsparcia dla producenta. W dniu [...] marca 2020 r. Prezes ARiMR wydał decyzję nr [...], którą stwierdził nieważność decyzji Dyrektora OT ARR z [...] września 2016 r. nr [...], zaś Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister) decyzją z [...] sierpnia 2020 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR. Mając powyższe na uwadze, Dyrektor [...]OR ARiMR decyzją z [...] marca 2021 r. Nr [...], działając na podstawie § 7 pkt 1 w związku z § 4 rozporządzenia RM z 2014 r., odmówił przyznania wsparcia z tytułu tymczasowego wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej. Zdaniem organu I instancji producent owoców, będący członkiem uznanej organizacji producentów owoców i warzyw realizującej program operacyjny, utracił uprawnienie do uzyskania indywidualnego wsparcia w ramach mechanizmu. Jak ustalił organ I instancji, Dyrektor OT ARR [...] września 2015 r. wydał decyzję nr [...], którą przyznał organizacji producentów [...] Sp. z o.o. z siedzibą w D. (dalej również: organizacja producentów, spółka) wsparcie za wycofanie jabłek z rynku w wysokości [...] EUR, tj. [...] zł. Płatność na rzecz organizacji producentów została zrealizowana [...] września 2016 r. Natomiast skarżący jest członkiem tej organizacji od [...] września 2015 r. Z dokonanych przez Dyrektora [...]OR ARiMR ustaleń wynikało nadto, że spółka została wpisana do ewidencji producentów [...] sierpnia 2007 r. pod nr [...]. Wykaz członków organizacji, będący załącznikiem do "Wniosku o wpis do EP" (formularz złożony przez organizację producentów 1 marca 2016 r. w związku ze zmianą danych), zawierał imienny wykaz członków organizacji, w tym również dane producenta. Zgodnie z powyższym producent w dniu składania wniosku, tj. 6 lipca 2016 r., był członkiem uznanej organizacji producentów. Przeprowadzając w dniach: 11 grudnia 2015 r. i 9 maja 2016 r. operacje wycofania produktów z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji oraz deklarując swój udział jako producent indywidualny niebędący członkiem organizacji, działał niezgodnie ze złożonymi do Agencji Rynku Rolnego dokumentami i wbrew obowiązującym przepisom krajowym i unijnym. Zdaniem organu I instancji w mechanizmie mogli brać udział jako beneficjenci tylko uznane organizacje producentów, które realizują program operacyjny oraz producenci indywidualni, którzy nie są ich członkami, a którzy spełniają wymogi przewidziane w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2014 r. Wyłącznie te dwie kategorie podmiotów mogą zgłosić chęć uczestnictwa w mechanizmie poprzez złożenie powiadomienia, o którym mowa w § 4 ust. 3 rozporządzenia RM z 2014 r. Powiadomienie złożone przez inny podmiot nie odniosło skutku, bowiem złożone zostało przez podmiot nieuprawniony. W odwołaniu producent podniósł, że nie istnieją podstawy do odmowy przyznania wsparcia i wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji oraz orzeczenie co do istoty poprzez przyznanie wsparcia we wnioskowanej wysokości. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2021 r. nr [...] Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...]OR ARiMR z [...] marca 2021 r. nr [...] o odmowie przyznania wsparcia. Organ odwoławczy powołał m.in. treść § 4 ust. 1 rozporządzenia RM z 2014 r., art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 6 oraz 9 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 1031/2014 z 29 września 2014 r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw (Dz. U. UE. L. 2014.284.22, dalej: rozporządzenie delegowane nr 1031/2014) i zgodził się z organem I instancji co do tego, że w mechanizmie przyznania wsparcia mogli brać udział jako beneficjenci tylko uznane organizacje producentów, które realizują program operacyjny i których uznanie nie zostało zawieszone, oraz producenci indywidualni, którzy nie są członkami takich organizacji, a którzy spełniają wymogi przewidziane w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2014 r. Organ odwoławczy podzielił również ustalenia faktyczne organu I instancji i uznał, że zarówno w datach przeprowadzania operacji wycofania produktów z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji, jak i składania wniosku skarżący był członkiem organizacji producentów (jej udziałowcem), która brała udział w przedmiotowym mechanizmie i otrzymała wsparcie. Tym samym skarżący utracił uprawnienia do indywidualnego wsparcia finansowego w ramach tego samego mechanizmu, przez co działał wbrew przepisom prawa krajowego i unijnego. Producent, który w dniu składania wniosku był członkiem i współudziałowcem uznanej organizacji producentów, nie mógł otrzymać wsparcia przyznawanego na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2, § 8 rozporządzenia RM z 2014 r. oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 1031/2014. Przyznanie wsparcia producentowi byłoby również w takim przypadku naruszeniem art. 9 ust. 4 rozporządzenia delegowanego nr 1031/2014. Organ odwoławczy w konkluzji wskazał, że fakt udzielenia wsparcia finansowego uznanej organizacji producentów [...] Sp. z o.o. wyklucza możliwość udzielenia wsparcia finansowego skarżącemu. Producent, wnioskując do Dyrektora [...]OR ARiMR o wsparcie finansowe na podstawie art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia delegowanego nr 1031/2014, a także mając na uwadze art. 9 ust. 4 tego rozporządzenia oraz § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2014 r., ubiegał się o nienależną mu i nieuprawnioną pomoc unijną. Skarżący nie był bowiem producentem, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2014 r., czyli producentem niebędącym członkiem organizacji producentów owoców i warzyw. Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła strona, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci błędnego zastosowania art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 1, ust. 3 lit. a), art. 9 ust. 4 rozporządzenia delegowanego nr 1031/2014 oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia RM z 2014 r. poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje wsparcie z tytułu tymczasowego wsparcia producentów owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z UE do Federacji Rosyjskiej na podstawie powiadomienia złożonego 2 listopada 2015 r., ponieważ w trakcie składania wniosku o przyznanie wsparcia skarżący był członkiem organizacji producentów [...] Sp. z o.o., pomimo że organy nie dostrzegły w ramach rozpoznawania przedmiotowej sprawy, iż skarżący nabył udziały w spółce [...] września 2015 r., tj. niespełna na dwa miesiące przed złożeniem powiadomienia do Dyrektora OT ARR, zatem wycofana produkcja skarżącego nie była produkcją organizacji producentów, jak również jego członkostwo nie było uwzględnione w programie operacyjnym spółki zarówno na lata 2013-2015, jak i 2016-2018. Mając powyższe na uwadze skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji lub z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 3 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Po dokonaniu oceny legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej reguł Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w sposób wpływający na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli była decyzja Prezesa ARiMR z [...] czerwca 2021 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...]OR ARiMR z [...] marca 2021 r. nr [...] o odmowie przyznania wsparcia. W ocenie Sądu prawidłowa jest dokonana przez organy obu instancji ocena, że skarżący, jako indywidualny producent, będący jednocześnie członkiem organizacji producentów, nie był uprawniony do wystąpienia o przedmiotową pomoc. [...] Sp. z o.o. uczestniczyła bowiem w programie wycofywania owoców z rynku na bezpłatną dystrybucję i decyzją z [...] września 2016 r. nr [...] przyznano jej wsparcie w kwocie [...] EUR, tj. [...] zł. Zaprezentowane przez organ odwoławczy stanowisko pozostaje w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawnymi zarówno krajowymi, jak i unijnymi. W rozporządzeniu delegowanym nr 1031/2014 ustanowiono przepisy dotyczące tymczasowych nadzwyczajnych unijnych środków wsparcia, które mają być przyznane organizacjom producentów w sektorze owoców i warzyw, uznanym zgodnie z art. 154 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, oraz producentom, którzy nie są członkami takich organizacji. Te tymczasowe nadzwyczajne unijne środki wsparcia obejmują operacje wycofania z rynku, niezbierania plonów i zielonych zbiorów (art. 1 ust. 1 ww. rozporządzenia). Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia RM z 2014 r. wsparcie przysługuje: 1) organizacji producentów owoców i warzyw, uznanej na podstawie odrębnych przepisów i realizującej program operacyjny, o którym mowa w art. 33 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347, z 20.12.2013, str. 671 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1308/2013); 2) producentowi owoców i warzyw niebędącemu członkiem organizacji producentów, o której mowa w pkt 1, będącemu producentem rolnym w rozumieniu ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, który: a) posiada gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni co najmniej 1 ha, w którym prowadzi uprawę owoców lub warzyw w gruncie, a powierzchnia działki rolnej w rozumieniu ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, na której prowadzi dana uprawę, wynosi co najmniej 0,1 ha, lub b) prowadzi uprawę owoców lub warzyw w ramach działu specjalnego produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tak sformułowany przepis jasno wskazuje, że producentowi indywidualnemu wsparcie w ramach przedmiotowego mechanizmu przysługuje pod warunkiem, że nie jest on członkiem organizacji producentów owoców i warzyw, która realizuje program operacyjny. O tym wyraźnie mówi również art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia delegowanego nr 1031/2014, z którego wynika, że pomoc finansową Unii przyznaje się producentom owoców i warzyw, którzy nie są członkami organizacji producentów, na operacje wycofania z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji (...). Ponadto, zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia RM z 2014 r. wsparcie udzielane jest na wniosek podmiotu, o którym mowa w § 4 ust. 1, co oznacza, że może być on składany wyłącznie przez organizację producentów owoców i warzyw realizującą program operacyjny albo przez indywidualnego producenta owoców i warzyw, który nie należy do takiej organizacji. W okolicznościach niniejszej sprawy zasadne są więc ustalenia, że skarżący nie spełnił warunków udziału i uzyskania wsparcia w przedmiotowym mechanizmie, ponieważ od 16 września 2015 r. jest członkiem uznanej grupy producentów owoców i warzyw [...] Sp. z o.o., która w latach 2013-2015 i 2016-2018 realizowała również ten program. Skarżący w dacie składania powiadomienia (2 listopada 2015 r.), wycofania jabłek na bezpłatną dystrybucję (11 grudnia 2015 r. i 9 maja 2016 r.) oraz składania wniosku (6 lipca 2016 r.) nie był podmiotem, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2014 r. oraz w art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia delegowanego nr 1031/2014. Przepisy te pod względem podmiotowym wskazują wyraźnie jedynie dwie grupy producentów, które mogą występować w przedmiotowym mechanizmie wsparcia. W świetle przywołanych uregulowań prawnych nie istniały podstawy, aby skarżący jako indywidualny producent rolny uczestniczył w programie pomocowym, gdy w takim programie uczestniczyła organizacja producentów, której był członkiem. W takiej sytuacji faktyczno-prawnej skarżący mógł dokonywać wycofania owoców z rynku na bezpłatną dystrybucję jedynie za pośrednictwem swojej organizacji producenckiej. Z powyższych względów zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Bez znaczenia, zdaniem Sądu, jest okoliczność, że skarżący przystąpił do organizacji producentów 2 miesiące przed złożeniem powiadomienia o zamiarze wycofania jabłek w ramach bezpłatnej dystrybucji. Skarżący, jako członek spółki, powinien znać cele organizacji producentów, do której przystąpił oraz jej prawne możliwości i zasady udziału w przedmiotowym mechanizmie. Słusznie organ odwoławczy zauważył w odpowiedzi na skargę, że organizacje producentów są podmiotami, których celem jest wzmacnianie pozycji plantatorów na rynku. Są one wręcz zobowiązane do zagospodarowania całości produkcji dostarczonej przez swoich członków. Z treści § 4 ust. 2 rozporządzenia RM 2014 r. wynika ponadto, że w przypadku organizacji producentów owoców i warzyw realizującej program operacyjny limit dotyczący m.in. ilości produktów objętych planowaną operacją wynosi 20.000 ton, kiedy w przypadku indywidualnego producenta wynosi 500 ton. Poza tym Sąd miał na względzie okoliczność, że skarżący, składając wniosek o przyznanie wsparcia, oświadczył, że zna warunki uczestnictwa w tym programie i zobowiązuje się do ich przestrzegania. Niewątpliwie, podpisując takie oświadczenie, miał świadomość obowiązujących go przepisów krajowych i unijnych, regulujących udział w przedmiotowym mechanizmie. Zatem stanowisko producenta, zawarte w uzasadnieniu skargi, że nie był członkiem organizacji producentów realizującej program operacyjny, ponieważ nie uczestniczył w tym programie na dzień składania powiadomienia oraz wycofania produktów, stanowi jedynie polemikę z prawidłową interpretacją przepisów dokonaną w tej sprawie przez organy orzekające. W ocenie Sądu Prezes ARiMR, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, w sposób wyczerpujący i zrozumiały przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia. Materiał dowodowy zebrany w sprawie jest pełny, a jego ocena wnikliwa, wszechstronna i oparta na zasadach logiki. Sąd, działając z urzędu, nie dopatrzył się naruszenia prawa mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, czy też skutkującego nieważnością kontrolowanych decyzji. Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.