VIII SA/Wa 684/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1) zwolnić B. R. od kosztów sądowych ponad kwotę 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu B. R. (dalej: "skarżąca" wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema małoletnimi córkami. Źródło dochodu stanowi zaś wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości [...] zł brutto. W kosztach biężącego utrzymania pomaga jej zamężna córka i matka. W części wniosku obejmującej posiadany majątek wymieniła zakupiony na raty samochód osobowy marki [...] z [...] r. Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a.") oświadczyła, że ojciec dzieci ma zasądzone alimenty w wysokości [...] zł na każdą z córek, dodatkowo otrzymują one od niego na własne potrzeby ok. [...] zł miesięcznie. Wyjaśniła, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nią zamężna córka z rodziną, która partycypuje w kosztach utrzymania domu i spłaca połowę raty kredytu (ok. [...] zł), gdyż wspólnie użytkują zakupiony na raty samochód. Dodała, że w miarę możliwości, otrzymuje pomoc finansową od swoich rodziców w różnych kwotach, czasami [...] zł miesięcznie. Skarżąca załączyła kopię umowy o pracę, faktury za gaz, energię i wodę. Postanowieniem z 30 lipca 2014 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 1.000 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Pismem z [...] października 2014 r. skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw na postanowienie referendarza sądowego. Powtórzyła okoliczności wskazywane uprzednio we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dodała, że z uwagi na toczące się wobec niej postępowanie egzekucyjne, faktyczne otrzymuje wynagrodzenie (osiąga dochody) w wysokości [...] zł. Pozbawiona jest możliwości sprzedaży samochodu, gdyż bank, w którym zaciągnęła na ten cel kredyt, jest współwłaścicielem pojazdu. Wskazała, że alimenty na rzecz córek otrzymuje dopiero od lipca 2014 r., gdyż jej małżonek uprzednio przebywał w areszcie śledczym. Doraźna pomoc rodziców przeznaczana jest na bieżące potrzeby. Z powodu trudnej sytuacji materialnej skarżąca nie była w stanie zakupić stosownych pomocy dydaktycznych dla jednej z córek. Zgodnie z art. 260 u.p.p.s.a., wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a.). Ciężar dowodu w tym przypadku spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy i która ma wykazać, że znajduje się ona w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącą uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżąca rzeczywiście wykazała, że pozbawiona jest możliwości ponoszenia kosztów wpisu sądowego od skargi. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy, uznać należy, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w częściowym zakresie, o którym mowa w pkt 1 sentencji postanowienia. W pozostałym zakresie Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej, gdyż dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, że aktualna sytuacja materialna skarżącej nie jest na tyle zła aby nie mogła ona uiścić pozostałej kwoty wpisu sądowego (1.000 zł). Zdaniem Sądu, skarżąca pomimo opisywanych okoliczności dotyczących jej sytuacji spłaca kredyt bankowy o wartości przewyższającej jej aktualne dochody. Nie wykazała, że podjęła działania zmierzające do prolongowania spłacanego w terminie zobowiązania wobec banku. Warto zauważyć, że skarżąca wspólnie z mężem prowadziła działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, o czym świadczą materiały z postępowania karnego (narażenie należności podatkowych na uszczuplenie za lata 2006 – 2007 łącznie na kwotę [...] zł). Nie przedstawiła dokumentów towarzyszących utracie dotychczas zgromadzonego majątku. Nie sposób w związku z powyższym dać wiarę skarżącej co do tego, że przekracza jej możliwości finansowe uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 1.000 zł, tj. o wartości niższej od miesięcznej raty kredytu bankowego. W realiach niniejszej sprawy zobowiązania prywatnoprawne nie mogą korzystać z pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 255 u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.