VIII SA/Wa 681/22

WyrokWSA w Warszawie2023-01-19

Skład orzekający: Justyna Mazur, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła miejsce zameldowania z powodu konfliktu rodzinnego i zamieszkuje pod innym adresem, gdzie znajduje się centrum jej życia zawodowego i osobistego, mimo posiadania kluczy do poprzedniego lokalu i przechowywania tam części rzeczy osobistych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli opuszczenie lokalu nie było dobrowolne z powodu konfliktu rodzinnego, to trwałe związanie centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania skutecznych czynności prawnych w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stanowi podstawę do orzeczenia wymeldowania. Posiadanie kluczy i przechowywanie rzeczy osobistych nie świadczy o stałym zamieszkiwaniu, jeśli faktyczne centrum życiowe znajduje się gdzie indziej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania K. B.-P. z pobytu stałego z nieruchomości przy ul. P. w S. Wnioskodawcy, dziadkowie skarżącej, wskazali, że wyprowadziła się ona do Warszawy, gdzie znajduje się centrum jej życia. Skarżąca podnosiła, że opuściła dom z powodu złych warunków bytowych i konfliktu z dziadkami, a w Warszawie mieszka z mężem i pracuje. Organy administracji orzekły o wymeldowaniu, uznając, że skarżąca trwale opuściła miejsce pobytu stałego. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi K. B. – [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 maja 2022 r., znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 27 maja 2022 r., nr WSO-I.621.1.73.2022 Wojewoda Mazowiecki (dalej Wojewoda, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Burmistrza S. z 30 marca 2022 r. nr [...]orzekającą o wymeldowaniu K. B.-P. z pobytu stałego zameldowania z budynku nr [...] położonym przy ul. P. w S.. Decyzję wydano w następującym stanie sprawy: W dniu 20 października 2021 r. zostało wszczęte na wniosek K. i C. B. a następnie po podtrzymaniu go przez M. E., A. C., P. . postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania K. B.-P. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości S., przy ul. P. [...]. Wnioskujący o wymeldowanie podnosili fakt, że K. T. B.-P. wyprowadziła się, od pewnego czasu nie mieszka i nie dokonała wymeldowania z adresu w miejscowości S., ul. P. [...] czyli z domu, którego są współwłaścicielami oraz dożywotnio zamieszkują. Przesłuchana w charakterze strony K. T. B.-P. oświadczyła, że nie mieszka pod adresem ul. P. [...] w S.. Nie wyprowadziła się dobrowolnie. Przyczyną opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego były złe warunki bytowe uniemożliwiające zamieszkiwanie oraz z powodu złego traktowania jej osoby przez dziadków B.. Ponadto ww. oświadczyła, że nie wie czy wróci do domu w S. przy ul. P. [...] w celu zamieszkania tam na stałe i nie podjęła też żadnych kroków prawnych zmierzających do poprawienia relacji z dziadkami K. i C. B. W domu przy ul. P. [...] w S. mieszkają jej rodzice, przechowuje tam część swoich rzeczy osobistych, posiada klucze do lokalu. W ramach prowadzonego postępowania o wymeldowanie, przesłuchano także w charakterze świadków matkę i siostrę wymeldowanej, tj. B. B. i E. B.. Świadkowie zgodnie oświadczyły, że Katarzyna T. B.-P. od około 3 lat nie mieszka pod adresem S. ul. P. [...]. W obecnej chwili mieszka wraz z mężem i pracuje w W. i tam znajduje się jej centrum życiowe. Wiele jednak spraw załatwia w S.. Świadkowie nie mają wiedzy czy wymeldowana K. T. B.-P. wyprowadziła się na stałe i czy powróci do miejsca dotychczasowego pobytu stałego. W tych warunkach, uznając, że przedstawiony stan faktyczny pozwala na stwierdzenie, że K. T. B.-P. nie zamieszkuje w domu przy ul. P. [...] w miejscowości S., opuściła miejsce pobytu stałego dobrowolnie i jest to miejsce tylko okazjonalnych odwiedzin, zaś centrum życiowe skoncentrowane jest w W., gdzie zamieszkuje wraz z mężem – Burmistrz S. w dniu 30 marca 2022 r. orzekł o wymeldowaniu K. T. B.-P. z pobytu stałego zameldowania pod adresem ul. P. [...] w S.. Jako podstawę prawną wskazał art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. j. Dz. U. 2021 r. poz. 510 ze zm., dalej "ustawa o ewidencji ludności") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U z 2021 r., poz. 735, dalej k.p.a.). W odwołaniu od decyzji Burmistrza S.(dalej Burmistrz, organ I instancji), K. T. B.-P. (dalej także skarżąca) zarzuciła organowi naruszenie przepisów k.p.a., poprzez: naruszenie art. 7, 7b, 8, 9 oraz art. 77 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych mających fundamentalne znaczenie przy rozpatrywaniu sprawy. Podniosła, że organ w toku prowadzonego postępowania nie wykonał żadnych czynności mających na celu jakiekolwiek wyjaśnienie okoliczności związanych z opuszczeniem przez nią miejsca zamieszkania. Dodatkowo wyjaśniła, że jej wyprowadzka z domu rodzinnego spowodowana była konfliktem jaki spowodowali dziadkowie K. i C. B.. Ponadto podała, że wyprowadziła się do Warszawy, gdzie zamieszkiwał w tym czasie jej narzeczony a aktualnie mąż. W W. mieszka, pracuje, a każdy wolny czas (urlopy czy też weekendy) spędza poza Warszawą, w rodzinnej miejscowości; naruszenie art. 10 oraz 64 § 2 k.p.a. poprzez samodzielne przyjęcie oraz uznanie jej za stronę postępowania. E. D. oraz A. i O. D. (tak w oryginale). Ówcześni właściciele nieruchomości K. i C. małż. B. pismem z 20 października 2021 r. wystąpili o wymeldowanie z budynku położonego przy ul. P. [...] w S. K. B., pracownicy dokonując weryfikacji wniosku oraz jego poprawności samodzielnie zmienili treść żądania strony poprzez założenie, że ww. przejawili chęć wniesienia wniosku o wymeldowanie jej; błędną interpretację przepisów ustawy o ewidencji ludności. W toku prowadzonego postępowania nie zostały dogłębnie rozpatrzone wszystkie kwestie związane z opuszczeniem miejsca zameldowania E. D. wraz z dziećmi. Organ z góry założył, że jeśli osoba ta wskazała, że nie mieszka pod adresem zameldowania a jedynie czasem z różnych względów tam przebywa to należy uznać, że trwale opuściła i dobrowolnie to miejsce. Ponadto wywiodła, że nie ma zaufania do urzędu. Wyjaśniła, że na nieruchomości tej nie znajduje się żaden lokal, a jedynie dwa budynki mieszkalne, które mają nadany jeden numer adresowy oraz zabudowa gospodarcza. W jednym z budynków zamieszkują wnioskodawcy natomiast w drugim budynku mieszkalnym zameldowana była strona skarżąca. K. i C. B. nie utrzymują żadnych kontaktów z osobami zamieszkującymi w drugim budynku jak też nie użytkują tego budynku. Wojewoda Mazowiecki powołaną na wstępie decyzją z 27 maja 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ II instancji uznał, że wniesione odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Wojewody, organ I instancji należycie, zgodnie z przepisami k.p.a. ustalił stan faktyczny sprawy. Wynika z niego, że K. i C. B. występując z wnioskiem z 19 października 2021 r. o wymeldowanie K. T. B.-P. wskazali, że ich wnuczka kilka lat temu opuściła miejsce pobytu stałego i od co najmniej 2 lat mieszka w W. i tam znajduje się jej centrum życiowe. Wcześniej przez kilka lat ww. mieszkała w okolicach S.. Z ustaleń organu II instancji wynika, że w trakcie prowadzonego postępowania K. i C. B. darowali córce M. B. E. oraz wnukom A. C. i . B. nieruchomość położoną przy ul. P. [...] w S. (akt notarialny z 26 listopada 2021 r. Repertorium A Nr [...]). Obdarowani (M. B. E. i A. C.) wyraziły wolę kontynuowania przedmiotowego postępowania. Organ II instancji odniósł się do wyjaśnień skarżącej z 23 grudnia 2021 r. składanych przed organem I instancji, kiedy to ww. wskazała, że z uwagi na złe warunki bytowe oraz naganne zachowanie dziadków, nie mieszka w budynku nr [...] położonym przy ul. P. w S.. Skarżąca wyjaśniła wówczas, że kiedy przyjeżdża pod ww. adres, dziadkowie wulgarnie się do niej odnoszą, wobec czego domniemywa, że nie chcą, by dalej tam przebywała. Jej pobyty pod niniejszym adresem związane są z odwiedzinami u rodziców, posiada klucze do budynku i korzysta z nich tylko, gdy nie ma w pobliżu dziadków. W rodzinnym domu pozostawiła część swoich rzeczy osobistych, nie wie czy wróci by ponownie w nim zamieszkać. Jednocześnie skarżąca nie podejmowała żadnych kroków prawnych, umożliwiających jej ponowne zamieszkanie. Oceniając stan sprawy organ II instancji stwierdził, że o istnieniu przesłanki opuszczenia czy też nieopuszczenia miejsca pobytu stałego można mówić wtedy, gdy całokształt zachowania zainteresowanej osoby będzie wskazywał, że budynek, w którym była zameldowana, jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być dla niej tego rodzaju miejscem, W ocenie Wojewody Mazowieckiego K. T. B.-P. nie mieszka w miejscu stałego pobytu. Wojewoda odniósł się również do braku dokumentu (braku wydruku elektronicznego poświadczenia odbioru zawiadomienia z 7 lutego 2022 r.), informującego o prawidłowym zawiadomieniu K. T. B.-P. o przesłuchaniu w dniu 28 lutego 2022 r. ww. świadków, uznając, że występuje zbieżność zeznań z twierdzeniami skarżącej. W rezultacie organ II instancji uznał za bezsporny fakt, iż skarżąca wyjechała do Warszawy i zamieszkała u narzeczonego (obecnie męża), gdzie znajduje się też miejsce pracy wymienionej. Okoliczność powyższa została potwierdzona przez świadków. Oceniając stan sprawy, organ II instancji doszedł do przekonania, że okoliczność posiadania swobodnego dostępu do ww. budynku, do którego przyjeżdża odwiedzając rodziców, nie świadczy o jej stałym w nim zamieszkiwaniu. W ocenie Wojewody Mazowieckiego treść analizowanego materiału dowodowego oraz treść odwołania wskazuje w sposób niepozostawiający wątpliwości, że kontakt K. T. B.-P. z rodzicami jest okazjonalny. Powołał się tu zeznania skarżącej z 23 grudnia 2021 r., (k-9 i następne akt administracyjnych), kiedy ww. podała, że przeprowadziła się do W., ponieważ w miejscu pobytu stałego warunki bytowe uniemożliwiały jej dalsze zamieszkiwanie. Ponadto zachowanie dziadków wobec niej było naganne, lecz nie podejmowała względem nich żadnych kroków prawnych. Końcowo Wojewoda stwierdził, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w danym lokalu, zaś skarżąca nie mieszka w budynku nr [...] przy ul. P. w S.. Skargę na powyższą decyzję złożyła K. B.-P., wnioskując o jej uchylenie wraz poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Zaskarżając decyzję w całości, skarżąca zarzuciła jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nie ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Zdaniem strony skarżącej organy wydające zaskarżone decyzje ustaliły stan faktyczny jedynie na podstawie zeznania stron, które zamieszkują poza adresem, z którego orzeczono o wymeldowaniu jej. W ocenie skarżącej nie zostały przeprowadzone oględziny nieruchomości, aby potwierdzić bądź wykluczyć fakt jej zamieszkania. Oparcie decyzji jedynie na zeznaniu stron oraz pominięcie faktów, które zaznaczałam w toku prowadzonego postępowania, stanowi istotą wadę przeprowadzonego postępowania, która miała wpływ na treść wydanej decyzji. Zwróciła uwagę na kierunkowanie pytań, w stosunku do świadków oraz stron w sposób sugerujący odpowiedź oraz uwzględnianie w protokole tylko wybranych przez osobę prowadzącą postępowanie informacji co jest niedopuszczalne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wynikająca z zaskarżonej decyzji. Odniósł się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając wydane w sprawie decyzje w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1191 ze zm.), a w szczególności art. 35 tej ustawy, stanowiący, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Z powołanego wyżej art. 35 ustawy o ewidencji ludności wynikają przesłanki wymeldowania osoby zameldowanej pod określonym adresem na pobyt stały. W świetle wskazanej regulacji wydawana w tej sprawie decyzja ma charakter związany i zapada, gdy jednocześnie spełnione zostają przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego przez daną osobę oraz niedopełnienia przez nią obowiązku wymeldowania się. Podkreślenia wymaga, że opuszczenie lokalu związane jest z definicją pobytu stałego, który - zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności - oznacza zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że o pobycie stałym przesądzają takie elementy jak: fizyczne przebywanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar (wola) przebywania w tym miejscu (dom, lokal) w sposób stały (na stałe). Element woli istotny jest również przy ocenie przesłanek opuszczenia miejsca pobytu stałego. O opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wówczas, gdy ma ono charakter trwały, a także jest dobrowolne. O opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale także zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym (innym) miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Zamiar taki określa się jednak na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Innymi słowy zamiar w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy rozumieć nie tylko jako wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. A zatem dla jego oceny istotne będzie ustalenie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego pozostawania w danym lokalu. Sąd podziela aktualny również na gruncie obowiązującej obecnie ustawy o ewidencji ludności pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaprezentowany w wyroku z dnia 22 września 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 600/05), w świetle którego miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami. Zatem przyjąć należy, że opuszczenie miejsca stałego pobytu zachodzi wtedy, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym domu czy lokalu, ujawniając jednocześnie zamiar opuszczenia danego miejsca na stałe, związany z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów, przy czym rezygnacja z przebywania w określonym domu może nastąpić w sposób wyraźny przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Zwrócenia uwagi wymaga, że w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych przez opuszczenie lokalu rozumie się fizyczne nieprzebywanie w nim połączone z zamiarem opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i skoncentrowanie swoich interesów osobistych i majątkowych w nowym miejscu. Jednocześnie opuszczenie lokalu musi być oczywiste i trwałe. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w danym domu czy lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Organy administracji publicznej prowadząc postępowanie nie mogą ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia osoby, której dotyczy wniosek o wymeldowanie. Należy uwzględnić całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących to, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2408/12). W realiach rozpoznawanej sprawy nie jest kwestia sporną, że skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego przy ul. P. [...] w S. i nie zamieszkuje w tym miejscu – co jest potwierdzone zebranym materiałem dowodowym. Taki stan rzeczy wynika nie tylko z wniosku zainteresowanych wymeldowaniem skarżącej, ale przede wszystkim z zeznań samej K. B.-P.. Ww. przesłuchana w dniu 23 grudnia 2021 r., zeznała, że nie mieszka pod adresem ul. P. [...] w S., nie wyprowadziła się dobrowolnie, wskazując na warunki bytowe, które uniemożliwiały jej mieszkanie pod ww. adresem oraz zachowanie dziadków (używali słów wulgarnych, pluli jej pod nogi), które spowodowało, iż opuściła miejsce pobytu stałego. Do dnia obecnego jak podała skarżąca, dziadkowie nie życzą sobie aby zamieszkiwała pod ww. adresem. Nie mniej skarżąca nie podjęła żadnych kroków prawnych dotyczących jej zamieszkiwania pod adresem ul. P. [...] w S.. W domu (adresu stałego) pojawia się jedynie w celu odwiedzin rodziny. Również w odwołaniu skarżąca dodatkowo wyjaśniła, iż jej wyprowadzka z domu rodzinnego spowodowana była konfliktem z dziadkami, wyprowadziła się do W., gdzie zamieszkiwał jej narzeczony (aktualnie mąż), tam pracuje a na weekendy i urlopy przyjeżdża do rodziców. Zaznaczyła także, że nie ustalono czy pod stałym adresem znajdują się jej rzeczy. Z kolei w skardze podniosła zarzut braku przeprowadzenia oględzin nieruchomości na okoliczność braku potwierdzenia jej zamieszkiwania. Odnosząc się do powyższych kwestii należy wyjaśnić, że przez dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu rozumieć należy zarówno najbardziej typową sytuację, gdy osoba zameldowana faktycznie dobrowolnie opuszcza miejsce stałego pobytu, jak i sytuację, gdy została ona w jakiś sposób przymuszona do wyprowadzki, a następnie z zamiarem stałego przebywania zamieszkała pod innym adresem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2022 r., sygn. II OSK 1927/19, CBOIS). Brak dobrowolności nie stanowi jednoznacznie negatywnej przesłanki do orzeczenia wymeldowania. Należy bowiem przyjąć, że nawet jeśli samo opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i zachodziły okoliczności przymusu, to następnie trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania czynności prawnych w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu lub też bezskuteczne podejmowanie takich czynności, stwarza sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, skoro czynności tej sama nie dopełniła (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2022 r. , sygn. II OSK 169/19, CBOIS). W ocenie Sądu te dodatkowe przesłanki zostały spełnione. Nie sposób przyjąć, że skarżąca nie opuściła domu dobrowolnie. Brak dobrowolności nastąpiłby w przypadku wyraźnego, dowiedzionego i bezpośredniego przymuszania skarżącego do opuszczenia lokalu. To, że przyczyną opuszczenia domu były niesnaski rodzinne (konflikt z dziadkami) nie stoi w sprzeczności z dobrowolnością. O konflikcie z dziadkami poinformowała skarżąca w odwołaniu. Z kolei w zeznaniach podawała dodatkowo warunki bytowe panujące w domu. Jednocześnie co istotne skarżąca nie podjęła żadnych kroków prawnych związanych z chęcią powrotu do domu na stałe. To że skarżąca pozostawiła część swoich rzeczy osobistych nie oznacza, że nie zamierzała opuścić domu oraz, że łączy swoje podstawowe funkcje życiowe z przedmiotowym domem w S. przy ul. P. [...]. Fakt, że skarżąca przechowuje pewne swoje rzeczy w domu rodziców w żaden sposób nie wpływa na obowiązek meldunkowy, ponieważ doświadczenie życiowe jasno pokazuje, że w sytuacjach ograniczonej przestrzeni życiowej, zwłaszcza pomiędzy osobami z kręgu bliskiej rodziny, ma miejsce praktyka "użyczania" miejsca dla przechowywania pewnych przedmiotów, w danej chwili zbędnych. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy określone osoby kiedyś zamieszkiwały wspólnie, na przykład w relacjach rodzice – dzieci. W ocenie Sądu owa faktyczna okoliczność przechowywania tych rzeczy w żaden sposób automatycznie nie przekłada się na okoliczność stałego (czasowego) przebywania osoby w danym miejscu. Podobnie wywodził Naczelny Sąd Administracyjny podkreślając, że sam fakt okazjonalnego przebywania i przechowywania rzeczy w budynku mieszkalnym nie wyłącza możliwości wymeldowania z pobytu stałego z lokalu mieszczącego się w tym budynku w przypadku spełnienia przesłanek zawartych w art. 35 ustawy o ewidencji ludności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2021 r. II OSK 3209/18, CBOIS). Dlatego też w ocenie Sądu zarzut braku przeprowadzenia oględzin nieruchomości – podniesiony w skardze należy uznać za chybiony. Na marginesie skarżąca nie zgłaszała takiego wniosku dowodowego w trakcie postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu w realiach sprawy takie dodatkowe postępowanie byłoby zbędne i w nieusprawiedliwiony sposób prowadziłoby do przewleczenia postępowania, tym bardziej, że skarżąca nie wykazała żadnych nowych okoliczności, których prawa przedstawienia ją pozbawiono. Okoliczność zamieszkiwania skarżącej w Warszawie potwierdzili świadkowie wskazani przez skarżącą. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że należy zgodzić się z organami meldunkowymi obu instancji, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na ustalenie i przyjęcie, że skarżąca nie zamieszkuje w domu położonym w S. przy ul. P. [...], a całokształt okoliczności faktycznych sprawy – wbrew twierdzeniom skarżącej - wskazuje, że opuszczenie przez nią wskazanego lokalu ma charakter trwały oraz dobrowolny. W toku postępowania bezspornie bowiem ustalono, że skarżąca postanowiła przeprowadzić się do W., gdzie mieszkał jej narzeczony (aktualnie mąż) i gdzie do dzisiaj ww. pracuje. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, należy podzielić stanowisko organów obu instancji, iż dom przy ul. P. [...] w S. nie może zostać uznany za centrum życiowe skarżącej, bowiem większość swojego czasu spędza w Warszawie gdzie koncentruje swoje sprawy życiowe – aktywność zawodową, życie osobiste. Należy podkreślić, że instytucja zameldowania ma charakter rejestracyjny i ewidencyjny, a celem zameldowania jest wyłącznie potwierdzenie zamieszkiwania w danym lokalu. Zameldowania na pobyt stały dokonuje się w miejscu, gdzie ma się zamiar stałego przebywania i koncentrowania w nim swoich wszystkich interesów życiowych, przy czym – jak to już zostało powyżej zasygnalizowane – ów zamiar przebywania w danym miejscu (domu czy lokalu) należy oceniać nie tylko na podstawie składanych deklaracji lecz na podstawie całokształtu obiektywnych okoliczności. Zameldowanie na pobyt stały potwierdza fakt pobytu osoby w miejscu jej rzeczywistego przebywania, natomiast w przypadku skarżącej nie można mówić o stałym pobycie, skoro skarżąca tam nie mieszka. Fakt odwiedzania rodziny nie świadczy o stałym pobycie, skoro centrum życiowe skarżącej znajduje się w Warszawie. Utrzymywanie zatem jej zameldowania na pobyt stały w przedmiotowym domu oznaczałoby utrzymywanie fikcji meldunkowej. W nawiązaniu do niniejszej sprawy wypada jeszcze odnieść się do kwestii określenia stron postępowania administracyjnego o wymeldowanie. Należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 5 grudnia 2011 r., II OPS 1/11, ONSAiWSA 2012/2/17 przyjął, że osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie (wymeldowanie) w tym (z tego) lokalu innej osoby, prowadzonym na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Uchwała ta z uwagi na jej treść i przedstawioną motywację zachowuje swoją aktualność również pod rządami ustawy o ewidencji ludności. Stroną w postępowaniu o wymeldowanie, oprócz osoby, której meldunek dotyczy, jest właściciel lokalu, a także jego najemca (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2021 r., II OSK 2152/18). Wbrew twierdzeniom skarżącej – zgodnie z art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. organy administracyjne w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sprawie, zgromadziły i oceniły materiał dowodowy, a następnie zastosowały art. 35 ustawy o ewidencji ludności. W odniesieniu do braku potwierdzenia zawiadomienia skarżącej o przesłuchaniu świadków, stwierdzić należy, że zostało to dostrzeżone przez Sąd, skarżąca nie podnosiła powyższego zarzutu, zatem Sąd przyjął, iż była prawidłowo powiadomiona o przesłuchaniu świadków, a w aktach jedynie pominięto dołączenia zawiadomienia. Z kolei brak przeprowadzenia oględzin nieruchomości, podniesiony w skardze - został omówiony powyżej i nie ma on wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z tych powodów, nie dopatrując się nieprawidłowego, mającego wpływ na wynik sprawy stosowania wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego związanych z obowiązkiem meldunkowym, ani nie dostrzegając innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło