VIII SA/Wa 68/14

WyrokWSA w Warszawie2014-07-03

Skład orzekający: Artur Kot, Leszek Kobylski, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, na podstawie ostatecznej decyzji o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, narusza zasadę proporcjonalności i ogranicza możliwość aktywizacji zawodowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, oparte na ostatecznej decyzji o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań, jest zgodne z prawem. Trybunał Konstytucyjny w wyroku K 23/10 orzekł o zgodności przepisu art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z Konstytucją, uznając środek ten za konieczny i proporcjonalny do osiągnięcia celu ustawy, jakim jest zapewnienie skuteczności w egzekwowaniu należności alimentacyjnych. Sąd podkreślił, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter związany i jest obligatoryjna po spełnieniu przesłanek ustawowych, a argumenty dotyczące ograniczeń zawodowych tracą na znaczeniu w świetle orzecznictwa Trybunału.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy. Starosta wydał decyzję na podstawie wniosku Wójta Gminy, po tym jak D. S. został uznany za dłużnika alimentacyjnego decyzją, która stała się ostateczna. Skarżący zarzucił naruszenie zasady proporcjonalności przez zastosowanie art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, twierdząc, że przepis ten ogranicza jego aktywizację zawodową. Kolegium utrzymało decyzję w mocy, wskazując na nowelizację przepisów i zgodność obecnych regulacji z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją znak [...] z dnia [...] września 2013 r. Starosta R (Starosta, organ I instancji) działając na podstawie art. 5 ust. 5, ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228, zwana dalej ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwany dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu sprawy dłużnika alimentacyjnego D S (skarżący) orzekł o zatrzymaniu ww. prawa jazdy kat. "B" nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Starosta podał, iż podstawę faktyczną do wydania decyzji stanowił wniosek Wójta Gminy J znak: [...] z dnia [...] lipca 2013 r., o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu D S, w związku z wydaniem w dniu 9 kwietnia 2013 r. decyzji o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego, która stała się ostateczna. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy przepis ten narusza zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji. W szczególności podniósł ograniczenie możliwości aktywizacji zawodowej dłużnika poprzez ograniczenie ofert pracy, które można do niego skierować, a tym samym nie służy podstawowemu celowi ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jakim jest zapewnienie skuteczności w egzekwowaniu należności alimentacyjnych. Decyzją znak [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu (Kolegium, organ odwoławczy), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, organ odwoławczy stwierdził zasadność podjętego przez Starostę rozstrzygnięcia. Kolegium wskazało, iż przepisy regulujące zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu zawarte są w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przy czym od dnia 1 stycznia 2012 r. na skutek uregulowań wynikających z ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, uległa zmianie wcześniej obowiązująca procedura związana z zatrzymaniem prawa jazdy. Po nowelizacji, postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy, poprzedzone musi być postępowaniem w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W sytuacji, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił złożenia oświadczenia majątkowego lub zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, bez uzasadnionej przyczyny w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy odmówił przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, może zostać wszczęte postępowanie dotyczące uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (art. 5 ust. 3 ustawy). Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny. Kolegium wskazało, że skarżący nie dokonał żadnej wpłaty tytułem spłaty zadłużenia, był pouczony o konsekwencjach wydania decyzji o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego, natomiast zareagował dopiero po wydaniu przez organ I instancji decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W ocenie Kolegium okoliczności podniesione przez skarżącego w odwołaniu nie mają wpływu na zmianę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, ponieważ po złożeniu przez organ właściwy dłużnika do starosty wniosku o zatrzymanie prawa jazdy, organ ten, z mocy art. 5 ust. 5, obowiązany był do wydania decyzji w tym przedmiocie. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, iż nie jest władny do kontroli ostatecznej decyzji Wójta Gminy J z dnia [...] kwietnia 2013 r. o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego. Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania, Kolegium wyjaśniło, iż rozpoznając niniejszą sprawę miało na uwadze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 września 2009 r. wydane w sprawie P 46/07. W wyroku tym Trybunał uznał art. 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) za niezgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Trybunał stwierdził, że obowiązujący pod rządami art. 5 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej, mechanizm zatrzymywania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, naruszał zasadę sprawiedliwej procedury poprzez brak stosownego trybu odwoławczego umożliwiającego dłużnikowi alimentacyjnemu poddanie kontroli instancyjnej merytorycznej zasadności wniosku uprawnionego organu o zatrzymanie prawa jazdy, a także konstytucyjną zasadę proporcjonalności poprzez brak służebnej roli zatrzymania prawa jazdy dla realizacji podstawowego celu ustawy, jakim jest zapewnienie skuteczności w egzekwowaniu należności alimentacyjnych, którego to celu nie można osiągnąć – z zasady – poprzez zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, którego aktywność zawodowa łączy się z posiadaniem prawa jazdy. Organ odwoławczy powołał się na nowelizację przepisu art. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dokonaną ustawą zmieniającą z dnia 19 sierpnia 2011 r., która wprowadziła na tyle istotne zmiany w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, że Kolegium uznało, iż obecnie obowiązujące regulacje, które wprowadzone zostały w wykonaniu opisanego wyżej orzeczenia Trybunału, nie są obarczone wcześniejszymi wadami. Jednocześnie Kolegium podzieliło pogląd prezentowany przez orzecznictwo Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, w myśl którego nowe rozwiązania w procedurze zatrzymywania prawa jazdy dłużnikom alimentacyjnym eliminują automatyzm stosowania tej instytucji niezależnie od okresu zalegania z płatnością alimentów oraz wielkości zadłużenia, a także pozwalają dłużnikowi alimentacyjnemu na podważanie przesłanek koniecznych do uznania go za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych. Kierując się powyższym stanowiskiem, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożył skarżący, wnioskując o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Wskazał, iż wydając zaskarżone decyzje organy naruszyły: - art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten narusza zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji. Ogranicza bowiem możliwość aktywizacji zawodowej dłużnika poprzez ograniczenie ofert pracy, które można do niego skierować, a tym samym nie służy podstawowemu celowi ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jakim jest zapewnienie skuteczności w egzekwowaniu należności alimentacyjnych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego powołał się na niejednolite stanowisko w orzecznictwie sądów administracyjnych, w szczególności odniósł się do orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 374/11, uznając, że zachodzi tzw. wtórna niekonstytucyjność. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż problematyka związana z rozstrzyganiem o zatrzymaniu dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy została uregulowana w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Od dnia 1 stycznia 2012 r., to jest w wyniku nowelizacji wprowadzonej na mocy ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 205, poz. 1212), uległa zmianie procedura, której rezultatem jest zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Począwszy od wspomnianej daty, wszczęcie postępowania w sprawie zatrzymania dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy, uwarunkowane jest ostatecznym zakończeniem postępowania w sprawie uznania tego dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy dłużnika, po otrzymaniu od organu właściwego wierzyciela stosownego wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dokonuje w tym zakresie oceny jego sytuacji materialnej zdrowotnej i życiowej, ustalanej w ramach wywiadu alimentacyjnego oraz złożonego przezeń oświadczenia majątkowego. W przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a mianowicie, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, odmawia złożenia oświadczenia majątkowego lub zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, lub też bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, odmówił przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, organ obowiązany jest wszcząć postępowanie dotyczące uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Przed wydaniem takiej decyzji organ zobligowany jest zbadać, czy nie zachodzi przesłanka negatywna określona w art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie bowiem z tym unormowaniem, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się, jeżeli przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się on w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Z art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika jednoznacznie, że dopiero wówczas, gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika, kieruje do starosty wniosek o zatrzymanie mu prawa jazdy, dołączając do niego odpis rzeczonej decyzji, a nadto składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Stosownie do art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, na podstawie takiego wniosku właściwy starosta powiatowy wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że skarżący został uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na podstawie decyzji Wójta Gminy J z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak [...], która stała się ostateczna. Wobec tego stwierdzić należy, iż w sprawie zaistniały przesłanki, które z mocy art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów obligowały organ do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ma on charakter bezwzględnie obowiązującej normy, która w przypadku spełnienia wymienionych w niej przesłanek nie pozostawia właściwemu organowi żadnego zakresu uznania administracyjnego, lecz obliguje go do wydania takiego rozstrzygnięcia. Inaczej mówiąc decyzja w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy ma charakter związany, ponieważ organ jest zobligowany do wydania nakazu w sytuacji, gdy wystąpiły przesłanki określone tym przepisem, tj. gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. W tym miejscu wskazać należy, że przepis art. 5 ust. 3b wprowadzony do ustawy na mocy powyższej nowelizacji z dnia 19 sierpnia 2011 r., był przedmiotem badania pod kątem zgodności z ustawą zasadniczą. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 12 lutego 2014 r. (sygn. akt K 23/10) orzekł o zgodności tego unormowania z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 2 ustawy zasadniczej. Zdaniem Trybunału, celem uchwalenia art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów było zwiększenie stopnia wywiązywania się dłużników z ustalonego przez sąd zobowiązania alimentacyjnego. Cel, którym kierował się ustawodawca, wiąże się z ochroną wyrażonych w Konstytucji wartości, które zostały wymienione w art. 18 (ochrona i opieki małżeństwa, rodziny, macierzyństwa i rodzicielstwa), art. 71 ust. 1 (ochrona dobra rodziny i prawa rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietnych i niepełnych, do szczególnej pomocy władz publicznych) i art. 72 ust. 1-3 Konstytucji (ochrona praw dziecka). Trybunał wskazał, że instytucja zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu polega na czasowym zatrzymaniu dokumentu, który zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz. 151 ze zm.) stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania określonymi pojazdami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bądź w ruchu międzynarodowym. Nie jest ona tożsama z zakazem prowadzenia pojazdów, który jest środkiem karnym określonym w art. 39 pkt 3 Kodeksu karnego, orzekanym przez sąd wobec osób skazanych za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (spowodowanie katastrofy, bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy, spowodowanie wypadku, prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego). Oceniając zakwestionowaną instytucję w aspekcie jej przydatności i konieczności, Trybunał zauważył, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest wydawana wobec szczególnej kategorii adresatów. Są nimi rodzice, którzy swoim zachowaniem powszechnie uznawanym za społecznie naganne, nie wykonują wobec dziecka szeregu obowiązków zarówno o charakterze moralnym jak i prawnym. Po pierwsze, nie wykonują wobec dziecka dobrowolnie obowiązku alimentacji wobec swoich dzieci, zmuszając drugie z rodziców do podjęcia działań mających na celu ustalenie relacji alimentacyjnych przez wyrok sądu rodzinnego. Po drugie, nie wykonują dobrowolnie wydanego wobec nich prawomocnego wyroku sądowego ustalającego relacje alimentacyjne, mimo iż mają zdolność świadczenia alimentów. Trybunał zaznaczył, iż nie można jednoznacznie stwierdzić, że środek ten w sposób oczywisty nie spełnia postulatu skuteczności. Ponadto, w ocenie Trybunału, nie można także nie zauważać działania prewencyjnego tej instytucji. Zatrzymanie prawa jazdy jest istotną dolegliwością wpływającą na podejmowane przez jednostki decyzje, zarówno w sferze swobodnego poruszania się, jak i w sferze różnego rodzaju aktywności (w tym zawodowych). Trybunał Konstytucyjny uznał, że na zakwestionowany środek stanowi element pewnego zharmonizowanego systemu składającego się z wielu środków dyscyplinujących. Powyższe względy, w ocenie Trybunału, przemawiają za tym, że środek w postaci zatrzymania prawa jazdy w stosunku do tej kategorii podmiotów, którą są uchylający się od zobowiązań alimentacyjnych dłużnicy, można uznać za konieczny dla osiągnięcia określonego wyżej poziomu skuteczności w realizacji podstawowego celu ustawy alimentacyjnej. Ponadto, na co zwrócił uwagę Trybunał, zakwestionowany środek nie jest stosowany automatycznie w sytuacji niewywiązywania się dłużnika ze zobowiązań alimentacyjnych, ale jedynie wówczas, gdy dłużnik alimentacyjny uporczywie utrudnia egzekucję lub nie podejmuje żadnej aktywności w celu aktywizacji zawodowej, a proponowane przez właściwe instytucje prace bez uzasadnionej przyczyny odrzuca. Ponadto istotne jest również to, że od zachowania samego dłużnika (polegającego na wykonywaniu obowiązków prawnych) zależy zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Tym samym zdaniem Trybunału, powyższe argumenty łagodzą ocenę dolegliwości przewidzianej przez ustawodawcę i przemawiają za uznaniem, że zakwestionowana instytucja nie stanowi nadmiernej ingerencji w interes prawny dłużnika alimentacyjnego. Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wyeliminował z systemu prawa przepisu art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który pozostaje w bezpośrednim związku z art. 5 ust. 5 tej ustawy, stanowiącym podstawę prawną decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, to należy uznać konstytucyjność wskazanych przez organy podstaw materialnoprawnych, a tym samym prawidłowość zaskarżonych decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, iż odebranie prawa jazdy spowoduje ograniczenie możliwość aktywizacji zawodowej dłużnika, poprzez ograniczenie ofert pracy, a tym samym zmniejszy możliwości regulowania zobowiązań alimentacyjnych, ponownie należy przywołać ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lutego 2014 r., który wskazał, iż środek ten nie jest stosowany automatycznie w sytuacji niewywiązywania się dłużnika ze zobowiązań alimentacyjnych. Jeśli dłużnik alimentacyjny nie jest w stanie wywiązać się z alimentów, ale współpracuje z właściwymi organami, prawa jazdy nie można mu zatrzymać. W związku z powyższym, według Trybunału traci na znaczeniu argument, że prawo jazdy może mieć niekiedy znaczenie podczas poszukiwania lub wykonywania określonej pracy. Ponadto, jak wyżej zaznaczono, związany charakter decyzji wydawanej w trybie art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów uniemożliwia organowi badanie zasadności uznania skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jego stanu majątkowego, zdrowotnego, czy też częstotliwości spełniania świadczeń alimentacyjnych. Powyższe okoliczności nie mają znaczenia w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, mogły być uwzględniane na etapie wydawania decyzji Wójta Gminy J z dnia [...] kwietnia 2014 r., o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Nie mogą one natomiast rzutować na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia o zatrzymaniu prawa jazdy, którego podjęcie determinują wyłącznie dwie ustawowe przesłanki, jakimi są: po pierwsze - ostateczna decyzja, o której mowa w art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i po drugie - skierowanie do starosty przez organ właściwy dłużnika wniosku o zatrzymanie prawa jazdy. W konkluzji zaznaczyć należy, iż skład orzekający nie podziela stanowiska orzecznictwa sądów administracyjnych, którego tezy nie są zgodne ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wynikającego z wyroku z dnia z 12 lutego 2014 r. (sygn. akt K 23/10). Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło