VIII SA/Wa 7/22
WyrokWSA w Warszawie2022-03-10
Skład orzekający: Iwona Owsińska – Gwiazda, Justyna Mazur, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły przesłanki do umorzenia należności z tytułu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, uwzględniając wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, w tym wytyczne sądu z poprzedniego postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji po raz kolejny nie przeprowadziły wszechstronnej i wnikliwej analizy sytuacji skarżącego, koncentrując się nadmiernie na jego sytuacji dochodowej i nie uwzględniając wszystkich istotnych okoliczności, które powinny być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie opłaty. Organy nie zastosowały się do wytycznych sądu z poprzedniego postępowania, co skutkowało naruszeniem przepisów KPA i PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku T.C. o umorzenie należności z tytułu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Organ pierwszej instancji umorzył część należności, ale odmówił umorzenia w pozostałej części. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części odmawiającej umorzenia. Skarżący zarzucił organom nieuwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności, takich jak jego sytuacja zdrowotna, rodzinna (wychowywanie innych dzieci, choroba byłej żony), przyczyny umieszczenia córki w pieczy zastępczej oraz błędną ocenę jego sytuacji finansowej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części odmawiającej umorzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz punkt 2 poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta R.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]października 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej uchyla zaskarżoną decyzję oraz punkt 2 poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]sierpnia 2021 roku, znak [...].
Decyzją z 23.08.2021r. Nr [...] Prezydent Miasta R. w punkcie 1 – umorzono T.C. (dalej: skarżący) należność z tytułu opłaty za pobyt dziecka E. C. w pieczy zastępczej wynikającej z decyzji Prezydenta Miasta R. znak: [...] z 17.12.2018r. w kwocie 17291,51 zł z z odsetkami za opoźnienie, ktore na dzień wydania decyzji wynoszą 9.184,22 zł, a punkcie 2 - w pozostałej części wniosek oddalono.
W uzasadnieniu decyzji organ podał m. in., że decyzją z 17.12.2018r. ustalono skarżącemu opłatę za pobyt E. C.w pieczy zastępczej za okres od 29.11.2017r. do 31.12.2018r. w wysokości 57291,51 zł. Organ stwierdził, że zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie ulgi w postaci częściowego umorzenia opłaty z odsetkami, to jest wskazane w § 6 pkt 2 i 10 uchwały Rady Miejskiej z 22.06.2012 r. (długotrwała lub ciężka choroba oraz wychowywanie innych dzieci pozostających pod opieką osoby zobowiązanej). Dokonanie częściowego umorzenia należności głównej oraz odsetek nastąpiło z uwagi na fakt, że skarżący jest osobą zdolną do pracy, córki są w stanie podjąć zatrudnienie, a także fakt, że T. C. alimenty na córkę świadczy dopiero od 2020r., a należność dotyczy okresu od 29.11.2017r. do 31.12.2018r., a ponadto pozostałą należność 40000zł z odsetkami skarżący jest w stanie uregulować. Organ poinformował T. C. o możliwości zwrocenia się o rozłożenie należności na raty, o odroczenie terminu płatności.
W odwołaniu od punktu 2 decyzji skarżący wskazał, że decyzja nie uwzględnia uzasadnienia wyroku WSA w sprawie VIII SA/WA 778/19. Zaznaczył, że od ok.6 lat leczy się na choroby układu krążenia, co kwartał kupuje lekarstwa i jest to jeden ze stałych jego kosztow utrzymania, na odstawienie lekow nie może sobie pozwolić, cierpi na bóle kręgosłupa utrudniające a nawet uniemożliwiające normalne poruszanie się, bóle mają charakter nawrotowy, powracają, a wówczas oprocz codziennej rehabilitacji, w tym basenu, musi przyjmować leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. W rodzinie występuje od 2006 r. poważna choroba przewlekła, bo psychiczna byłej żony I. C.. Skarżący w 2009r. zdecydował się na rozwód, w wyniku którego dzieci zostały pod jego opieką, a matce ograniczono władzę rodzicielską. Ponadto u E. C. występują zaburzenia a. (pięciokrotnie przebywała w oddziałach [...], ma również m. [...]). Tak więc obydwoje rodzice oraz córka E. są dotknięci chorobami przewlekłymi. Kolejną przesłanką uzasadniającą umorzenie opłaty, jest wychowywanie innych dzieci pozostających pod opieką osoby zobowiązanej. Od rozwodu troje dzieci na stałe zamieszkało z ojcem, natomiast matka wyprowadziła się. Dopiero w 2016r. E. trafiła pod opiekę matki, która chorowała [...], była hospitalizowana i to jej działanie przyczyniło się do umieszczenia córki w placówce. Najstarsza córka N. jest studentką studiow dziennych w W. Uniwersytecie Medycznym i nie była i nie jest w stanie podjąć pracy, jest na utrzymaniu ojca od którego otrzymywała pieniądze na utrzymanie w wysokości 1500zł, a czasami więcej odkąd wyjechała do W., tj. od 2015r. Organ błędnie przyjął, że dopiero od lipca 2020r. ojciec zaczął płacić alimenty na jej rzecz, kiedy zawarto ugodę mediacyjną, gdyż ugodę zawarto dla celow dowodowych, dla toczącego się postępowania, a nie dlatego, że ojciec nie utrzymywał córki. Trzecia córka, O. po ukończeniu liceum i zdaniu matury wyprowadziła się i nie prowadzi z ojcem wspólnego gospodarstwa, jako siostra nie jest zobowiązaną do wnoszenia opłat, zatem jej ewentualne zatrudnienie nie może mieć znaczenia dla decyzji o umorzeniu. Skarżący zwrócił uwagę na zapis § 3 i 6 uchwały Rady Miejskiej tj. kryterium dochodowe, ale i konieczność wspierania osob i rodzin w przezwyciężaniu sytuacji, ktore spowodowały umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej oraz sytuację rodzinną osob zobowiązanych do uiszczenia opłat, w tym niepełnosprawność, długotrwałą chorobę oraz wychowywanie innych dzieci. Tak więc okoliczność, że skarżący jest osobą w wieku produktywnym, ma stałe wynagrodzenie nie powinny być wyłączną przesłanką determinującą rozstrzygnięcie. Wniósł o zmianę decyzji w punkcie 2 i umorzenie pozostałej jeszcze do spłaty kwoty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżoną część decyzji decyzją z 14.10.2021 r. wskazało, że skarżący z wnioskiem o umorzenie opłat z odsetkami za pobyt córki E.C. w pieczy zastępczej wystąpił 30.03.2021r. (data wpływu do organu 2.04.2021r.)
Kolegium wskazało, że podstawę materialnoprawną decyzji stanowią przepisy ustawy z 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j.Dz.U. z 2020r. poz.821 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art.193 ust.1 pkt 1 ustawy, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości, przyznanych świadczeń oraz dodatków, o ktorych mowa w art.80 ust.1 i art.81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka, od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Zgodnie z art.194 ust.2 ustawy, rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o ktorej mowa w art.193 ust.1. W myśl art.194 ust.3 ustawy starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o ktorej mowa w ust.2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Zgodnie z dyspozycją art.194 ust.2 ustawy Rada Miejska w R. podjęła uchwałę Nr [...] z 22 czerwca 2012r. w sprawie określenia szczegółowych warunkow umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. § 3.1 cyt. uchwały stanowi, iż w postępowaniu dotyczącym umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty osob zobowiązanych za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, należy wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności, jakie mają wpływ na uwzględnienie lub odmowę uwzględniania wniosku, w tym w szczególności miedzy innymi:
1/ konieczność wspierania osob i rodzin w przezwyciężeniu sytuacji, które spowodowały umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej;
2/ sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osob zobowiązanych do wnoszenia odpłatności,
3/ rozmiar uszczuplenia dochodów publicznych lub zwiększenia wydatków publicznych w związku z umorzeniem, odroczeniem terminu płatności, rozłożeniem na raty lub odstąpieniem od ustalenia opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w pieczy zastępczej.
W § 6 powołanej uchwały wskazano, że m. in. umorzenie w całości lub w części łącznie z odsetkami opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, może nastąpić, gdy w stosunku do osoby zobowiązanej wystąpiła w szczególności co najmniej jedna z następujących okoliczności;
1/ pobyt dziecka w pieczy zastępczej został zakończony w wyniku odzyskania przez osoby zobowiązane możliwości zapewnienia dziecku opieki i wychowania, a ponoszenie opłaty mogłoby skutkować ponownym umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej,
2/ długotrwała lub ciężka choroba,
3/ niepełnosprawność,
4/ bezrobocie,
5/ straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych,
6/ ciąża,
7/ bezdomność,
8/ pobyt w zakładzie karnym lub areszcie śledczym,
10/ wychowywanie innych dzieci pozostających pod opieką osoby zobowiązanej,
11/ ponoszenie odpłatności za pobyt innego dziecka w pieczy zastępczej lub członka rodziny za pobyt w innej placowce np. w domu pomocy społecznej,
12/ niepełnosprawność osoby zobowiązanej i pozostawanie na utrzymaniu innych osób,
13/ zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztow dochodzenia egzekucji tej należności albo postępowanie egzekucyjne stanie się nieskuteczne lub egzekucja zostanie umorzona,
14/ osoba zobowiązana zmarła nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów.
Kolegium, wskazując na uznaniowy charakter decyzji podniosło, że skarżący (lat 54) prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe z córką O. lat 21, ktora nie pracuje (w odwołaniu podano, że wyprowadziła się i nie prowadzi z ojcem wspólnego gospodarstwa). T. C. jest zatrudniony na umowę o pracę w Publicznej Szkole Podstawowej nr [...] w R. na stanowisku nauczyciel, od 2009r. jest rozwiedziony (była żona choruje na [...]). Oprocz córki O. ma jeszcze córkę E. (lat 19) mieszkającą wraz z matką w W. i - jak wynika z zaświadczenia [...] Liceum Ogolnokształcące "K." w W. z 7.09.2020r. - jest ona uczennicą klasy [...] w roku szkolnym 2020/2021. Z kolei córka N. (lat 25) jest studentką 6 roku, 12 semestru na kierunku lekarskim. Od czasu podjęcia przez córkę N. studiów w W., skarżący utrzymywał ją przekazując kwotę 1500 zł, natomiast od 1 lipca 2020r. - zgodnie z ugodą mediacyjną zatwierdzoną przez Sąd Rejonowy w R. postanowieniem z 31.07.2020r. [...] przekazuje córce N. 2200 zł tytułem obowiązku alimentacyjnego. Alimenty zasądzone zostały także na córkę E. wyrokiem w/w Sądu z 23.11.2017r. [...] ([...]) po 400 zł miesięcznie, poczynając od 6 marca 2017r. Córka N. w oświadczeniu z 23.06.2021r. podała, że otrzymuje od dnia 1.07.2020r. od taty do ręki kwotę 2200 zł tytułem alimentów. Źrodłem utrzymania skarżącego jest wynagrodzenie za pracę, a średnia miesięczna kwota wynagrodzenia to 3882,28 zł netto, z czego Skarżący uiszcza alimenty na rzecz córek w łącznej wysokości 2600 zł. Pozostaje mu kwota 1.282,28 zł, a po uwzględnieniu kosztów własnego utrzymania (czynsz, woda, energia, gaz, telefon, tv, auto) w wysokości ok.650 zł, pozostaje kwota ok.633 zł. Zdaniem SKO sytuacja rodzinna skarżącego jest niewątpliwie trudna, przy czym Kolegium zauważyło, że N. w roku akademickim 2020/2021 programowo miała ukończyć studia, zatem istnieje realna możliwość, że zabezpieczy własne utrzymanie poprzez podjęcie pracy, a tym samym odciąży to budżet skarżącego, co z kolei pozwoli na spłatę przez niego należności z tytułu opłaty za pobyt córki E. w pieczy zastępczej.
SKO podniosło, że dużym odciążeniem budżetu T.C. stało się umorzenie przez organ I instancji łącznie kwoty 26.475,70 zł. Słusznie bowiem organ I instancji przyjął, że zaistniała przesłanka wymieniona w § 6 pkt 10 uchwały Rady Miejskiej w R., to jest wychowywanie innych dzieci pozostających pod opieką osoby zobowiązanej. Z uwagi na fakt, że córka N., kończąc studia w roku akademickim 2020/2021, podejmie lub też już podjęła pracę i pozostaną jedynie zobowiązania alimentacyjne wobec E., to realnym wydaje się, że po odciążeniu budżetu skarżącego o kwotę alimentow w wysokości 2200 zł, będzie on dysponował dochodem w wysokości ok.3400 zł, co pozwoli na spłatę pozostałej kwoty w wysokości 40.000 zł., w ratach. Odnośnie sytuacji zdrowotnej skarżącego i kontynuowaniu leczenia z powodu chorob krążenia i układu ruchu, Kolegium zauważyło, że schorzenia te chociaż mogą wymagać leczenia farmakologicznego czy rehabilitacji, to nie uniemożliwiają kontynuowania zatrudnienia. Nadto na schorzenia takie cierpi dość duży ogół społeczeństwa, w tym osoby pozostające w zatrudnieniu, w tym wymagającego pracy fizycznej. SKO wskazało, że stosując jakąkolwiek ulgę, a w szczegolności tę najdalej idącą w postaci umorzenia należności, organy administracji mają obowiązek uwzględniania nie tylko słusznych interesow stron, ale także rozmiar uszczuplenia finansow publicznych - § 3.1. pkt 3 uchwały Rady Miejskiej w R.. Zatem umorzenie pozostałej kwoty byłoby przedwczesne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił:
-naruszenie art. 194 ust. 3 w zw. z art. 194 ust. 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 821 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 w zw. z § 6 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w R. z 22 czerwca 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, poprzez ich błędną wykładnię skutkującą nieuwzględnieniem wszelkich okoliczności mających wpływ na uwzględnienie lub odmowę uwzględniania wniosku o umorzenie opłaty, w tym przyczyn umieszczenia E. C. w pieczy zastępczej, braku zawinienia skarżącego w umieszczeniu E.C. w pieczy zastępczej, niepełnosprawności matki dziecka I. C., długotrwałej, przewlekłej choroby skarżącego, nieuchronności całościowego ponoszenia przez skarżącego nałożonej przez organ pierwszej instancji opłaty mimo zastosowania ulgi z uwagi na uzasadnione przypuszczenie nieskuteczności postępowania egzekucyjnego skierowanego w stosunku do I. C., wychowania innych dzieci pozostających pod opieką skarżącego, ponoszenia przez skarżącego w całości ciężaru utrzymania domu i wychowania dzieci, jak też nieuwzględnieniem przez organy pierwszej i drugiej instancji kryterium konieczności wspierania osob i rodzin w przezwyciężaniu sytuacji, ktore spowodowały umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej, w następstwie czego organy administracyjne obydwu instancji odmowiły uwzględnienia wniosku skarżącego o umorzenie w całości należności wraz z odsetkami za pobyt E.C. w pieczy zastępczej.
-naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., ktore to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie błędnej oceny sytuacji osobistej i finansowej skarżącego (dochodow i zobowiązań finansowych, w tym okresu trwania obowiązku alimentacyjnego ojca wobec córki N.C.) oraz niedokonanie oceny stopnia (rozmiaru) uszczuplenia finansow publicznych, co skutkowało nieprawidłowym przyjęciem, że sytuacja dochodowa skarżącego pozwala mu na spłatę pozostałej kwoty w wysokości 40 000 zł, utożsamianiem interesu społecznego z interesem ekonomicznym lub fiskalnym (dochodami publicznymi), a tym samym nieuwzględnieniem słusznego interesu skarżącego przejawiającego się w uzyskaniu całkowitego umorzenia opłaty za pobyt E. C. w pieczy zastępczej,
-naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kompleksowej oceny organu dokonanej w oparciu o wszechstronnie i rzetelnie zebrany materiał dowodowy.
Stawiając w/w zarzuty wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta R. w części, tj. w zakresie punktu 2., zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego kosztow postępowania sądowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu rozwinął poszczególne zarzuty.
Odpowiadając na skargę SKO w R. wniosłó o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, że wydana w sprawie decyzja jest decyzja uznaniową. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 Kpa oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że wymienione w tym przepisie organy w sytuacji tam opisanej są związane ocenami i wskazaniami Sądu wyrażonym w jego orzeczeniu. Dotyczy to również sądu orzekającego ponownie w takiej sprawie, o ile przepisy prawa znajdujące w sprawie zastosowanie nie uległy zmianie (co w tej sprawie nie miało miejsca). Sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen. Rolą obecnie kontrolującego zaskarżoną decyzję Sądu jest weryfikacja, czy organy w pełni zastosowały się do zaleceń i wskazań ww. wyroku, poprzednio wydanego w tej sprawie. Kontrola sądowa rozstrzygnięcia, wydanego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, sprowadza się w takim przypadku także do oceny czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowowydanej decyzji.
W przedmiotowej sprawie w wyroku z 7.10.2020 r. WSA w Warszawie uchylając decyzje obu organów Sąd wskazał między innymi, że organy nie dość wszechstronnie i wnikliwie przeanalizowano sytuację skarżącego odmawiając mu umorzenia opłaty za pobyt córki w pieczy zastępczej. Sąd podniósł wówczas, że organy skoncentrowały się głównie na sytuacji dochodowej strony, natomiast organom orzekającym umknęły inne okoliczności mające wpływ na końcową ocenę możliwości umorzenia stronie tej opłaty. Ustalenie sytuacji materialnej skarżącego nie jest bowiem wyłączną składową oceny, czy dany przypadek zasługuje na umorzenie należności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Z § 3 i 6 uchwały wynika wszak szereg innych okoliczności niemogących być pominiętymi przy wydaniu decyzji na podstawie art. 194 ust. 3 u.w.r.s.p.z. W szczególności, organy administracji publicznej zaniechały ustalenia okoliczności, które spowodowały umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej oraz sytuacji rodzinnej strony m. in. przyczyn, z powodu których skarżący samotnie wychowuje dwoje dzieci. Powyższe zaś ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jak wynika z wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie, konieczność umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej wynikała z faktu postępującej demoralizacji córki oraz zaburzeń psychicznych, które miały negatywny wpływ na pozostałe dzieci skarżącego. Co więcej, w procesie wychowania pozostałych córek, z powodu choroby psychicznej – [...], nie uczestniczyła ich matka. Ciężar utrzymania domu i wychowania dzieci spoczywał więc na skarżącym. Sąd wskazał też, że organy nie odniosły się również do sytuacji zdrowotnej skarżącego, nie wyjaśniały na jaką chorobę skarżący choruje przewlekle i w jaki sposób oddziałuje ona na jego sytuację materialną. W ocenie Sądu wyrażonej w sprawie sygnatura akt VIII SA/Wa 778/19 wszystkie powołane wyżej okoliczności determinują zaś ocenę zasadności umorzenia stronie ustalonej już opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
W ocenie Sądu zasadnie zarzuca skarżący w skardze, że organy po raz kolejny nie dość wszechstronnie i wnikliwie przeanalizowały sytuację skarżącego, koncentrując się na sytuacji dochodowej skarżącego nie wywiązując się z wytycznych nałożonych w/w wyrokiem. Nie poczyniły natomiast w uzasadnieniu decyzji ustaleń co do kosztów leczenia i rehabliltacji skarżącego, które ponosi, przyczyn umieszczenia córki E. w pieczy zastępczej, ewentualnego zawinienia skarżącego w umieszczeniu córki w pieczy zastępczej, przyczyn wieloletniego, samotnego wychowywania dzieci przez skarżącego, ponoszenia przez skarżącego w całości kosztów utrzymania domu i dzieci.
Zauważyć też należy, że SKO ustalając odmiennie niż organ I instancji, iż skarżący od 2015 r. finansuje najstarszą córkę N., kontunuującą naukę na studiach medycznych w W. wysyłając jej miesięcznie kwotę 1500 zł, a od lipca 2020 r. kwotę 2200 zł, nie przenosi tych ustaleń na treść wydanej w sprawie decyzji, co czyni wydane rozstrzygnięcie dowolnym. Wskazać trzeba, że w uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazuje, iż sytuacja rodzinna skarżącego jest niewątpliwie trudna, wobec obciążenia skarżącego obowiązkiem alimentacyjnym na dwie córki, ale jednocześnie stwierdza, że córka N. w roku 2020/2021 miała programowo zakończyć studia, zatem istnieje realna mozliwośc podjęcia przez nia pracy. Zauważyć należy, że stwierdzenia te są jedynie prognozą, a nie faktem w oparciu o który należy ustalać stan faktyczny, wnioskować w sprawie i wydawać rozstrzygnięcie. Organy nie dokonały też oceny stopnia (rozmiaru) uszczuplenia finansów publicznych. SKO jak słusznie zarzuca skarga swoje rozwazania zawęził jedynie do stwierdzenia, że stosując jakakolwiek ulgę, a w szczególności tę najdalej idącą w postaci umorzenia należności, organy administracji mają obowiązek uwzględnienia nie tylko słusznych interesów stron ale także rozmiar uszczuplenia finansów publicznych, co wynika z § 3 ust. 1 pkt 3 przywołanej uchwały Rady Miejskiej w R.. Jednoczesnie organ nie zestawił pozostałej do spłaty kwoty z dochodami budżetu miasta R. na 2021 r., co czyni ustalenia o przedwczesności umorzenia pozostałej kwoty dowolnymi.
Zauważyć też należy, że kolejną decyzją administracyjną z 29.11.2021 r. Prezydent Miasta R. orzekł o odstąpieniu od naliczania skarżącemu opłaty za pobyt córki w pieczy zastępczej za okres od 1.01.2019 r. do 10.04.2020 r. (kolejny okres za który badano możliwości ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej). Okoliczności bedące podstawą wydania w/w decyzji (dochody skarżącego, obciążenie alimentacyjne, sytuacja zdrowotna rodziców dziecka pozostającego w pieczy zastępczej) są tożsame co w przedmiotowej sprawie, a zatem kontrolowane rozstrzygnięcie narusza dopuszczalny luz decyzyjny.
W konsekwencji Sąd uznał, że organy nie ustaliły i nie oceniły w sposób prawidłowy istotnych okoliczności stanu faktycznego, nie realizując wszystkich wytycznych zawartych w wyroku VIII SA/Wa 778/19, co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, ocena organów o braku dostatecznych podstaw do umorzenia skarżącemu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej była zatem przedwczesna, nie uwzględniała wszystkich okoliczności sprawy, a tym samym skuteczny okazał się zarzut dowolności tej oceny sformułowany przez skarżącego. Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, doszło do naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., oraz art. 153 p.p.s.a. a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy uwzględnią ocenę prawną Sądu oraz ponownie rozpoznają wniosek skarżącego o umorzenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Ponownie dokonają więc wszechstronnego i rzetelnego zebrania materiału dowodowego, który stanowić będzie podstawę do dokonania kompleksowej oceny, co przedstawią w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło