VIII SA/Wa 701/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-08
Skład orzekający: Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługuje stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku gdy skarżący nie udowodni takiej sytuacji, sąd odmówi przyznania prawa pomocy, nawet jeśli sytuacja materialna jest trudna, ale nie przekracza możliwości poniesienia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący B.C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z maja 2010 r. Wskazał trudną sytuację materialną, niskie dochody swoje i matki oraz posiadanie nieruchomości. Wcześniej odmówiono mu prawa pomocy postanowieniem z 12 stycznia 2011 r. Skarżący ponownie złożył wniosek o ulgę w kosztach sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2010r., znak [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2011 r. odmówiono skarżącemu B.C. przyznania prawa pomocy.
Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. skarżący ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Poprosił o [...]% ulgę w kosztach sądowych, gdyż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej (niski średni dochód w rodzinie poniżej płacy minimalnej równej [...] zł. Ponadto podał, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] metrów kwadratowych oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, matka zaś posiada [...] ha ziemi niskiej klasy. Skarżący wskazał, że osiąga dochód około [...] zł z tytułu renty, zaś jego matka dochód w kwocie [...] zł z tytułu emerytury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a) właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy, i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Rozpatrując wniosek o prawo pomocy należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Dlatego też każda osoba wszczynająca postępowanie, bądź żądająca od Sądu podejmowania określonych czynności powinna liczyć się z wydatkami na ten cel.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy, uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie.
Przede wszystkim podkreślić należy, że sytuacja materialna i rodzinna skarżącego jest znana Sądowi z urzędu (wcześniej wydane w sprawie postanowienia w przedmiocie prawa pomocy). Niezależnie od powyższego skarżący nie wykazał, że aktualnie znajduje się sytuacji, która uzasadniałaby "przerzucenie" kosztów związanych z jego udziałem w postępowaniu sądowym na Skarb Państwa tj. na innych podatników. Ocena sytuacji materialnej skarżącego pozostaje więc nie zmieniona. Nie jest ona osobą wymagającą wsparcia ze strony Państwa w ponoszeniu kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi. Skarżący nie wykazał w żaden sposób, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 100 zł przekracza jego możliwości finansowe.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło