VIII SA/Wa 690/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. Spółka jawna J. K., J. S. – K., T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. 1. Postanowieniem z [...] lipca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu zażalenia M. Sp. j. z siedzibą w R. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. (dalej: "Prezydent R." lub "organ egzekucyjny") z [...] maja 2017 r. Przedmiotem tych postanowień były zarzuty Spółki zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia SKO wskazało m. in. przepisy art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 10 oraz art. 34 § 4 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201; dalej: "upea"), a także art.138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: "kpa"). 2. Stan faktyczny i przebieg postępowania administracyjnego. 2.1. Prezydent R. prowadził wobec Spółki postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego o stosownym numerze, obejmującego należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania. Przedmiotowy tytuł wykonawczy został zrealizowany, gdyż poborca pobrał u zobowiązanej Spółki dochodzoną kwotę ([...] zł). Pismem z [...] maja 2017 r. Spółka zgłosiła zarzuty przeciwegzekucyjne, o których mowa w przepisach art. 33 § 1 upea. Występując o umorzenie postępowania postawiła zarzuty naruszenia: art. 15 § 1 upea poprzez brak doręczenia upomnienia, art. 27 § 1 pkt 9 upea poprzez brak pouczenia skarżącej o przysługującym prawie zgłoszenia zarzutów oraz art. 13b ustawy o drogach publicznych. Postanowieniem z [...] maja 2017 r., działając na podstawie art. 34 § 4 upea organ egzekucyjny uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Przyjął, że zostały zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 10 upea. Wskazał, że obowiązek, o którym mowa w tytule wykonawczym, istniał w dniu jego wystawienia i jest konsekwencją naruszenia przepisów regulaminu Funkcjonowania Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego, stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały nr 402/2012 Rady Miejskiej w R. z 24 września 2012 r, zmienionej uchwałą nr 180/2015 z 31 sierpnia 2015 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat. Dodał, że powołane uchwały wydane zostały na podstawie art. 13 ust 1 pkt 1, art 13b i art. 13f ustawy o drogach publicznych, a zatem obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania oraz uiszczania opłaty dodatkowej wynika z mocy prawa. Dodał, że dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym opłata dodatkowa wynika z faktu parkowania pojazdu o nr. rej. [...] we wskazanym dniu w Strefie Płatnego Parkowania w R. w sposób niezgodny z prawem (§ 4 ust.4 regulaminu). Fakt ten został stwierdzony przez pracownika służby parkingowej, który w tym dniu pozostawił za wycieraczką na przedniej szybie wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej. Wobec nieuiszczenia opłaty do zobowiązanej jako właściciela pojazdu skierowane zostało upomnienie z [...] sierpnia 2016 r., które zostało prawidłowo doręczone skarżącej [...] września 2016 r., o czym świadczy znajdujący się w aktach sprawy dowód doręczenia. Odbiór upomnienia pokwitowała R. W.- [...] (pracownik spółki). W aktach sprawy znajduje się również tytuł wykonawczy nr [...], którego odpis R. W.- [...] pokwitowała [...] kwietnia 2017 r. Tytuł wykonawczy zawiera pouczenie o prawnie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. 2.2. W zażaleniu na to postanowienie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko skarżąca wskazała, że samochód nie parkował w strefie ograniczonego parkowania w rozumieniu art. 13b ust. 1 i art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Wniosła jednocześnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego i zwrot pobranej kwoty ([...] zł). 2.3. SKO postanowieniem z [...] lipca 2017 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta R.. Przedstawiło przebieg postępowania w sprawie oraz wskazało, że przedmiotem sporu w realiach rozpoznawanej sprawy jest ocena zarzutów skarżącej zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 10 upea dotyczących nieistnienia obowiązku (z powodu parkowania pojazdu w miejscu nieoznaczonym znakami pionowymi D-44 i poziomymi P-18, P-19. P-20 i P-24), braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, a także niespełnienia wymogów określonych w art. 27 upea. Odnosząc się do tych zarzutów organ odwoławczy wywiódł, że zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, zgodnie z orzecznictwem sądowym (por. wyroki NSA z 14 stycznia 2010 r. w sprawach o sygn. akt: II FSK 1377/08 i II FSK 1378/08), zobowiązany może podnieść jedynie wówczas, gdy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które miały miejsce po wystawieniu tytułu wykonawczego. Za bezsporne w rozpoznawanej sprawie uznał, że pojazd stanowiący własność skarżącej został zaparkowany w określonym czasie w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu parkingowego. Wystąpiły zatem podstawy do zastosowania art. 13f ustawy o drogach publicznych. Skarżąca zobowiązana była zatem do uiszczenia stosownej opłaty. Dodał, że Rada Miejska w R. przyjęła, w wykonaniu upoważnienia ustawowego z art. 13b ust. 3 udp, w § 2 ust. 4 i § 3 ust. 2 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania, stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały nr 402/2012 z 24 września 2012 r. oraz uchwały z 31 sierpnia 2015 r. nr 180/2015, że parkowanie pojazdu samochodowego w SPPN wymaga uiszczenia stosownej opłaty i umieszczenia biletu kontrolnego wewnątrz pojazdu samochodowego w sposób umożliwiający jego odczytanie z zewnątrz. Zarządca drogi uprawniony jest zatem do pobierania opłat parkingowych, a w razie ich nieuiszczenia, także opłat dodatkowych. Dodało, że uchwały Rady Miejskiej w R., w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat, są aktami prawa miejscowego i stanowią źródło prawa na terenie R.. Uchwała nr 180/2015 z 31 sierpnia 2015 r. znajduje się w obrocie prawnym, zaś uchwała nr 402/2012 znajdowała się w obrocie prawnym do czasu wejścia w życie uchwały nr 180/2015 i miała zastosowanie w dacie parkowania przez skarżącą pojazdu bez uiszczonej opłaty. Zauważyło, że ewentualną podstawę do kwestionowania opłaty dodatkowej stanowił § 5 ust. 5 powołanego wyżej załącznika do uchwały Rady Miejskiej, jednakże skarżąca nie skorzystała z możliwości złożenia stosowanej reklamacji. Nie może zatem skutecznie kwestionować egzekwowanego obowiązku. Za nieuzasadniony SKO uznało także zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, gdyż z akt sprawy wynika, że upomnienie zostało doręczone [...] września 2017 r. osobie upoważnionej (R. W. – [...]). W aktach sprawy znajduje się również tytuł wykonawczy zawierający stosowne pouczenie o prawie zgłoszenia stosownych zarzutów do organu egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma, także pokwitowała R. W.– [...] ([...] kwietnia 2017 r.). Tym samym wszystkie zarzuty zażalenia Kolegium uznało za chybione. 3. Postępowanie sądowe. 3.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się skarżąca. Pismem z [...] sierpnia 2017 r. wniosła zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd" lub "WSA"). Podniosła, że opłata dodatkowa za parkowanie poza wyznaczonymi miejscami została wyznaczona z naruszeniem prawa, gdyż jej pojazd nie był parkowany w strefie ograniczonego parkowania w rozumieniu art. 13b ust. 1 i art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. W miejscu parkowania pojazdu brak jest oznakowania poziomego, poza tym samochód parkował poza oznaczeniem końca parkingu. Zdaniem skarżącej, z przywołanego przepisu wynika, że pobieranie opłat w strefach płatnego parkowania jest możliwe jedynie w wyznaczonych oznakowaniem pionowym miejscach (D-44) i poziomym P-18, P-19 P-20, P-24. Zastosowana w sprawie Uchwała jest zatem niezgodna z aktem wyższej rangi (z ustawą jw.). W tej sytuacji pozostała argumentacja traci na jakimkolwiek znaczeniu, a tylko zaciemnia obraz. Dodała, że u podstawy skargi leży poczucie braku chęci zrozumienia dla jej argumentacji, a tylko powielanie raz powziętej tezy. Jest nadto wyrazem sprzeciwu stosowania przez władzę publiczną praktyk z naruszeniem prawa. Dotychczasowa korespondencja w tej sprawie narusza zaufanie do władzy publicznej i jej praworządności i bezstronności (art. 8 kpa), a żądanie opłaty nienależnej jest z gruntu niedopuszczalne. 3.2. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie skargi. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Zarzuty skargi, która ma charakter opisowy, uznał za chybione. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia i postępowania poprzedzającego jego wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub (i) prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a także wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w przepisach art. 145 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "uppsa"). Zarzuty skargi Sąd uznał za chybione. Dodać należy, że działając z urzędu, zgodnie z art. 134 § 1 uppsa, Sąd także nie dostrzegł wystąpienia przesłanek powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. 4.2. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta R. w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów zgłoszonych przez Spółkę w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem SKO, pojazd należący do skarżącej był zaparkowany w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu parkingowego i zastosowanie w związku z tym znalazł art. 13f w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, a także postanowienia § 2 ust. 4 i § 3 ust. 2 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania (załącznik nr 2 do uchwały nr 402/2012 z 24 września 2012 r., mającej zastosowanie w niniejszej sprawie). Kolegium wskazało, iż skarżąca nie skorzystała z możliwości wniesienia reklamacji, o której mowa w § 5 ust. 5 ww. regulaminu. Zarzut nieistnienia obowiązku dotyczy nadto okoliczności, które miały miejsce przed wystawieniem tytułu wykonawczego. SKO dodało, iż skarżącej zostało skutecznie doręczone stosowne upomnienie, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Nadto w tytule wykonawczym zostało zawarte stosowne pouczenie o prawie i terminie do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, na co wskazują dowody znajdujące się w aktach egzekucyjnych. Skarżąca bezpodstawnie w skardze podnosi zatem okoliczności zmierzające do wykazania, że brak jest podstaw do pobrania opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu, z uwagi na to, iż w miejscu parkowania pojazdu brak było precyzyjnego oznakowania. Jej pozostałe zarzuty są zaś sprzeczne z dowodami znajdującymi się w aktach sprawy, których ocena prowadzi do wniosku, że skarżącej doręczono upomnienie i została pouczona o środkach zaskarżenia. 4.3. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 upea, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1) oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (art. 33 § 1 pkt 7 upea), a także niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (...), o czym mowa w art. 33 § 1 pkt 10 upea. Z art. 34 § 1 upea wynika, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. W uchwale składu 7 sędziów NSA z 25 czerwca 2007 r., I FPS 4/06 (ONSA WSA 2007, nr 5, poz. 112), wskazano, iż wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 upea, w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. Dlatego też w orzecznictwie przyjmuje się, że w wypadku gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to jeden i ten sam podmiot, przeprowadzenie postępowania przewidzianego w art. 34 § 1 upea jest oczywiście bezprzedmiotowe, gdyż nie chroni uprawnień zobowiązanego, a prowadzi do przedłużenia czasu trwania postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2013 r., III SA/Wa 1954/12, LEX nr 1323895). 5.1. W okolicznościach niniejszej sprawy wierzyciel (Prezydent Miasta R.), jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Nie doszło zatem do naruszenia art. 134 § 1 upea. Organy orzekające w niniejszej sprawie trafnie uznały nadto za niezasadne zarzuty skarżącej dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że skarżąca nie skorzystała z możliwości wniesienia reklamacji. Obowiązek ponoszenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania wynika z art. 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 f ust. 1 i art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych i nie wymaga wydania decyzji w tym przedmiocie. W przepisach § 5 ust. 4 i 5 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania, stanowiącego załącznik do uchwały nr 402/2012 Rady Miejskiej w R., na który powołuje się organ odwoławczy, przewidziany został tryb wnoszenia reklamacji, a w wypadku jej nieuwzględnienia - odwołania. Na skorzystanie z możliwości wniesienia reklamacji Spółka nie wskazuje zarówno w skardze, jak i w postępowaniu poprzedzającym złożenie skargi. Okoliczności dotyczące miejsca zaparkowania pojazdu, które mogą mieć wpływ na powstanie obowiązku poniesienia opłaty, wskazywane przez Spółkę w skardze, winny zostać podniesione w reklamacji, o której mowa wyżej. Powoływanie się na nie na wybranym przez Spółkę, późniejszym etapie postępowania, nie może przynieść oczekiwanego rezultatu. Tym bardziej, że skarżąca wskazuje na okoliczności, które istniały w dniu wystawienia tytułu wykonawczego. 5.2. Pozostałe zarzuty skarżącej, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 7 i 10 upea, Sąd uznał za oczywiście chybione w świetle tego, co wynika z akt sprawy, w których znajduje się zarówno potwierdzenie skutecznego doręczenia skarżącej (R. W. – [...]) stosownego upomnienia, jak i tytuł wykonawczy zawierający stosowne pouczenie (zob. k. nr 1 z załącznikami, a w zasadzie nieoznaczone karty w tomie pierwszym, przed tytułem wykonawczym ozn. nr 1). Dodać należy, że wady dotyczące gromadzenia materiału dowodowego oraz oznaczenia akt administracyjnych znajdujących się w tomie pierwszym, nie mają istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. 6. W związku z powyższym za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku, a także braku doręczenia upomnienia i braku pouczenia, czyli naruszenia art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 10 upea. Dodać warto, że wymogi zawarte w uchwale mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego zaś opłata dodatkowa pobierana jest tylko wtedy, jeśli korzystający ze strefy nie uiści opłaty za parkowanie. 7. Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, czyli oddalił skargę, zgodnie z art. 151 uppsa.