VIII SA/Wa 689/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-08

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku przedsiębiorców miarodajnym wskaźnikiem zdolności płatniczej jest przychód, a nie dochód, dlatego skarżący, mimo wykazywanej straty, nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy odmówić, gdyż skarżący dysponuje środkami wystarczającymi do pokrycia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
S. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący podał, że utrzymuje się z emerytur oraz prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą straty, a jego miesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą określoną kwotę. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające dochody i wydatki, jednak nie przedłożył wyciągów z własnego rachunku bankowego.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 8 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu postanawia: odmówić przyznanie prawa pomocy Wnioskiem załączonym do skargi S. G. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że wspólnie z żoną utrzymuje się emerytury w łącznej wysokości [...] zł, natomiast prowadzona działalność gospodarcza przynosi straty. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, wyżywieniem i leczeniem określił na kwotę [...] zł. Wezwany do uzupełnienia wniosku skarżący złożył kserokopie decyzji o wysokości emerytury, zeznanie podatkowe – PIT 36 za 2010 r. (przychód – [...] zł przy kosztach uzyskania przychodu [...] zł), wyciąg z rachunku bankowego żony, potwierdzenie opłaty za mieszkanie – [...] zł, wodę, gaz i energię za dwumiesięczny okres rozliczeniowy, odpowiednio – [...] zł, [...] zł, [...] zł oraz telefon [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że łączny dochód dwuosobowej rodziny kształtuje się na poziomie [...] zł, przy czym ze złożonych rachunków wynika, że koszty utrzymania mieszkania i bieżących opłat to miesięcznie kwota ok. [...] zł. Wpis od skargi ustalono natomiast na kwotę [...] zł. Trudno w tej sytuacji przyjąć, że z pozostałej kwoty po odliczeniu wydatków na wyżywienie i leczenie skarżący nie będzie w stanie wygospodarować sumy koniecznej do opłacenia wpisu od skargi. Niezależnie od tego zauważyć należy, że skarżący nie wywiązał się w pełni z obowiązku wyjaśnienia sytuacji materialnej bowiem nie przedłożył wyciągów ze swojego rachunku bankowego. Potwierdzenie wykonania dwóch dyspozycji wypłaty nie daje możliwości analizy operacji na tym rachunku. Ponadto okoliczność, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą także nie przemawia za pozytywnym rozpoznaniem wniosku nawet jeśli wykazuje on z tego tytułu stratę, bowiem w przypadku przedsiębiorców, a do takich należy skarżący, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że skarżący uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na wysokim poziomie ([...] zł). Z wyżej wymienionych względów uznano, że skarżący nie wykazał jakoby nie był w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i żony ponieść pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło