VIII SA/Wa 690/22
WyrokWSA w Warszawie2022-11-30
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek wnieść sprzeciw w drodze decyzji, gdy inwestor nie uzupełni zgłoszenia budowy o wymagane dokumenty, mimo wezwania do tego przez organ w drodze postanowienia?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek wnieść sprzeciw w drodze decyzji, gdy inwestor nie uzupełni zgłoszenia budowy o wymagane dokumenty, mimo wezwania do tego przez organ w drodze postanowienia. Nieuzupełnienie przez inwestora braków zgłoszenia obliguje właściwy organ do wniesienia sprzeciwu. W przypadku nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, w tym projektu zagospodarowania działki, projektu architektoniczno-budowlanego, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, a także decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, organ jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła zgłoszenie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ I instancji wezwał ją do uzupełnienia dokumentacji, w tym projektu zagospodarowania działki, projektu architektoniczno-budowlanego, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością oraz decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. Skarżąca nie uzupełniła zgłoszenia w wymaganym terminie, co skutkowało wydaniem decyzji o sprzeciwie przez organ I instancji, a następnie decyzji Wojewody Mazowieckiego utrzymującej ten sprzeciw w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie terminów wniesienia sprzeciwu oraz brak podstaw do żądania określonych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Domagalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi E.P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu na zgłoszenie budowy budynku mieszkalnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 2 sierpnia 2022 roku, nr [...] Wojewoda M. (dalej: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U. z 2021 r., poz. [...]5 ze zm. dalej kpa) w związku z art. 82 ust.3 ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowalne (DZ.U 2021 r., poz. 2351 ze zm. dalej pb), po rozpatrzeniu odwołania E. P. (dalej: "skarżąca" lub "inwestor") od decyzji Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ I instancji") nr [...] z 27 czerwca 2022 r. wnoszącej sprzeciw na zgłoszenie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr ewid.[...], w obrębie ew. [...] położonej w R. przy ul. S. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
W dniu 6 maja 2022 roku do Urzędu Miejskiego w R. wpłynęło zgłoszenie E. P. dotyczące wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...](obręb [...], ark. [...]), położonej w R. przy ul. S..
Postanowieniem z 17 maja 2022 r. Nr [...] Prezydent Miasta R., na podstawie art. 30 ust. 5c pb nałożył na skarżącą obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia o:
1) projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany w postaci:
a) papierowej w 3 egzemplarzach albo
b) elektronicznej
- wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, opracowany zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju z 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1609 ze zm.) oraz decyzją o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji,
2) właściwie wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
3) ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wraz z załącznikami do decyzji, dla przedmiotowej inwestycji,
4) oświadczenie o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 10 pb,
5) ostateczną decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej – zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych uzyskaną w Wydziale Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w R. (w przypadku gdy są one pochodzenia organicznego),
Organ I instancji zobowiązał również skarżącą do uzupełnienia wniosku zgłoszenia o właściwy termin rozpoczęcia robót budowlanych (wskazując, że termin rozpoczyna swój bieg od momentu dokonania uzupełnienia, zgodnie z niniejszym postanowieniem), a także do uzupełnienia oświadczenia w sprawie korespondencji elektronicznej i właściwego wykazu załączników.
W uzasadnieniu w/w postanowienia organ I instancji poinformował skarżącą, iż na zgłoszenie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...](obręb [...], ark. [...]) położonej w R. przy ul. S. z wniosku skarżącej z 6 marca 2019 roku, tutejszy organ nie wniósł sprzeciwu i zostało ono przyjęte, a załączone do niego załączniki w postaci dokumentacji budowlanej stanowią jego integralną część i według organu I instancji nie mogą być wykorzystywane do innego pozwolenia lub zgłoszenia.
Skarżąca pismem z 9 czerwca 2022 roku przedłożyła uzupełnienie do zgłoszenia w przedmiotowej sprawie, które w ocenie organów nie spełniało wymogów nałożonych postanowieniem z 17 maja 2022 r.
Organ I instancji decyzją nr [...]z 27 czerwca 2022 roku wniósł sprzeciw. W motywach rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wskazał, iż do przedmiotowego zgłoszenia budowy budynku mieszkalnego nie przedłożono dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1-4 pb tj.:
- projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno – budowlanego w postaci: papierowej – w 3 egzemplarzach albo elektronicznej wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dostarczenia z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, opracowanego zgodnie z obowiązującymi przepisami,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
- nie przedłożono ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji,
- oświadczenia o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 10 pb,
- nie uzupełniono wniosku zgłoszenia o właściwy termin rozpoczęcia robót budowlanych, oświadczenia w sprawie korespondencji elektronicznej oraz właściwy wykaz załączników.
Ponadto organ poinformował, że załączone załączniki do zgłoszenia z 6 marca 2019r. w postaci dokumentacji budowlanej stanowią jego integralną cześć, dot. budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid.[...](obręb [...], ark.[...]) położonej w R. przy ul. S. z wniosku Skarżącej i nie mogą być wykorzystane do innego pozwolenia lub zgłoszenia. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują bowiem takiej możliwości.
Organ I instancji powołując się na art. 30 ust. 5 i 5b ustawy Prawo budowlane wyjaśnił, iż do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli właściwy organ w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniósł sprzeciwu w drodze decyzji, i nie później niż po upływie 3 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Termin 21 dniowy rozpoczyna swój bieg od momentu złożenia kompletnego wniosku, a w przypadku nałożenia obowiązku jego uzupełnienia, od momentu dokonania uzupełnienia, zgodnie z postanowieniem.
W związku z powyższym, jak podkreślił organ, wyznaczony termin zgłoszenia upłynął z dniem 15 czerwca 2022 roku i nie zostało ono kompletnie uzupełnione, dlatego postanowiono jak w sentencji.
W odwołaniu skarżąca podniosła, iż sprzeciw jest bezskuteczny, gdyż nie został wniesiony w terminie określonym w art. 30 ust. 5 pb. Wyjaśniła, iż nałożenie na nią obowiązku o którym mowa w art. 30 ust. 5c pb nastąpiło 1 czerwca 2022 r., gdyż w tym dniu skarżąca odebrała postanowienie nr [...]w tym przedmiocie i dowiedziała się o nałożeniu na nią obowiązku, o czym według skarżącej, świadczy treść postanowienia w zakresie terminu do wykonania nałożonego obowiązku. Skarżąca uznała, że termin do zgłoszenia sprzeciwu upłynął w dniu 27 maja 2022 roku. Według skarżącej organ naruszył prawo nie uwzględniając przepisów prawa w zakresie doręczeń, co skutkowało tym, że termin do wniesienia sprzeciwu nie został przerwany i upłynął w dniu 27 maja 2022 roku. Skarżąca uznała również, że nawet gdyby przyjąć, iż termin do wniesienia sprzeciwu został zachowany to sprzeciw jest bezpodstawny, gdyż w zgłoszeniu z 6 maja 2022 r. wskazała, że niezbędną dokumentację dołączyła do poprzedniego zgłoszenia z 6 marca 2019 roku tej samej budowy. Skarżąca wskazała, iż dokumentacja ta pozostaje aktualna i została przyjęta bez sprzeciwu. Według skarżącej bezpodstawne jest twierdzenie organu, iż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości wykorzystania przy ponownym zgłoszeniu tej samej budowy dokumentacji, która została załączona do poprzedniego zgłoszenia tej samej budowy, jeżeli pozostaje ona aktualna i nie została ona wykorzystana z powodu nie rozpoczęcia budowy w terminie o którym mowa w art. 30 ust. 5b ustawy Prawo budowlane. Wskazała ponadto, iż żadne obowiązujące przepisy prawa nie przewidują aby do ponownego zgłoszenia tej samej budowy ponownie załączać dokumenty o których mowa w art. 30 ust. 4b Prawo budowlane jeżeli dołączono je do poprzedniego zgłoszenia tej samej budowy i pozostają one aktualne, a organ nie wniósł zastrzeżeń do dołączonych do poprzedniego zgłoszenia dokumentów. Podniosła iż organ nie wskazał przepisów prawa, które zabraniają ponownego wykorzystania w/w dokumentacji do ponownego zgłoszenia tej samej budowy jeśli w terminie wskazanym w poprzednim zgłoszeniu budowa nie została rozpoczęta. Podniosła, iż organ bezpodstawnie żąda oświadczenia z art. 33 ust. 2 pkt 10 pb ponieważ zgodnie z art. 30 ust. 4b ustawy Prawo budowlane dokumentacja, która ma być dołączona do zgłoszenia nie obejmuje oświadczenia o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 10 pb. Przedmiotowe oświadczenie zdaniem skarżącej dotyczy pozwolenia na budowę. Organ dokonując sprawdzenia o którym mowa w art. 35 ust. 1 nie może żądać od inwestora dokumentu, którego obowiązku dołączenia nie przewidują przepisy prawa. Uznała, że organ bezpodstawnie żąda wskazania właściwego terminu rozpoczęcia robót budowlanych gdyż jak uważa skarżąca wskazała prawidłowy termin rozpoczęcia robót budowlanych zgodnie z art. 30 ust. 5 pb, czyli przed terminem rozpoczęcia tych robót. Wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji.
Organ odwoławczy po przytoczeniu treści obowiązujących w przedmiotowej sprawie przepisów Prawa budowlanego tj. art. 28 ust. 1, art. 3 pkt 12, art. 29-31, art.30 ust. 5, art. 30 ust. 6 i art.30 ust. 7 wskazał, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 30 ust. 5 c. Zgodnie z tym przepisem organ ma obowiązek wniesienia sprzeciwu w przypadku niedopełnienia przez inwestora we właściwym terminie obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów, mimo wezwania go do tego przez organ w drodze postanowienia.
Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji postanowieniem Nr [...]z dnia 17 maja 2022 r., nałożył na skarżącą obowiązek uzupełnienia przedłożonej dokumentacji. Skarżąca odpowiedziała na powyższe w dniu 9 czerwca 2022 r., natomiast jak wskazał Wojewoda wnioskodawczyni w odwołaniu od wyżej wymienionej decyzji nie wykazała chęci uzupełnienia przedmiotowego zgłoszenia.
Analizując przedłożone wyjaśnienia skarżącej, organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji. Organ odwoławczy podkreślił również iż, Inwestor do dnia decyzji nie przedłożył decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów przeznczonych pod zabudowę z produkcji rolnej.
Podkreślił, że działka inwestycyjna o nr ewid. [...](obręb [...]), położona w miejscowości R., stanowi grunty orne RV. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy - ,,Wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego. zaliczonych do klas I, lI, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie". Wobec powyższego, według organu odwoławczego, konieczne jest przedłożenie przez inwestora ww. decyzji czego nie uczynił. Wskazał, że skarżąca nie określiła także nowego terminu rozpoczęcia robót budowlanych oraz nie przedłożyła oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla przedmiotowej inwestycji.
Ponadto, jak podkreślił organ odwoławczy, skarżąca nie przedłożyła projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno - budowlanego dla przedmiotowej inwestycji.
Wobec nieuzupełnienia dokumentacji, w związku z art.30 ust. 5c pb, organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Podkreślił, iż wydanie decyzji wnoszącej sprzeciw w sprawie zgłoszenia z uwagi na nieuzupelnienie przez Inwestora dokumentacji zgodnie z art. 30 ust. 5c pb nie przesądza o niemożności zainwestowania terenu. Ponowne złożenie wniosku wraz z kompletną oraz sporządzoną zgodnie z obowiązującymi przepisami dokumentacją, spowoduje ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ administracji architektonicznobudowlanej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 kpa poprzez błędne uznanie iż organ ll instancji jest zobowiązany ponownie rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie, co może prowadzić do przedłużenia postępowania. Według Skarżącej, zgodnie z tym przepisem organ ll instancji rozstrzyga co do istoty sprawy ale tylko w przypadku gdy uchyli decyzję organu I instancji w całości lub w części i tylko w zakresie uchylenia rozstrzyga co do istoty sprawy. Jeżeli organ ll instancji utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji, co ma miejsce w niniejszej sprawie, nie ma prawa zmieniać decyzji organu I instancji i nakładać nowych obowiązków, w tym przypadku obowiązku dostarczenia decyzji zezwalającej na wyłączanie gruntów z produkcji rolnej. Dodatkowo wskazała, iż organ ll instancji nakladając taki obowiązek naruszył przepisy art. 11 ust 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych, ponieważ na działce na której zgłoszono budowę budynku mieszkalnego są użytki rolne RV i RVI, a w przypadku takich gruntów decyzja zezwalająca na wyłączenie ich z produkcji rolnej jest konieczna tylko w przypadku, gdy grunty te są pochodzenia organicznego, natomiast na przedmiotowej działce są grunty klasy V i Vl pochodzenia mineralnego, co potwierdza załączona do akt sprawy opinia o pochodzeniu gruntów, a więc organ nie może żądać decyzji zezwalającej na wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej. Zarzuciła naruszenie art. 10 kpa i nie umożliwienie skarżącej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie, jak wskazała skarżąca, organ naruszył przepisy art. 107 ust 3. kpa nie wskazując przyczyn z powodu których odmówił wiarygodności mocy dowodowej innym dowodom, w tym opinii o pochodzeniu gruntów. Skarżąca wskazała, iż w żaden sposób organ ll instancji nie ustosunkował się do istotnych dla rozstrzygnięcia skarżącej zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto wskazała, iż organ ll instancji nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, czym oprócz przepisów art. 107 ust 3 kpa naruszył przepisy art. 7, 75, 76a, 77, 80 kpa oraz przepisy art. 30 ust 4b ustawy Prawo budowlane.
Stawiając w/w zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody M. z 2 sierpnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z 27 czerwca 2022 r. o wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...](obręb [...], ark. [...]) położonej w R. przy ul. S..
Procedura zgłoszenia oraz kompetencje organów administracji publicznej związane ze zgłoszeniem zostały uregulowane w szczególności w art. 29 i 30 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2021 r. poz. 2351, dalej: pb). Z art. 30 ust. 5 pb wynika, że zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie.
Sprzeciw oznacza brak zgody na przystąpienie przez inwestora do realizacji zamierzonej inwestycji budowlanej. Wnosi się go, po pierwsze, w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia po wydaniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej postanowienia nakładającego na inwestora obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów (art. 30 ust. 5c pb). Po drugie, stosownie do art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli: 1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę; 2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy; 3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje; 4) roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5. Po trzecie, w myśl art. 30 ust. 7 pb, organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować: 1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; 2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; 3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych; 4) wprowadzenie, utrwalenie, zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Prezydent Miasta R. w kontrolowanej sprawie zgłosił sprzeciw wobec zamiaru budowy spornego obiektu na podstawie art. 30 ust. 5c pb.
Postępowanie w sprawie zgłoszenia jest szczególnym postępowaniem, które zasadniczo nie kończy się decyzją administracyjną, ale milczącym przyjęciem zgłoszenia przez właściwy organ. Postępowanie to ma na celu sprawdzenie, czy objęte zgłoszeniem roboty budowlane faktycznie podlegają procedurze zgłoszenia zgodnie z art. 29 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy, czy zgłoszenie jest kompletne oraz czy nie mają miejsca inne okoliczności wymienione w art. 30 ust. 6 i ust. 7, wykluczające zgłoszenie jako prawną formę powiadomienia organu pozwalającą na rozpoczęcie robót budowlanych. Inwestor, celem skutecznego dokonania zgłoszenia zamiaru realizacji inwestycji, zobowiązany jest do dokonania kompletnego zgłoszenia. Stosownie do art. 30 ust. 2 pb w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 (oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami.
Z przytoczonych regulacji wprost wynika, że organ ma obowiązek wnieść sprzeciw do złożonego zgłoszenia, gdy osoba zgłaszająca nie uzupełni, na wezwanie, dokonanego zgłoszenia o brakujące dokumenty. W razie więc niekompletności zgłoszenia co do wymaganej dokumentacji, właściwy organ nakłada na inwestora w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o niezbędne dokumenty, w określonym terminie. Ponieważ kompletność zgłoszenia jest podstawowym warunkiem, od spełnienia którego ustawodawca uzależnił możliwość skorzystania z uproszczonej procedury realizacji robót budowlanych, nieuzupełnienie przez inwestora braków zgłoszenia obliguje właściwy organ w myśl art. 30 ust. 5c ustawy do wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji. Zaznaczyć trzeba przy tym, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma uprawnień do modyfikacji wniosku lub dokumentacji złożonej przez inwestora. To wnioskodawca jest wyłącznym dysponentem złożonego podania i wyłącznie on może dokonywać zmian w tym zakresie.
W pierwszej kolejności w ocenie Sądu należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu skarżącej, iż doszło do uchybienia terminu wniesienia sprzeciwu od dokonanego zgłoszenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w sytuacji gdy właściwy organ nałoży na inwestora obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów, to termin do zgłoszenia sprzeciwu rozpoczyna bieg na nowo od dnia złożenia tych dokumentów, a w przypadku ich niezłożenia, od upływu końcowego terminu wyznaczonego postanowieniem. Dla zachowania terminu ustawowego jest konieczne wydanie i wysłanie w terminie 21 dni sprzeciwu (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2009 roku, II OSK 574/08). W myśl art. 30 ust.5d pb nałożenie obowiązku o którym mowa w ust. 5c, przerywa bieg terminu, o którym mowa w ust. 5. Istotny jest przepis art. 30 ust.6a pb, który stanowi, że za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień nadania decyzji w placówce pocztowej operatora wyznaczonego.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji postanowieniem nr [...]z dnia 17 maja 2022 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków w przedłożonym zgłoszeniu określając termin 14 dni od daty otrzymania w/w postanowienia na uzupełnienie braków. Postanowienie to było awizowane w dniu 27 maja 2022 r. – vide zwrotne poświadczenie odbioru [...] w aktach administracyjnych, a Skarżąca odebrała w/w wezwanie w dniu 1 czerwca 2022 r. Skoro na w/w zwrotnym poświadczeniu odbioru widnieje data awiza 27 maja 2022 r., to przesyłka musiała być nadana przez organ I instancji najpóźniej w tym dniu, zatem z zachowaniem 21 dniowego terminu do wezwania do uzupełnienia braków, skoro zgłoszenie wpłynęło do organu 6 maja 2022 r. Tak jak wspomniano wyżej, skarżąca odebrała wezwanie 1 czerwca 2022 r. a więc 14 dniowy termin na uzupełnienie upłynął z dniem 15 czerwca 2022 r. i od tej daty należy liczyć początek 21 dniowego terminu do złożenia sprzeciwu. Decyzja o sprzeciwie z dnia 27 czerwca 2022 roku została skarżącej doręczona 1 lipca 2022 roku, z czego jasno można wywnioskować, że została wydana z zachowaniem 21 dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu. Z tych względów zarzut dotyczący uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu i wezwania do uzupełnienia zgłoszenia nie jest zasadny.
Kluczowym dla rozstrzygnięcia tej sprawy jest ustalenie, że organ I instancji do którego wpłynęło zgłoszenie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego był uprawniony do wniesienia sprzeciwu. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 30 ust. 5c pb w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Skarżąca mimo wezwania nie uzupełniła braków zgłoszenia i nie przedłożyła dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1-4 Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 30 ust. 5b, w przypadku nierozpoczęcia wykonywania robót budowlanych przed upływem 3 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia, rozpoczęcie tych robót może nastąpić po dokonaniu ponownego zgłoszenia. Wobec tego, zdaniem sądu, prawidłowe jest również stanowisko organu, iż dokumenty dołączone do poprzedniego zgłoszenia z 2019 roku stanowią jego integralną część, które straciło aktualność wobec upływu 3 letniego terminu od daty zgłoszenia i nierozpoczęcia robót w tym terminie. W związku z tym skarżąca winna załączyć do zgłoszenia z dnia 6 maja 2022 r. dokumenty do których została zobowiązana, wobec utraty ich aktualności. Wynika to wprost z treści art. 30 ust. 4b w myśl którego do zgłoszenia budowy o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4 (tj. m. in. wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane) należy dołączyć dokumenty o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1-4. Organ administracji architektoniczno-budowlanej po otrzymaniu zgłoszenia dokonuje jego sprawdzenia w zakresie o którym mowa w art. 35 ust. 1. Obowiązek dołączenia stosownych dokumentów obciąża więc zgłaszającego budowę. Przedmiotem uzupełnienia winno być też oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które też straciło swoją ważność wobec upływu trzyletniego terminu. Działka na której planowana jest inwestycja jest przedmiotem współwłasności skarżącej i jej syna M. T. P., zatem niezbędne jest oświadczenie woli co do prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wszystkich współwłaścicieli, jest to bowiem czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, a syn skarżącej nie jest autorem czy współautorem zgłoszenia. Skoro skarżąca nie dołączyła do zgłoszenia wymaganych załączników zasadnym i koniecznym było wezwanie do jego uzupełnienia. Nie uzupełnienie przez skarżącą złożonego zgłoszenia o wymagane dokumenty stanowiło nie wypełnienie nałożonych na nią obowiązków, poza złożeniem opinii o glebie pochodzenia mineralnego na działce będącej przedmiotem inwestycji, co prawidłowo uwzględnił organ I instancji. Spowodowało to konieczność złożenia sprzeciwu w drodze decyzji, w myśl art. 30 ust. 5c pb.
Odnośnie oświadczenia w sprawie korespondencji elektronicznej zauważyć należy, że w złożonym przez skarżąca formularzu zgłoszenia budowy z 6 maja 2022 r. w pkt 7. Oświadczenie w sprawie korespondencji elektronicznej widnieją dwa okienka do zakreślenia o wyrażeniu zgody bądź nie wyrażeniu zgody przez skarżącą na doręczenie korespondencji w niniejszej sprawie za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z 18 lipca 2002 r. oświadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344). Skarżąca oba okienka pozostawiła nie zakreślone, nie wypowiedziała się zatem co do zgody bądź jej braku w sprawie korespondencji, stąd potrzeba jej wezwania do zajęcia stanowiska w tym zakresie.
Skarżąca w dniu 9 czerwca 2022 r. załączyła do akt administracyjnych opinię o pochodzeniu gruntów uznając, iż nałożenie pozostałych obowiązków nie jest zasadne. Nie wskazała innego terminu rozpoczęcia robót budowlanych niż ten ze zgłoszenia tj. 6.06.2022 r., mimo pouczenia, iż termin ten rozpoczyna swój bieg od momentu dokonania uzupełnienia. Zasadnie zatem organ I instancji uznał nie wypełnienie i tego obowiązku przez skarżącą.
Odnosząc się do decyzji organu II instancji jest ona w ocenie Sądu prawidłowa, mimo częściowo wadliwego jej uzasadnienia. Wadliwość ta pozostaje jednak bez wpływu na treść decyzji. I tak słusznie zarzuciła skarżąca, że zbędnym było wskazywanie w uzasadnieniu, iż zaistniała potrzeba wydania decyzji o wyłączeniu gruntów w sytuacji gdy załączona przez skarżącą opinia o pochodzeniu gruntów z 19.05.2005 r. została prawidłowo uznana przez organ I instancji.
Sąd pragnie wskazać, iż podnoszony przez skarżącą zasadny zarzut naruszenia art. 10 kpa nie jest w tej sprawie naruszeniem uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu jest to naruszenie nie mające wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, a zatem nie powodujące konieczności uchylenia zakwestionowanych decyzji. Skarżąca nie sprecyzowała jakich czynności nie mogła dokonać przez to, że organ nie powiadomił jej o zebraniu w sprawie materiału dowodowego i nie pouczył o prawie składania wniosków dowodowych. Nie wskazała również, jakie jej czynności mogłyby być dokonane po zawiadomieniu o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego.
W tym miejscu wskazać należy również, że nie uszło uwadze Sądu, iż organ II instancji nie odniósł się do podnoszonych twierdzeń przez skarżącą w odwołaniu, jednak wskazane uchybienie nie miało również wpływu na wynik sprawy – a tylko takie uchybienia skutkują uwzględnieniem skargi przez sąd administracyjny.
Wszystko powyższe prowadzi do konkluzji, że sprzeciw był w przedmiotowej sprawie konieczny. Nie sposób przy tym czynić organom zarzutu z tego, że domagały się od skarżącej złożenia zgłoszenia zgodnego z przepisami prawa.
W tej sytuacji skargę należało oddalić, o czym Sąd orzekł jak w wyroku - art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło