VIII SA/Wa 684/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-30
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która poza wynagrodzeniem za pracę otrzymuje alimenty na dzieci, pomoc finansową od rodziny oraz partycypuje w kosztach utrzymania domu i spłaca ratę kredytu za samochód, znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości?Ratio decidendi
Prawo pomocy przysługuje w zakresie częściowym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Osoba otrzymująca poza wynagrodzeniem za pracę alimenty na dzieci, pomoc finansową od rodziny oraz partycypująca w kosztach utrzymania domu i spłacająca ratę kredytu za samochód, nie znajduje się w sytuacji uzasadniającej całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż nie wykazała obiektywnej niemożności zgromadzenia środków na ich pokrycie.Stan faktyczny
B. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawczyni wskazała, że utrzymuje się z dochodu, otrzymuje alimenty na dzieci, pomoc finansową od rodziny oraz partycypuje w kosztach utrzymania domu i spłaca ratę kredytu za samochód. Sąd rozpatrzył wniosek, uwzględniając częściowo żądanie strony.Rozstrzygnięcie
1. zwolnić B. R. od kosztów sądowych ponad kwotę 1.000 (tysiąc) zł, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1. zwolnić B. R. od kosztów sądowych ponad kwotę 1.000 (tysiąc) zł, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu B. R. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wyjaśniła, że wspólnie z dwiema niepełnoletnimi córkami utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł brutto, a w kosztach bieżącego utrzymania pomaga jej zamężna córka i matka. W części wniosku obejmującej posiadany majątek wymieniła zakupiony na raty samochód osobowy [...] z 2005 r.
W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku skarżąca oświadczyła, że ojciec dzieci ma zasądzone alimenty w wysokości [...] zł na każde, ponadto pomaga w utrzymaniu, a dodatkowo córki otrzymują na własne potrzeby ok. [...] zł miesięcznie. Wyjaśniła, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nią zamężna córka z rodziną, która partycypuje w kosztach utrzymania domu i spłaca połowę raty kredytu za wspólnie użytkowany samochód tj. ok. [...] zł. Finansowo wspierają skarżącą również jej rodzice, przy czym pomoc ta wynosi ok. [...] zł miesięcznie. Do pisma skarżąca załączyła kserokopie: umowy o pracę, faktury za gaz, energię i wodę.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Z wyjaśnień skarżącej wynika, że poza wynagrodzeniem za pracę ([...] zł na ¾ etatu) otrzymuje ona również alimenty na dwie córki (po ... zł), przy czym niezależnie od tego ojciec dzieci zaspakaja ich bieżące potrzeby związane ze szkołą i utrzymaniem, a dodatkowo córki otrzymują ok. [...] zł na własne wydatki. Skarżąca otrzymuje również pomoc finansową od rodziców, a koszty utrzymania domu ponosi zamieszkująca wspólnie z nią zamężna córka.
Z powyższego wynika, że skarżąca mimo niewielkiego wynagrodzenia, nie znajduje się w sytuacji, w której z trudem zaspakajałaby bieżące potrzeby. Fakt, że spłaca ona kredyt zaciągnięty na zakup samochodu, którego rata wynosi ok. [...] zł nie przesądza o trudnej sytuacji materialnej, a wręcz przeciwnie. Dodać w tym miejscu należy, że zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych, zwłaszcza jeśli dotyczą one zakupu dóbr materialnych nie mających charakteru pierwszej potrzeby, jak w tym przypadku samochodu [...].
Oceniając w kontekście powyższych ustaleń możliwości płatnicze skarżącej uznano, że będzie ona w stanie zgromadzić w części środki niezbędne do dochodzenia swoich praw przed sądem. Skarżąca nie wykazała bowiem, że jej aktualna sytuacja materialna uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych w całości, nawet jeśli wynoszą one 2.445 zł
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło