VIII SA/Wa 676/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu [...] sp. z o.o. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 czerwca 2017 r. umarzającego postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2013 rok postanowił: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 27 czerwca 2017 r. umarzające postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: "skarżąca" lub "spółka") pismem z [...] lipca 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako: "Sąd") skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] opisaną w rubrum nin. postanowienia. Skarżąca złożyła także wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem z 3 października 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy. Starszy referendarz sądowy w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że spółka nie wykazała ponad wszelką wątpliwość, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przeniesienie kosztów postępowania na Skarb Państwa. Skarżąca wniosła sprzeciw od wyżej wymienionego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 25 października 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Sąd w uzasadnieniu napisał, że skarżąca w toku prowadzonego postępowania o przyznanie prawa pomocy nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 lutego 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 676/16 oddalił skargę spółki. Skarżąca złożyła wniosek sporządzenie uzasadnienia wyroku i przesłanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Po otrzymanym odpisie wyroku wraz z uzasadnieniem spółka złożyła skargę kasacyjna od ww. wyroku. Pismem z dnia 15 maja 2017 r. skarżąca złożyła do Sądu, ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zarządzeniem z 23 maja 2017 r. wezwano skarżącą do odesłania wypełnionego formularza oraz do uzupełnienia złożonego wniosku, celem ustalenia sytuacji finansowej (k. 172). Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 26 maja 2017 r. (k. 174). Postanowieniem z 27 czerwca 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie umorzył postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając stwierdził brak podstaw do zmiany oceny sytuacji majątkowej skarżącej, dokonanej w prawomocnym postanowieniu starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 października 2016 r. Starszy referendarz sądowy dokonał porównania sytuacji materialnej skarżącej – w świetle oświadczeń złożonych na formularzu PPPr z dnia 30 maja 2017 r. r. – stwierdził, że strona uzasadnia zasadność swojego wniosku poprzez eksponowanie tych samych przesłanek, które w jej ocenie przemawiają za udzieleniem prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W szczególności powołuje się na stratę z działalności gospodarczej (-) [...] zł, brak środków na rachunku bankowym oraz nieotrzymywanie dopłat unijnych. Dodatkowo zauważył, że z załączonego do aktualnego wniosku bilansu sporządzonego na 31 grudnia 2016 r. wynika, że spółka posiadała na ten dzień aktywa trwałe w wysokości [...] zł, aktywa obrotowe w wysokości [...] zł, w tym należności krótkoterminowe [...] zł. Przedstawiony natomiast jednostronicowy wyciąg z rachunku bankowego nie tylko nie zawiera żadnej informacji wskazującej na brak operacji na rachunku, ale nie wskazuje nawet do jakiego podmiotu rachunek ten należy. Referendarz wyjaśnił, że obowiązany jest stwierdzić, iż treść kolejnego wniosku skarżącej o prawo pomocy nie wskazuje, by w jakimkolwiek zakresie nakierowany był on na wykazanie zmiany okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej. Podniósł, że spółka ponownie składa tożsame oświadczenia w zakresie stanu majątkowego i w tym samym zakresie nie wypełnia obowiązku uzupełnia wniosku (brak wyciągów z rachunku bankowego), to porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z przedmiotowym wnioskiem ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jej sytuacji majątkowej. Wskazał przy tym, iż postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym, na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Odpis postanowienia doręczono skarżącej w dniu 4 lipca 2017 r. (k. 196). W zakreślonym terminie skarżąca wniosła sprzeciw wnosząc o zmianę skarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie, rozpoznanie wniosków i orzeczenie o przyznaniu spółce zwolnień. W uzasadnieniu spółka podniosła, że wnioski skarżącej powinny być bezwzględnie rozpoznane przez referendarza oraz, że nie było podstaw do zastosowania przez referendarza art. 249a P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie jest zasadny. Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., w tym postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W ocenie Sądu, starszy referendarz sądowy zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Należy zaznaczyć, że art. 249a P.p.s.a. może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 P.p.s.a., a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu (ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie) [tak trafnie M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, art. 249a Nb. 3, s. 989]. Sąd podziela ocenę starszego referendarza sądowego, że skarżąca ponownie w kolejnych wnioskach o prawo pomocy nie wskazuje, by w jakimkolwiek zakresie nakierowany był on na wykazanie zmiany okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej. Spółka ponownie składa tożsame oświadczenia w zakresie stanu majątkowego i w tym samym zakresie nie wypełnia obowiązku uzupełnia wniosku (brak wyciągów z rachunku bankowego), to porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z przedmiotowym wnioskiem ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jej sytuacji majątkowej. Sąd podziela i tę ocenę, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Odnosząc się do zarzutu podnoszonego w sprzeciwie odnośnie innego zakresu prawa pomocy we wniosku pierwotnym i kolejnym nie zasługuje on na uwzględnienie. Aczkolwiek w pierwotnym wniosku skarżąca domagała się zwolnienia od wpisu od skargi (w wysokości [...] zł) a obecnie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej (w wysokości [...] zł) to kolejny wniosek dotyczący częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie de facto mniejszym (jeżeli porównać wysokość obciążenia finansowego) prawidłowo potraktowano jako mający na celu jedynie przedłużenie toczącego się postępowania sądowego, skoro oparty został na identycznej argumentacji, jak podnoszona w prawomocnie oddalonym już rozstrzygnięciu. W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem postanowienie starszego referendarza sądowego z 27 czerwca 2017 r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. W związku z powyższym, na podstawie art. 249a oraz art. 260 §1 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.