VIII SA/Wa 69/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-11

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony na podstawie trudnej sytuacji materialnej strony?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Decyzja o przyznaniu prawa pomocy opiera się wyłącznie na ustalonej sytuacji materialnej strony, a nie na stopniu skomplikowania sprawy czy znajomości przepisów prawa. W przypadku osoby w trudnej sytuacji materialnej, prowadzącej samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymującej się z niewielkiej renty, wniosek o prawo pomocy zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
H. Z., osoba w podeszłym wieku, prowadząca samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymująca się z niewielkiej renty, zwróciła się do WSA w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nakazie rozbiórki wiatrołapu. Skarżąca wskazała na swoje trudne warunki materialne, brak majątku i oszczędności oraz wysokie miesięczne wydatki na media i leki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla H. Z.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiatrołapu postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla H. Z. zam. J., [...] I. H. Z. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest osobą w podeszłym wieku ([...] lat), prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z niewielkiej renty w wysokości [...] zł. Wyjaśniła, że miesięcznie ponosi wydatki na energię, gaz, wodę w wysokości ok. [...] zł oraz leki ok. [...] zł. Nie może przy tym liczyć na jakąkolwiek pomoc osób trzecich. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jedyną zatem przesłanką decydującą o pozytywnym rozpoznaniu wniosku w przedmiocie prawa pomocy jest ustalona sytuacja materialna strony, a nie stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej uznać należy, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Według oświadczenia skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jedynym źródłem jej utrzymania jest niewielka renta. Nie ulega zatem wątpliwości, że nie jest ona w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego, ani też ustanowić w sprawie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło