VIII SA/Wa 676/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-13

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację finansową i zdrowotną strony?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że koszty z tym związane mogą przekroczyć możliwości finansowe skarżącego, który posiada jedynie ograniczone stypendium. Jednocześnie odmówił częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując, że posiadane przez skarżącego oszczędności oraz fakt zamieszkiwania z rodzicami nie uzasadniają zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, który jest najniższy i nie powinien spowodować uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi W. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu odmawiającą przyznania stypendium socjalnego. Skarżący wskazał na trudną sytuację finansową, chorobę psychiczną i pozostawanie na utrzymaniu rodziców, a także posiadane oszczędności i stypendium specjalne.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (częściowego zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...]. W dniu 28 kwietnia 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z rodzicami, którzy posiadają dochód w wysokości [...] zł. Jednocześnie oświadczył, że do czerwca 2016 r. ma przyznane stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych w wysokości [...] zł. Podał, że leczy się psychiatrycznie, ma silne stany lękowe i depresyjne, nie jest osobą samodzielną. Pozostaje na utrzymaniu rodziców – emerytów. Oświadczył, że posiada oszczędności w kwocie [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze złożone wyjaśnienia stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bowiem koszty z tym związane mogą przekroczyć możliwości finansowe skarżącego, który według oświadczenia posiada jedynie do czerwca 2016 r. stypendium specjalne w wysokości [...] zł. Natomiast okoliczność, że skarżący zamieszkuje wspólnie z rodzicami, a więc nie ponosi samodzielnie kosztów utrzymania, ma również niewielkie oszczędności w gotówce, nie przemawia za uznaniem zasadności wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tym bardziej, że wynoszą one jedynie [...] zł tytułem wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej. Jest to najniższy wpis jaki przewiduje rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi, a jego uiszczenie nie powinno spowodować uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło