VIII SA/Wa 688/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 kwietnia 2010 r. w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Wyrokiem z 21 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. S. (dalej: "skarżący") na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono r.pr. Z. P. w dniu [...] czerwca 2010 r., zaś zwrotne potwierdzenie odbioru wpłynęło do tutejszego Sądu w dniu [...] czerwca 2010 r. W dniu [...] lipca 2010 r. pełnomocnik skarżącego adw. M. S. wniósł skargę kasacyjną, którą z powodu jej wniesienia z uchybieniem terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił postanowieniem z dnia 8 lipca 2010 r. W zażaleniu na ww. postanowienie pełnomocnik skarżącego podniósł okoliczność, że poprzedni pełnomocnik w sprawie nie odebrał przesyłki zawierającej wyrok wraz z uzasadnieniem w dniu [...] czerwca 2010 r., lecz dopiero w dniu [...] czerwca 2010 r. Spowodowane to było tym, że listonosz pomyłkowo sam dla siebie pokwitował odbiór korespondencji imieniem i nazwiskiem poprzedniego pełnomocnika i zostawił list w skrzynce. Postanowieniem z dnia 21 października 2010 r. Naczelny Sad Administracyjny oddalił zażalenie w uzasadnieniu podnosząc, że wnoszący skargę kasacyjną nie wykazał, że do doręczenia nie doszło. Dodatkowo sąd kasacyjny zauważył, że adresat listu poleconego nie podjął próby określenia daty doręczenia, ani też nie wszczął procedury reklamacyjnej określonej w art. 61 ustawy prawo pocztowe. Pismem z dnia [...] września 2011 r. (data nadania placówce pocztowej) pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku Sądu z 21 kwietnia 2010 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając wniosek wskazał, że do przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej doszło w sposób niezawiniony przez stronę i jej pełnomocnika w okolicznościach ustalonych zakończonych postępowaniem dyscyplinarnym wobec doręczyciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."), sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 1 i § 4 u.p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zgodnie z art. 87 § 2 powołanej ustawy, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, określają przepisy § 1-4 art. 87 u.p.p.s.a. Są nimi: – wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, – uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu, – powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego, – równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że zawarta w dyspozycji art. 86 § 1 u.p.p.s.a. przesłanka braku winy, warunkująca pozytywne rozpoznanie wniosku, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były przez niego nie do przewidzenia i nie do usunięcia. Kierunek wykładni sądowej tego przepisu wskazuje, że winę wykluczają przeszkody, których wnioskodawca nie był w stanie przewidzieć, ani im zapobiec. A contrario, negatywnej przesłanki zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia terminu, należy upatrywać w zaniechaniu przez wnioskodawcę tym wszystkim czynnościom, które przy dołożeniu przez niego należytej staranności, zapobiegłyby konsekwencjom, jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że nie mogą odnieść pożądanego skutku podnoszone przez pełnomocnika skarżącego argumenty. Przede wszystkim zauważyć należy, że pełnomocnik skarżącego nie wskazał, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Ponadto pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu. Pełnomocnik skarżącego powołuje się na pismo Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] grudnia 2010 r. będące odpowiedzią na wystąpienie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 21 października 2010r., wydane na podstawie art. 155 § 1 p.p.s.a. Pismo z [...] grudnia 2010r. ma charakter informacyjny, nie jest zaś odpowiedzią na wniesioną reklamację, która zgodnie z art. 61 prawa pocztowego, przysługuje nadawcy albo adresatowi. Jak wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2010 r. oddalającym zażalenie, adresat przesyłki nie podjął najpierw próby określenia daty doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem, ani też nie wszczął procedury reklamacyjnej. W związku z tym, samo pismo będące odpowiedzią na postanowienie sądu zawierające informację o stwierdzonych naruszeniach prawa lub okolicznościach mających wpływ na ich powstanie, nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Jednocześnie Sąd zauważa, iż uzasadniając złożony wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego nie przedstawił innych okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Brak winy po stronie dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność procesową stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/02, powołane orzeczenie dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.nsa.gov.pl). Dokonując oceny ziszczenia się przesłanki braku winy Sąd przyjął miernik staranności, której można wymagać od fachowego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego) należycie dbającego o interesy swojego mocodawcy. Pełnomocnik skarżącego nie tylko nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, lecz opisując we wniosku przyczyny uchybienia terminu wskazał, że działał w sposób zawiniony - nieumyślnie (lekkomyślność lub niedbalstwo), podczas gdy datę doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem mógł sprawdzić osobiście w siedzibie sądu w dniu [...] czerwca 2010 r. w trakcie przeglądania akt. Jeśli były wątpliwości co do daty doręczenia wyroku, mógł on wystąpić do poprzedniego pełnomocnika skarżącego o dokonanie reklamacji przesyłki zawierającej wyrok wraz z uzasadnieniem. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.