VIII SA/Wa 687/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-27

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Leszek Kobylski, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która pobiera świadczenie rentowe z Kasy Chorych Służb Mundurowych, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia tej działalności, nawet jeśli zgłosiła zaprzestanie jej wykonywania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w spornym okresie. Posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i wykazanie przychodów w zeznaniach podatkowych świadczy o prowadzeniu działalności. Fakt pobierania świadczenia rentowego nie wyłącza obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, a składki opłaca się odrębnie z każdego tytułu. Zarzut przedawnienia nie dotyczy ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, a jedynie kwestii ustalenia wysokości składek, co należy do właściwości organów ZUS.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od stycznia do grudnia 1999 r. Skarżący zarzucił, że nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej, pobierał świadczenie rentowe i roszczenie uległo przedawnieniu. Organy NFZ ustaliły, że skarżący miał wpis do ewidencji działalności gospodarczej i wykazywał przychody, jednak zgłosił zaprzestanie działalności w grudniu 1999 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164 poz. 1027 z późn. zm., zwaną dalej "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm., dalej określany jako "kpa") – po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego T. T. od decyzji nr [...] wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] stwierdzającej, że T. T. podlegał od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] grudnia 1999 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą – utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Wydanie ww. decyzji zostało poprzedzone postępowaniem, w toku którego dokonano następujących ustaleń faktycznych i prawnych: Z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiotowym zakresie wystąpił Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. wskazując, że T. T. figurował w ewidencji działalności gospodarczej jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Rozpatrując ww. wniosek dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] stwierdził, że T. T. od dn. [...] stycznia 1999 r. do dn. [...] czerwca 2010 r. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą. Od powyższej decyzji ww. wniósł odwołanie, które rozpatrzone przez Prezesa NFZ zostało decyzją Prezesa NFZ z dn. [...] lipca 2010 r. nr [...] uwzględnione i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dn. [...] października 2010 r. nr [...] ustalił, że T. T. od dn. [...] stycznia 1999 r. do dn. [...] czerwca 2010 r. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Od tej decyzji T. T. także się odwołał, a Prezes NFZ decyzja z dn. [...] grudnia 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dn. [...] marca 2012 r. nr [...] stwierdził, że T. T. podlegał od dn. [...] stycznia 1999 r. do dn. [...] grudnia 1999 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2012 r., którą Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu, Prezes NFZ powołując przepisy ustawy z dn. 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. nr 28, poz. 153) oraz ustawy z dn. 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585) wskazał, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały i podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Organ stwierdził, że ustalenia poczynione w toku przeprowadzonego postępowania uzasadniają przyjęcie, że T. T. o okresie wskazanym w decyzji prowadził działalność gospodarczą i w związku z tym podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. W skardze na tę decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia stwierdzającego, że nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ pobierał świadczenie rentowe z Kasy Chorych Służb Mundurowych MSW oraz o uznanie, że roszczenie z tego okresu uległo przedawnieniu na podstawie art. 118 kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w toku prowadzonego postępowania przedłożył organom NFZ dokumentację potwierdzającą, że faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej oraz że pobierał świadczenie z Kasy Chorych Służb Mundurowych. Zarzucił, że organy NFZ nie ustosunkowały się do stanowiska ZUS i nie wykazały, że zarejestrowanie działalności gospodarczej powoduje obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego w ZUS mimo, że skarżący był ubezpieczony w Branżowej Kasie Chorych. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a."). Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą. Zobligowany jest do przeprowadzenia kontroli legalności objętych skargą decyzji i postępowań prowadzących do wydania tychże w celu sprawdzenia, czy nie doszło do naruszeń prawa powodujących potrzebę wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Podstawa prawna wydania decyzji w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wynika z przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.), zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą lub osobami z nimi współpracującymi z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Sąd podziela argumentację organów co do podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w ustalonym okresie. Stosownie bowiem do treści art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Z kolei w świetle art. 13 pkt 4 cyt. ustawy z dn. 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, według stanu obowiązującego do dn. 19 września 2008 r., obowiązek ubezpieczeń społecznych dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą powstawał od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania tej działalności. Po nowelizacji od dn. 20 września 2008 r. ww. przepis art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, że obowiązek tych ubezpieczeń dla osób prowadzących pozarolniczą działalność powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Ustalając okres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, organy wzięły pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Prawidłowo zostało ustalone, że skarżący w okresie wskazanym w sentencji decyzji prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Gminy W. W. pod nr [...] od dnia [...] listopada 1997r. do dnia [...] marca 2010r., tj. daty którą określił jako zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej. Jednocześnie na podstawie kopii zeznań podatkowych o wysokości osiągniętego dochodu PIT – 36 za lata 2001 – 2010 wynika, że T. T. wykazał przychód "[...]". Ze zgłoszenia zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT –Z , które skarżący złożył do Urzędu Skarbowego W. W. wynika, że wymieniony zgłosił zaprzestanie wykonywania działalności z dniem [...] grudnia 1999 r. W świetle takich ustaleń dowodowych organy NFZ zasadnie przyjęły, że skarżący pomimo posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej od dnia [...] stycznia 1999 r. do dn. [...] czerwca 2010 r., udowodnił, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej z dn. [...] grudnia 1999 r. Ponadto posiadanie przez skarżącego uprawnień emerytalnych nie wyłączyło go z podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu należy stwierdzić, że argumentacja skarżącego w tym zakresie jest nietrafna. Przede wszystkim należy podnieść, że w przepisach prawnych brak jest wyraźnego unormowania ustanawiającego przedawnienie w stosunku do ustalania podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, tak jak czyni to ustawa z dn. 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w odniesieniu do wszystkich składek (zdrowotnych i na ubezpieczenie społeczne). Zarzut więc przedawnienia może być podniesiony przed organami ZUS, określającymi wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne. Kontrolowana decyzja dotyczyła jedynie potwierdzenia faktu, że skarżący w okresie [...] stycznia 1999 r. – [...]grudnia 1999 r. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Natomiast zagadnienia dotyczące ewentualnego ustalenia wysokości kwotowej składek, ich ewentualnego umorzenia, bądź rozłożenia na raty – należą stosownie do art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, do właściwości organów ubezpieczeń społecznych, w tej sprawie ZUS. Powyższe kwestie będą więc przedmiotem ewentualnie odrębnego postępowania prowadzonego przez organy ZUS i w tym postępowaniu skarżący może ponosić zgłaszane w skardze zarzuty. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło