VIII SA/Wa 692/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-05
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Leszek Kobylski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor ARiMR prawidłowo odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2013 z powodu stwierdzenia mniejszej powierzchni kwalifikującej się do płatności niż zadeklarowana we wniosku, mimo zarzutów skarżącego dotyczących błędów w kontroli terenowej i braku powiadomienia o jej przeprowadzeniu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy ARiMR prawidłowo ustaliły powierzchnię kwalifikującą się do płatności na podstawie kontroli foto, wizytacji terenowych i pomiarów ortofotomapy. Stwierdzona mniejsza powierzchnia niż zadeklarowana uzasadniała zastosowanie art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 i odmowę przyznania płatności. Zarzuty skarżącego dotyczące błędów w kontroli, braku powiadomienia o niej oraz szkód od bobrów uznano za niezasadne, ponieważ skarżący nie wykazał inicjatywy dowodowej ani nie zgłosił okoliczności nadzwyczajnych organom w terminie.Stan faktyczny
Skarżący M. R. złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) na rok 2013. W wyniku kontroli terenowej i analizy ortofotomapy stwierdzono mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do płatności niż zadeklarowana, co skutkowało odmową przyznania płatności decyzją Kierownika ARiMR, a następnie decyzją Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, nieprawidłowo przeprowadzoną kontrolę oraz brak powiadomienia o jej przeprowadzeniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. R. (dalej: "wnioskodawca" lub "skarżący"), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "K.p.a.") utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.(dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji"). Przedmiotem tych decyzji była odmowa przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego złożonym w dniu [...] kwietnia 2013 r. na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.; dalej: "ustawa
o płatnościach bezpośrednich") wraz z załącznikami graficznymi. We wniosku skarżący zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni wynoszącej [...] ha do przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO).
W dniu [...] października 2013 r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została wizytacja terenowa w ramach prowadzonych czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W trakcie wizytacji dokonano oceny upraw pod kątem ich kwalifikowalności do wnioskowanych płatności. Następnie w dniu [...] listopada 2013 r. w systemie informatycznym ZSZiK na ortofotomapie wykonano pomiary powierzchni działek rolnych zgłaszanych do płatności oraz sporządzono raport nr dok. [...], w którym stwierdzono nieprawidłowości:
– powierzchnię działki rolnej A stanowiącą [...] ha wobec zadeklarowanej powierzchni [...] ha - kod DR 13+; ponadto zastosowano kod DR52;
– powierzchnię działki rolnej B stanowiącą [...] ha wobec zadeklarowanej [...] ha - kod DR13+; ponadto zastosowano kod DR22 i DR52;
– powierzchnię działki E stanowiącą [...] ha wobec zadeklarowanej powierzchni [...] ha. Zastosowano kod DR4.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Kierownik ARiMR działając na podstawie art. 7 ust. 1 art. 19 ust. 1-2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316/65 z dnia 02.12.2009 r., str. 1 ze zm.; dalej: "rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009") oraz art. 104 K.p.a. orzekł
o odmowie przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej na rok 2013. Odmowę organ I instancji uzasadnił stwierdzoną różnicą między powierzchnią zadeklarowaną ([...] ha), a powierzchnią stwierdzoną kwalifikującą się do objęcia jednolitą płatnością obszarową ([...] ha).
Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. (data nadania) skarżący złożył odwołanie od decyzji Kierownika ARiMR z dnia [...] stycznia 2014 r. Wnosząc o uchylenie decyzji, skarżący nie zgodził się z wynikami przeprowadzonej w gospodarstwie w dniu [...] października 2013 r. kontroli Foto. Stwierdził, iż przedmiotowa kontrola nie odbyła się na gruntach do niego należących, ale na graniczących z nim działkach sąsiednich. Skarżący wniósł o ponowną (z jego osobistym udziałem) kontrolę obszarową działek rolnych gospodarstwa.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] maja 2014 r. wskazaną na wstępie
i zaskarżoną w niniejszej sprawie, utrzymując w mocy decyzję Kierownika ARiMR z dnia [...] stycznia 2014 r. wskazał na warunki przyznania płatności określone w art. 7 ust. 1, ust. 1a i ust. 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Podkreślił, iż maksymalny obszar kwalifikowany, czyli powierzchnia uprawniona do przyznania płatności, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, powinna być ustalona
w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej
i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16). Natomiast w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku dotyczących przekroczenia powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.
Dyrektor ARiMR zauważył, iż składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię,
w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Z kolei w myśl art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Ponadto jeżeli ustawodawstwo stosowane do aktów i norm dotyczących zasady wzajemnej zgodności wymaga, aby kontrole na miejscu miały niezapowiedziany charakter, wymienione zasady mają również zastosowanie w przypadku kontroli na miejscu przeprowadzanych pod kątem przestrzegania zasady wzajemnej zgodności.
Organ odwoławczy wskazał, iż w gospodarstwie skarżącego przeprowadzono kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO, w trakcie której wykryto m.in. nieprawidłowości polegające na stwierdzeniu powierzchni mniejszych wobec powierzchni zadeklarowanych we wniosku (kody DR13). Zauważył, iż w trakcie kontroli realizowanej metodą FOTO wykorzystuje się zdjęcie lotnicze powierzchni (ortofotomapę cyfrową), na które nakłada się warstwę granic wektorowych działek ewidencyjnych, o której mowa w art. 9a ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. nr 10 poz. 76 ze zm.). Podniósł nadto, że na znajdującym się w systemie ZSZiK materiale (ortofotomapie) widoczne są granice działek ewidencyjnych oraz sposoby użytkowania działek rolnych w ramach danych działek ewidencyjnych.
Dyrektor ARiMR podniósł, iż organ I instancji uwzględnił wyniki przedstawione
w raporcie z kontroli, tym samym uznał, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi: na działce rolnej A – [...] ha, na działce rolnej B – [...] ha, na działce rolnej C – [...] ha, na działce rolnej E – [...] ha (powierzchnia deklarowana została wykluczona ponieważ działka nie spełnia warunku [...] ha), zaś na działce rolnej P – [...] ha. Łączna powierzchnia stwierdzona, kwalifikująca się do przyznania płatności wyniosła [...] ha wobec zadeklarowanej [...] ha. Dlatego też, wobec procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną wynoszącej 37,80%, podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.
Za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania. Wyjaśnił, iż podczas wywiadu terenowego (w przedmiotowej sprawie przeprowadzonego w dniu [...] października 2013 r. oraz w wyniku ponownej weryfikacji w terenie w dniu [...] lutego 2014 r.) inspektorzy terenowi sporządzają szkice oraz wykonują zdjęcia. Na szkicach określa się przebieg działek rolnych, zaznacza powierzchnię wyłączoną z płatności oraz wskazuje miejsca i kierunek wykonanych zdjęć. Zdjęcia zaś wykonywane są aparatem cyfrowym, bowiem ich wersja elektroniczna stanowi dowód w sprawie. Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie organ swoje rozstrzygnięcie oparł na dowodzie, jakim jest raport z czynności kontrolnych oraz jego załączniki w postaci zdjęć i szkiców. Podczas tejże kontroli ustalono stan faktyczny istniejący na gruntach zadeklarowanych do przyznania płatności w roku 2013. Ze sporządzonego z czynności kontrolnych raportu wynika, że w dniu kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili mniejszą powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności ([...] ha) aniżeli zadeklarowano we wniosku ([...] ha). Pomiaru tejże powierzchni, faktycznie uprawianej w ramach działek ewidencyjnych nr [...] dokonano w systemie ZSZiK na aktualnej ortofotomapie. Pomiar ten wykonany został po granicach uprawy w oparciu
o wskazania rolnika na załączniku graficznym. Granice stwierdzonej powierzchni działki rolnej A określone zostały przez inspektorów terenowych na szkicu podczas wywiadu terenowego. Powierzchnia niezakwalifikowana do płatności odzwierciedlona została m.in. na fotografiach nr A2, A3, A7, A13, A14, A17, na których widoczny jest obszar nieużytkowany rolniczo, podmokły, porośnięty wysokimi trawami i zadrzewiony. Natomiast zdjęcie o nr 5 przestawia obszar, który został wliczony do powierzchni stwierdzonej. Odnośnie działki rolnej B powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha
i zmierzona została zgodnie ze wskazaniem rolnika na materiale graficznym. Dyrektor ARiMR zauważył, że na działce ewidencyjnej nr [...] znajduje się obszar zadrzewiony
i zakrzaczony, widoczny na zdjęciach nr B8 i B10, do którego nie przyznaje się pomocy. Tym samym obszar ten został wykluczony z powierzchni stwierdzonej. Co się tyczy zaś działki rolnej E powierzchnia zmierzona, która kwalifikuje się do przyznania płatności wyniosła [...] ha. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż do pomiaru nie zakwalifikowano obszaru zadrzewionego, znajdującego się we wschodnio-południowej części działki, widocznego na zdjęciu nr E1. Z uwagi na fakt, że stwierdzona powierzchnia działki rolnej E ([...] ha) nie spełnia warunku minimalnej powierzchni działki rolnej tj. [...] ha, działka ta została wykluczona z przyznania płatności.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż skarżący nie zgadzając się
z zapisami raportu, skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i wniósł zastrzeżenia do raportu. W wyniku ponownej analizy dokumentacji pokontrolnej oraz mając na uwadze zastrzeżenia rolnika, w tym dotyczące błędnie przeprowadzonej kontroli, Biuro Kontroli na Miejscu przeprowadziło ponowną wizytację terenową. Jak wynika z pisma wyjaśniającego BKM z dnia [...] lutego 2014 r. oraz z korekty raportu Biuro Kontroli na Miejscu podtrzymało swoje stanowisko i uznało, że poprzednią kontrolę przeprowadzono poprawnie. Następnie Dyrektor ARiMR wskazał, iż Biuro Kontroli na Miejscu odnosząc się do zastrzeżeń rolnika, szczegółowo wyjaśniło stan faktyczny znajdujący się na gruntach.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniu, jakoby przedmiotowa kontrola przeprowadzona została na innych, sąsiednich gruntach, organ odwoławczy wyjaśnił, że z zebranych materiałów dowodowych w tym raportu z kontroli, szkiców działek, załączników graficznych oraz zdjęć ortofotomapy wynika, że kontrola przeprowadzona została prawidłowo na działkach ewidencyjnych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku. Działki ewidencyjne, na których została przeprowadzona kontrola zlokalizowane zostały m.in. na podstawie danych zawartych we wniosku
o przyznanie płatności oraz na podstawie dołączonych do wniosku materiałów graficznych, na których rolnik wskazał położenie działek rolnych względem działek ewidencyjnych. Nadto dodał, że w celu potwierdzenia poprawności przeprowadzonej kontroli, w dniu [...] lutego 2014 r. odbyła się ponowna wizytacja terenowa, która potwierdziła dotychczasowe wyniki, tym samym potwierdziła, że działki rolne zostały skontrolowane na właściwych działkach ewidencyjnych. Do każdej działki rolnej wykonana została dokumentacja fotograficzna przedstawiająca tereny uprawnione do płatności, jak i te które zostały z niej wyłączone.
Dyrektor ARiMR wyjaśnił także, iż szkody wyrządzane przez bobry bądź inne zwierzęta mogą być traktowane jako działanie siły wyższej. W myśl art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa
w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. Organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy nie wynika, aby rolnik (skarżący) zgłosił Kierownikowi ARiMR zaistniałą sytuację.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Dyrektora ARiMR. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych. Skarżący ponownie nie zgodził się z wynikami przeprowadzonej kontroli, zarzucając także brak poinformowania go o przeprowadzonych czynnościach, jak i nie doręczenie protokołu
z ponownej kontroli.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wystąpił o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu jest kwestia zgodności z prawem decyzji organów ARiMR w sprawie odmowy przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w zakresie JPO (jednolitej płatności obszarowej). Zdaniem organów, nastąpiło to na skutek stwierdzenia różnicy między powierzchnią zadeklarowaną ([... ha), a powierzchnią stwierdzoną kwalifikującą się do objęcia jednolitą płatnością obszarową ([...] ha).
Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił m. in. przepis art. 7 ust. 1 ustawy
o płatnościach bezpośrednich, zgodnie z którym rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009,
z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony
wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków
o przyznanie płatności.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 a ustawy o płatnościach bezpośrednich, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa
w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z kolei w myśl art. 7 ust. 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni.
Pojęcie działki rolnej zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 86), jako zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.
Działki rolne, ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone.
Z powyższej regulacji wynika, że jednym z warunków uzyskania płatności jest posiadanie przez rolnika działek rolnych o określonej powierzchni i utrzymanych
w określonym stanie, tj. kwalifikujących się do objęcia płatnościami.
W myśl art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 (czyli w postępowaniu
w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych), są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy Unii Europejskiej muszą być stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państw członkowskich, chyba że z unormowań rozporządzenia wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające
z regulacji krajowej.
Skoro zaś zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, płatności obszarowe przyznawane są w drodze decyzji administracyjnej, wydanie tego aktu musi być poprzedzone postępowaniem administracyjnym. Pomimo więc charakteru głównego świadczenia i w związku z tym stosowanych przepisów wspólnotowych rozpatrzenie sprawy winno nastąpić również zgodnie z przepisami K.p.a. Przepisy te zobowiązują zaś organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy. Organ rozstrzygający sprawę winien bowiem stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.). Obowiązany jest też w sposób wyczerpujący zebrać
i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Obowiązek ten obciąża zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy ponownie rozstrzygający sprawę.
Z kolei przepis art. 107 § 3 K.p.a. nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego, które w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i uzasadnienia prawnego wydawanych decyzji.
Ustalenia powierzchni kwalifikowanej do płatności obszarowych organy ARiMR dokonują na podstawie kontroli administracyjnej wniosków oraz kontroli na miejscu.
Art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich stanowi, iż "Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, z zastrzeżeniem art. 3 la i 32;" Zgodnie z art. 26 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 "Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności". W myśl art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zapowiedzenie kontroli następuje
z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Ponadto, jeżeli ustawodawstwo stosowane do aktów i norm dotyczących zasady wzajemnej zgodności wymaga, aby kontrole na miejscu miały niezapowiedziany charakter, wymienione zasady mają również zastosowanie w przypadku kontroli na miejscu przeprowadzanych pod kątem przestrzegania zasady wzajemnej zgodności.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszego postępowania stwierdzić należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły – na podstawie wszystkich dostępnych w sprawie dowodów – kontroli foto, wizytacji terenowy przeprowadzonych [...] października 2013 r. oraz [...] lutego 2014 r., pomiarów ortofotomapy poszczególnych działek zgromadzonych w systemie ZSZiK oraz wyjaśnień Biura Kontroli na Miejscu, powierzchnię działek rolnych kwalifikowanych do przyznania płatności do gruntów rolnych – JPO na 2013 rok.
Analizując sprawę ponownie organy stwierdziły, iż powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi na działce rolnej A – [...] ha, na działce rolnej B – [...] ha, na działce rolnej C – [...] ha, na działce rolnej E – [...] ha (powierzchnia deklarowana została wykluczona, ponieważ działka nie spełnia warunku [...] ha), zaś na działce rolnej P – [...] ha. Łączna powierzchnia stwierdzona, kwalifikująca się do przyznania płatności wyniosła zatem [...] ha wobec zadeklarowanej [...] ha, pomniejszenie o [...] ha. Powyższe ustalenia obu instancji są uprawnione i Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności. Z tego względu organy zasadnie zastosowały w sprawie art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 i odmówiły skarżącemu przyznania jednolitej płatności na rok 2013 ze względu na nieprawidłowości polegające na stwierdzeniu powierzchni mniejszych wobec powierzchni zadeklarowanych we wniosku (kod DR 13). Jednoznacznie stwierdzono zaniedbania w utrzymaniu deklarowanych działek w dobrej kulturze rolnej (nieużytkowany rolniczo obszar, podmokły, porośnięty drzewami, zakwaszczony).
Sąd zauważa, że w toku prowadzonego postępowania strona nie wykazała inicjatywy dowodowej, nie przedstawiła bowiem żadnych argumentów, wobec czego rozstrzygnięcie oparto na podstawie zgromadzonego przez organ materiału dowodowego.
Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd stwierdza brak podstaw do ich uwzględnienia. Należy zauważyć, iż działki skarżącego zostały zidentyfikowane zgodnie z jego wskazaniami. Natomiast niezawiadomienie skarżącego o terminach kontroli ma uzasadnienie w przepisie art. 27 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Organ nie miał bowiem obowiązku informowania rolnika o przeprowadzeniu kontroli w jego gospodarstwie. Sąd zauważa także, iż wyniki przeprowadzonej kontroli w latach poprzednich nie mogą stanowić podstawy przyznania płatności w kolejnych latach. Również zarzuty szkód wyrządzonych przez bobry, położenia działek na obszarze Natura 2000 należy uznać za niezasadne wobec niespełnienia przez skarżącego warunków z art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Skarżący nie zgłaszał bowiem organom okoliczności i faktów o charakterze okoliczności nadzwyczajnych
w trakcie postępowania. Dopiero później do skargi dołączył pisma o zezwolenie na wycięcie drzew oraz zawiadomienia o szkodach wyrządzonych przez bobry.
W ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób prawem przewidziany przeprowadziły postępowanie i wydały decyzje, w których wskazały na ustalenia faktyczne oraz uzasadniły przez powołanie stosownych przepisów powody dla których odmówiły przyznania wnioskowanej płatności. Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło