VIII SA/Wa 703/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 26 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M. T. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że ma na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci i cały dochód ([...] zł) przeznacza na bieżące wydatki. Oświadczyła, że posiada zobowiązania finansowe z tytułu zaciągniętych kredytów w wysokości ok. [...] milionów zł, natomiast budynek położony w R. przy ul. L. [...] w czerwcu 2012 r. uległ spaleniu przez co utraciła potencjalne źródło dochodu. Do wniosku skarżąca załączyła zaświadczenie o wysokości dochodu za 2012 r. W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku skarżąca złożyła oświadczenie, w którym podała, że zamieszkuje wspólnie z rodzicami, którzy ponoszą koszty bieżącego utrzymania domu oraz że ojciec dzieci nie partycypuje w wydatkach na nie, zaś alimenty nie zostały zasądzone. Nadesłała zeznania podatkowe za 2009 i 2010 r., z których wynika, że jej przychody kształtowały się na poziomie odpowiednio [...] zł (koszty uzyskania przychodów [...] zł) i [...] zł (koszty uzyskania przychodów [...] zł), zaświadczenie z banku o wypowiedzeniu umów kredytowych i zamknięciu rachunków. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 p.p.s.a.). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a). Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, stan faktyczny sprawy oraz sytuację majątkową skarżącej, stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z akt sprawy, a także złożonych dokumentów nie wynika, aby skarżąca była osobą ubogą wymagającą wsparcia państwa w dochodzeniu swoich racji przed sądem. Wprawdzie przedstawiła zaświadczenie, z którego wynika, że za 2011 r. osiągnęła dochód w wysokości [...] zł, to fakt ten nie przesądza o trudnej sytuacji materialnej wnioskodawczyni. Przede wszystkim zauważyć należy, że jest ona właścicielką kompleksu gastronomiczno – hotelowego, domu weselnego z częścią mieszkalną położonego na działce o powierzchni [...] m² (co wynika z zaskarżonej decyzji), przy czym okoliczność, że budynek uległ spaleniu i w związku z tym utraciła ona źródło dochodu, w żaden sposób nie została uprawdopodobniona. Ponadto w latach 2009 – 2010 skarżąca prowadziła działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, co wynika z załączonych zeznań podatkowych osiągając przychody na poziomie milionowym. Ocenę, że skarżąca nie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej potwierdza to, że nie domaga się ona od ojca swoich dzieci udziału w ich utrzymaniu w postaci np. alimentów, co wynika ze złożonego w dniu [...] października 2012 r. oświadczenia, a obowiązkiem łożenia na utrzymanie dziecka obciążeni są oboje rodzice. Poza tym skarżąca zamieszkuje w domu swoich rodziców, którzy ponoszą koszty bieżącego utrzymania domu (opłaty za energię, gaz, wodę itp.). Zatem przyjąć należy, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.