VIII SA/Wa 695/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-06

Skład orzekający: Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wezwania sądu do przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, mimo wezwania do uzupełnienia wniosku i przedstawienia stosownych dokumentów. Niewykonanie tych obowiązków przez stronę stanowi przeszkodę do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący D. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie szeregu dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Skarżący nie uzupełnił wniosku w wyznaczonym terminie. Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009r. pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009r. i odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2009r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia postanawia : 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009r. 2. odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] listopada 2009r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący D. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] listopada 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie - zaświadczenia o wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego, złożenie oświadczenia o ewentualnych dopłatach bezpośrednich i ich wysokości otrzymanych w 2009r., nadesłanie wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące, udokumentowanie wysokości wydatków na bieżące utrzymanie oraz wyjaśnienie w jakim stosunku wydatki te ponoszą rodzice skarżącego, złożenie oświadczenia o posiadaniu maszyn i urządzeń rolniczych, w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy rozpoznania. Wezwanie zostało skarżącemu prawidłowo doręczone w dniu [...] listopada 2009r. ( zwrotne potwierdzenie odbioru: karta [...] akt sądowych ). Mimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie uzupełnił braków wniosku. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009r. Sąd orzekł o pozostawieniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Pismem z dnia [...] grudnia 2009r. skarżący wniósł zażalenie na wydane postanowienie wnioskując o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia wskazał na uchybienie Sądu polegające na zaniechaniu merytorycznego rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Biorąc pod uwagę cytowaną powyżej regulację oraz to, że w niniejszej sprawie doszło do wydania nieprawidłowego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. Uchylenie postanowienia skutkowało tym, iż do rozpoznania pozostał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 p.p.s.a. właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (246 § 1 pkt 2). Sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy, uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Ocena taka jest konsekwencją działania skarżącego, która nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Skarżący na podstawie art. 255 p.p.s.a. został wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego. Mimo wezwania przez Sąd, D. P.w żaden sposób nie wykazał, że istotnie nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazał, że dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a., Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04, niepubl.), a uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności i przyznanie prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005 r., II FZ 414/05; postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., II FZ 575/05). W tym stanie rzeczy uznać zatem należy, iż skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 195 § 2 powołanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło