VIII SA/Wa 702/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Kania, Asesor WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta R. z [...] września 2008 roku odmawiającą przyznania S.W., dalej skarżącemu, zasiłku celowego na dofinansowanie części zgłoszonych potrzeb do protokołu z dnia [...] sierpnia 2008 roku, to jest : opłat za energię elektryczną, wodę i czynsz, drobnych napraw domowych, napraw obuwia i krawieckich, dojazdów autobusem, zakupu odzieży, bielizny osobistej, pościeli, przyborów biurowych, prasy, książki lub biletu do kina, opłaty za radio i telewizję, pocztę, zakupu zniczy lub kwiatów, leków oraz inne wydatki. Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Organ I instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, to jest w lipcu 2008 roku wynosił [...] zł . Skarżący spełnia niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłków celowych z uwagi na sytuację rodzinną i materialną – posiadane kryterium dochodowe. Pomocy na wskazane wyżej potrzeby nie przyznano z uwagi na to, że nie znajdują one uzasadnienia pozwalającego na ich dofinansowanie. I tak, opłaty za energię elektryczną i wodę uregulowała żona skarżącego, a opłatę za czynsz uregulował skarżący z uzyskanego dodatku mieszkaniowego, potrzebę zakupu bielizny i odzieży zabezpieczono decyzją z dnia [...].07.2008 r. w kwocie [...] zł, zaś zakupu pościeli decyzjami z [...].05.2008 r. i [...].07.2008 r. w kwotach [...] zł i [...] zł. Potrzeba zasiłku na dojazdy autobusem nie może być uwzględniona w sytuacji, gdy skarżący odmówił pobrania biletu komunikacji miejskiej uprawniającego do bezpłatnych przejazdów celem szukania pracy. Zakupu leków na kwoty [...] zł i [...] zł skarżący dokonał z własnych środków. Pozostałe potrzeby zgłoszone przez skarżącego, to jest drobne naprawy domowe, naprawy obuwia i krawieckie, zakup przyborów biurowych, prasy, książki lub biletu do kina, opłaty za radio i telewizję, pocztę, zakup zniczy, kwiatów - nie zostały uwzględnione, gdyż nie stanowią niezbędnej potrzeby bytowej wymagającej wsparcia z pomocy społecznej. Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie podnosząc, iż jest ona niezgodna z art. 67 i 68 Konstytucji RP. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, podzieliło ustalenia organu I instancji. Dodatkowo podniosło w uzasadnieniu, iż jak wynika z zebranego materiału dowodowego skarżący mieszka wspólnie z żoną, z którą prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Na miesięczny dochód skarżącego składa się kwota [...] złotych stanowiąca ½ dotacji do czynszu i zasiłek okresowy w wysokości [...] zł. Kolegium wskazało, że skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych zarejestrowaną w PUP. Leczy się z powodu depresji i nerwicy, systematycznie przyjmuje leki. Spełnia on niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłków celowych z uwagi na sytuację rodzinną i materialną – posiadane kryterium dochodowe. Zasadnie odmówiono udzielenia pomocy na czynsz, energię elektryczną i wodę przy prawidłowych ustaleniach, że opłaty za energię i wodę są systematycznie regulowane przez żonę skarżącego, nadto opłaty za czynsz uregulował skarżący z dodatku mieszkaniowego, którego wysokość jest, m. in. uzależniona od wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania co oznacza, że nie jest konieczne wsparcie go środkami z pomocy społecznej. Zasadna jest także odmowa przyznania zasiłku na dojazdy autobusem w świetle powyższej odmowy przyjęcia biletu uprawniającego do bezpłatnych przejazdów, nadto nie jest to niezbędna potrzeba bytowa. Zabezpieczanie takich potrzeb jak : zakup odzieży, bielizny, pościeli nie może być realizowane w systemie ciągłym, w krótkich odstępach czasu, przedmioty te nie zużywają się szybko, a decyzją z [...] lipca zrealizowaną [...] sierpnia 2008 r. przyznano pomoc również na te cele. Słusznie organ I instancji odmówił także przyznania zasiłku na naprawy obuwia i krawieckie, zakup przyborów biurowych, prasy, książki lub biletu do kina, opłaty za radio i telewizję, pocztę, zakupu zniczy i kwiatów. Cele te nie stanowią bowiem niezbędnej potrzeby bytowej wymagającej wsparcia z środków publicznych. Odnośnie leków to skoro skarżący wykupił je, zatem zaspokoił tę potrzebę z własnych środków, bez potrzeby wsparcia w tym zakresie. Zasadna była także odmowa wsparcia finansowego na " inne wydatki ", zasiłek celowy może być przyznany na konkretny cel, a tu celu skarżący nie określił. Podniesiono także, iż potrzeba udzielenia wsparcia na " drobne naprawy domowe" jest nieuzasadniona. Skoro są to naprawy drobne, skarżący zapewne dysponujący wolnym czasem może wykonywać je samodzielnie, bez korzystania ze środków publicznych. Organ przytoczył treść art. 39 ustawy o pomocy społecznej i stwierdził, że ustawa o pomocy społecznej przewiduje udzielenie osobom wsparcia, jednak nie przewiduje zaspokajania wszelkich zgłoszonych oczekiwań a wydane rozstrzygnięcie nie narusza prawa i nie nosi cech dowolności. Organ II instancji stwierdził także, iż powołany w odwołaniu przepis Konstytucji RP stanowi, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Normy zabezpieczenia społecznego dzielą się na ubezpieczenia społeczne, zaopatrzenie społeczne i pomoc społeczną , których zakres i formy określają ustawy. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w której skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie rekompensuje mu krzywdy powstałej w wyniku nie przyznania mu odpowiedniej pomocy, co jest niezgodne z art. 67 Konstytucji RP. Wniósł również, aby Sąd w trybie art. 191 Konstytucji zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem, czy przyznawana pomoc w miesiącu wrześniu 2008 roku stanowi zabezpieczenie społeczne nadto o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych celem weryfikacji potrzeb skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga S.W. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( t. j. Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ). Zgodnie z dyspozycją art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Natomiast art. 2 ust.1 i art. 3 ust.1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywanej przez sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 kpa, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych. Organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Należy w tym miejscu podkreślić, iż skarżący otrzymuje wsparcie w formie zasiłku okresowego i dodatku mieszkaniowego, co oznacza, iż nie pozostał on bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego, Sąd podziela stanowisko organu, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, która bez wątpienia jest uwarunkowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Jak wskazuje organ w uzasadnieniu, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej. Ośrodek zabezpiecza wyłącznie potrzeby podstawowe, w tym również potrzeby podstawowe skarżącego. Sąd uznał, że stanowisko organu odmawiające przyznania wnioskowanych świadczeń jest zasadne i nie narusza prawa w sytuacji, gdy bezspornym jest, że opłaty za energię elektryczną i wodę są systematycznie regulowane przez żonę skarżącego, a rodzina korzysta z dodatku mieszkaniowego , który stanowi dodatkową pomoc w regulowaniu bieżących opłat mieszkaniowych. Wykupienie przez skarżącego leków oznacza, że był w stanie z własnych środków zaspokoić tę potrzebę, przyznanie środków publicznych na ten cel jest więc niezasadne. Podobnie we własnym zakresie skarżący jest w stanie zaspokoić potrzebę określoną przez niego mianem drobnych napraw domowych, która nota bene nie mieści się w katalogu niezbędnych potrzeb bytowych. Taką niezbędną potrzebą nie są też wydatki na naprawy obuwia i krawieckie, zakup przyborów biurowych, prasy, książki lub biletu do kina, opłaty za radio i telewizję, pocztę, zakupu zniczy i kwiatów. Zabezpieczanie potrzeb typu: zakup odzieży, bielizny, pościeli nie może być realizowane w systemie ciągłym, w krótkich odstępach czasu, bowiem przedmioty te nie zużywają się szybko, a decyzją z [...] lipca 2008 r. udzielono skarżącemu pomocy w formie zasiłków celowych na żywność, leki, środki czystości, odzież, pościel, bieliznę w łącznej kwocie [...] zł. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Odnosząc się zaś do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP wskazać trzeba, że jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi o prawie obywatela do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określają ustawy. Normy zabezpieczenia społecznego dzielą się na ubezpieczenia społeczne, zaopatrzenie społeczne i pomoc społeczną. Pomoc społeczna przyznawana jest w oparciu o przesłanki określone w cyt. ustawie o pomocy społecznej, będącej podstawą rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Podkreślić należy, że podniesiony zarzut naruszenia art. 67 Konstytucji RP nie został przez skarżącego w żaden sposób sprecyzowany, ani poparty jakimikolwiek argumentami. Sąd nie znalazł również powodów do skorzystania z instytucji określonej w art. 193 Konstytucji RP i przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Sąd przedstawia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne tylko i wyłącznie wówczas, gdy dochodzi do przekonania o niekonstytucyjności danego przepisu. Podkreślić przy tym należy, że wniosek strony postępowania sądowego o zwrócenie się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego nie jest dla niego wiążący. Decyzja o przedstawieniu pytania prawnego, należy bowiem do wyłącznej właściwości sądu, który nie jest związany w tym zakresie wnioskami stron postępowania. Wyrażone we wniosku strony wątpliwości co do zgodności przepisu z Konstytucją nie mogą być uznane za wątpliwości sądu. Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oddalono wniosek w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii ekspertów. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. . ----------------------- 6