VIII SA/Wa 687/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-19

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wspólnie z małżonkiem osiąga dochód w określonej wysokości, spłaca kredyt hipoteczny i posiada oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wspólnie z małżonkiem osiąga dochód w określonej wysokości, spłaca kredyt hipoteczny i dysponuje oszczędnościami, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), gdyż zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych, a posiadanie oszczędności w zasadzie wyklucza możliwość skorzystania z tej instytucji.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na wspólny dochód z żoną, miesięczne raty kredytu hipotecznego oraz posiadany dom i oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek, analizując sytuację finansową wnioskodawcy w kontekście przesłanek określonych w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. W. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie z żoną, a łączny, miesięczny dochód małżonków wynosi [...] zł. Jednocześnie podał, że z tytuł zaciągniętych kredytów spłaca raty w wysokości [...] zł miesięcznie. W części wniosku obejmującej stan majątkowy skarżący wymienił dom – [...] m² i oszczędności pieniężne w wysokości [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ppsa). Przystępując do rozpoznania wniosku wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Analiza wniosku prowadzi do stwierdzenia, że po stronie skarżącej nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wspólnie z żoną osiąga dochód w wysokości [...] zł, nie jest zatem osobą ubogą pozbawioną środków do życia, albo posiadającą środki wystarczające na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Okolicznością przemawiającą za uwzględnieniem wniosku nie jest również fakt, że skarżący według oświadczenia spłaca kredyt hipoteczny, bowiem zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa przez obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych. Ponadto skarżący dysponuje oszczędnościami pieniężnymi w wysokości [...] zł tj. znacznie przekraczającymi wysokości wpisu od skargi ([...] zł). Posiadanie natomiast jakichkolwiek oszczędności w zasadzie wyklucza możliwości skorzystania z instytucji prawa pomocy. Wobec powyższego uznano, że skarżący nie wykazał jakoby nie był w stanie partycypować w kosztach sądowych i że byłyby one poza zasięgiem jego możliwości finansowych. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa i art. 258 § 1 pkt 8 ppsa postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło