VIII SA/Wa 677/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 3 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku [...]sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2012 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy [...] sp. z o.o. (dalej: "skarżąca" lub "spółka"), złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że aktualnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, prowadzi jedynie działalność rolniczą. Przed sądem toczy się kilkanaście spraw w sprawie dopłat, których spółka nie otrzymała bądź musi je zwrócić za poprzednie lata. Posiadane środki spółka wykorzystuje do produkcji rolnej. Ponadto skarżąca oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, zaś strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...] zł. Zobowiązania spółki na koniec 2015 r. wynosiły [...] zł w tym zaległe pensje pracowników, zobowiązania podatkowe i w stosunku do kontrahentów wykonujących usługi rolnicze. Do wniosku załączyła bilans, rachunek zysków i strat za 2015 r., oraz potwierdzenia wykonania operacji na rachunku bankowym. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zauważyć należy, że na obecnym etapie postępowania do kosztów sądowych należy zaliczyć wpis od skargi w wysokości [...] zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 78 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie skarżąca powyższej przesłanki nie spełnia. Przede wszystkim zauważyć należy, że pozostaje ona w obrocie prawnym jako przedsiębiorca i prowadzi działalność rolniczą, w tej sytuacji argumentem nie może być powołanie się na fakt nieotrzymywania dopłat do posiadanych gruntów i sporów na tym tle z organami administracji. Dopłaty unijne nie stanowią bowiem jedynego źródła przychodów z gospodarstwa rolnego, co wynika z informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego spółki (k – [...]) oraz deklaracji samej skarżącej we wniosku, że utrzymuje się z rolnictwa. Niezależnie od powyższego spółka, mimo zobowiązania jej w piśmie z dnia [...] września 2016 r., nie przedłożyła zeznania podatkowego CIT-8 za 2015 r., co w oczywisty sposób uniemożliwia ocenę jej kondycji finansowej. Nie wywiązała się także z obowiązku złożenia wyciągów z rachunku bankowego zawierającego historię operacji. Nie są bowiem wykonaniem tego zobowiązania nadesłane potwierdzenia wykonania poszczególnych, wybranych operacji na rachunku w danym miesiącu, bo nie obrazują zdolności płatniczych spółki. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że spółka nie wykazała ponad wszelką wątpliwość, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przeniesienie kosztów postępowania na Skarb Państwa. Na marginesie jedynie należy podnieś, że za okoliczność niemającą przesądzającego znaczenia dla oceny wniosku o prawo pomocy uznaje się wynik finansowy spółki - poniesioną stratę, gdyż w obrocie gospodarczym przyjęto, że strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie świadczy o braku środków finansowych. Tym samym, jeżeli osoba prawna, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, wykazuje w swojej działalności stratę, nie stanowi to wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z: 1 sierpnia 2013r. sygn. akt I FZ 327/13; 22 marca 2011r. sygn. akt II GZ 112/11; 19 listopada 2004r. sygn. akt I FZ 436/04, dostępne na www.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.