VIII SA/Wa 703/16

WyrokWSA w Warszawie2017-02-28

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie działalności polegającej na pozyskiwaniu i oczyszczaniu żołądków wieprzowych, a następnie ich wprowadzaniu do obrotu, wymaga odrębnego zatwierdzenia zakładu, nawet jeśli zakład posiada zatwierdzenie do uboju zwierząt?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozyskiwanie i oczyszczanie żołądków wieprzowych, a następnie ich wprowadzanie do obrotu jako żywność, stanowi odrębną działalność od uboju zwierząt i wymaga uzyskania odrębnego zatwierdzenia zakładu. Samo zatwierdzenie do uboju nie jest równoznaczne z zatwierdzeniem do produkcji i wprowadzania do obrotu żołądków wieprzowych, ponieważ jest to czynność dodatkowa, a nie obligatoryjny etap uboju. Wprowadzanie do obrotu żołądków wieprzowych, nawet w postaci mrożonej, bez odpowiedniego zatwierdzenia jest niezgodne z prawem.
Stan faktyczny
Spółka prowadząca zakład produkcyjno-handlowo-usługowy produkowała i wprowadzała do obrotu żołądki wieprzowe mrożone bez uzyskania odrębnego zatwierdzenia w tym zakresie. Zakład posiadał zatwierdzenie do uboju bydła i świń, rozbioru, przetwórstwa i składowania na potrzeby własne. Organy weterynaryjne zakazały spółce produkcji i wprowadzania do obrotu żołądków wieprzowych do czasu uzyskania stosownego zatwierdzenia. Spółka kwestionowała tę decyzję, twierdząc, że pozyskiwanie i oczyszczanie żołądków mieści się w zakresie posiadanego zatwierdzenia do uboju.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego "[...]" Spółka jawna Z. i W. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z siedzibą w S. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zakazu produkcji i wprowadzania do obrotu produktów pochodzenia zwierzęcego oddala skargę. Powiatowy Lekarz Weterynarii w R. (dalej: organ I instancji, PLW) decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 54 ust. 2 lit. h) rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu (zwane dalej: rozporządzeniem nr 882/2004), art. 7 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2014 roku, poz. 1577 ze zm., zwana dalej: u.p.p.z.), § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2006 r. w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez powiatowego lekarza weterynarii albo urzędowego lekarza weterynarii z upoważnienia powiatowego lekarza weterynarii (t.j. Dz.U. z 2014 roku, poz. 1472, zwane dalej: rozporządzeniem w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez powiatowego lekarza weterynarii), zakazał Przedsiębiorstwu Produkcyjno Handlowo Usługowemu "[...]" Spółka jawna Z. i W. M. (dalej: zakład, skarżąca, spółka, strona) produkcji i wprowadzania do obrotu żołądków wieprzowych do czasu uzyskania przez zakład zatwierdzenia w tym zakresie. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzja zapadła na gruncie następującego stanu faktycznego: W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 10 lutego 2016 r. stwierdzono, że prowadzona w zakładzie produkcja żołądków wieprzowych w postaci mrożonej na cele spożywcze ma miejsce bez zatwierdzenia lub zatwierdzenia warunkowego z naruszeniem wymagań weterynaryjnych określonych w stosownych aktach prawnych. Kontrola dokumentacji w tym zakresie wykazała, że w zatwierdzonym decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. przez PLW projekcie technologicznym nie uwzględniono rodzaju działalności polegającej na pozyskiwaniu żołądków wieprzowych. Działalności tej nie uwzględniono również w decyzji zatwierdzającej zakład z dnia [...] września 2004 r., zmienionej decyzją PLW z dnia [...] grudnia 2005 r. Organ I instancji podniósł, że bez znaczenia pozostaje okoliczność obecności w księdze jakości opisu procesu dotyczącego produkcji żołądków, skoro proces ten nie był objęty zatwierdzeniem i nie przewidziano go w projekcie technologicznym. Ponadto wskazał, że wpis w księdze jakości dotyczył żołądków chłodzonych i solonych, a nie mrożonych. Analiza zagrożeń i schemat technologiczny w tej księdze nie przewiduje w ogóle etapu pozyskiwania żołądków i ich przetwarzania. W zakładzie brak jest oddzielnych pomieszczeń do obróbki czystych wnętrzności, pakowania zbiorczego wnętrzności oraz stosownych procedur w zakresie produkcji żołądków na cele spożywcze. PLW w dniu [...] lutego 2016 r. wydał decyzję nr [...] o zakazie produkcji i wprowadzania do obrotu żołądków wieprzowych na cele spożywcze w trybie natychmiastowego wykonania, zgodnie z art. 20 ust. 2 u.p.p.z. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii decyzją, znak [...] z dnia [...] marca 2016 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, nakazując ustalenie, w jakim okresie były wprowadzane do obrotu żołądki, wskazanie ich odbiorców oraz podjęcie działań wobec produktów już wprowadzonych na rynek. Rozpatrując ponownie sprawę, organ I instancji ustalił, że żołądki wieprzowe były wprowadzane do obrotu w okresie najpóźniej od 2013 r. do 10 lutego 2016 r. PLW ustalił także odbiorców żołądków wieprzowych produkowanych przez zakład, którymi byli: "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w G. oraz "[...]" Zakład Garmażeryjny T. B., jak również odbiorców, którzy nabyli towar od "[...]" Spółka z o.o., tj. zakład "[...]" w S., przedsiębiorstwo "[...]" R. L. oraz odbiorca zagraniczny ([...]). Ustalono, że "[...]" Spółka z o.o. dostarczała opisany produkt także do Przedsiębiorstwa Przemysłu Chłodniczego "[...]" S.A. z siedzibą w G. oraz Chłodni Składowej [...] Spółka z o.o. z siedzibą w L.. Na podstawie zebranych informacji organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. o wycofaniu z obrotu produktu pochodzenia zwierzęcego (w postaci żołądków wieprzowych mrożonych), który znajduje się w terminie przydatności do spożycia i zabezpieczeniu wycofanych produktów w zakładzie do czasu akceptacji przez organ sposobu zagospodarowania przez zakład wycofanego z obrotu towaru. Organ I instancji wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. zatwierdził zakład do określonej w decyzji działalności, lecz nie obejmowała ona działalności polegającej na pozyskiwaniu żołądków wieprzowych, czy też ich przetwarzaniu na cele spożywcze. Biorąc więc pod uwagę, że zakład nie wystąpił z wnioskiem o zatwierdzenie w tym zakresie oraz nie wykazał, że spełnił wymagania niezbędne do prowadzenia działalności polegającej na pozyskiwaniu czy przetwarzaniu żołądków wieprzowych, jak również nie posiada opracowanych właściwych procedur dotyczących takiej działalności, PLW zakazał mu prowadzenia takiej działalności. Organ I instancji wskazał, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu, zgodnie z art. 20 ust. 2 u.p.p.z. Od decyzji tej odwołanie złożyła spółka, zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, zwana dalej: k.p.a.) poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, działanie w sposób ograniczający zaufanie do organów państwa, odstąpienie od zapewnienia stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz nieprawidłową i wybiórczą ocenę materiału dowodowego. Spółka zarzuciła ponadto naruszenie prawa materialnego: art. 6 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.U.UE.L.2004.139.1, zwanego dalej: rozporządzeniem nr 852/2004) w związku z art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz.U.UE.L.2004.139.55, zwanego dalej: rozporządzeniem nr 853/2004) poprzez nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że obowiązek uzyskania zatwierdzenia zakładu spoczywa na każdym podmiocie zamierzającym prowadzić działalność w zakresie produkcji pochodzenia zwierzęcego, niezależnie od tego, czy ta produkcja ma charakter samodzielny, czy jest elementem koniecznym do prowadzenia podstawowej działalności zakładu. Spółka wskazała, że posiadanie przez zakład zatwierdzenia, które pozwala na ubój i rozbiór mięsa, w tym – stosownie do załącznika III rozporządzenia nr 853/2004 – wytrzewianie zwierząt, opróżnianie i oczyszczanie żołądków i jelit, a także przechowywanie ich w warunkach chłodniczych, uprawniało zakład do prowadzenia kwestionowanej działalności. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii z siedzibą w S. (dalej: organ odwoławczy, [...]WLW, organ II instancji) decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że analiza decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r., którą zatwierdzono zakład należący do spółki do uboju bydła, świń, rozbioru, przetwórstwa i składowania na potrzeby własne oraz decyzji ją zmieniających, tj.: z dnia [...] października 2007 r. znak [...] i z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...], wykazała, że zakład nie został przez PLW zatwierdzony do pozyskiwania żołądków wieprzowych. Organ odwoławczy odniósł się przy tym do twierdzenia strony, że w jej posiadaniu znajdują się dwie wersje decyzji datowanych na [...] grudnia 2005 r. o tym samym znaku, ale różnych rozstrzygnięciach, wskazując, że okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla tego postępowania, bowiem w żadnej wersji decyzji nie zatwierdzono zakładu do produkcji ani pozyskiwania żołądków. Organ II instancji wywiódł, że nie można zgodzić się, że z samego faktu zatwierdzenia zakładu wynika możliwość pozyskiwania żołądków wieprzowych. W załączniku III sekcja I rozdział IV pkt 18 do rozporządzenia nr 853/2004 wskazano bowiem, że w przypadku przeznaczenia do dalszej obróbki żołądki trzeba sparzyć lub oczyścić. Przepis ten świadczy o tym, że pozyskiwanie żołądków nie jest obligatoryjnym elementem uboju, lecz działalnością dodatkową. Przedsiębiorca może bowiem podjąć decyzję, że nie będzie występował o zatwierdzenie zakładu do pozyskiwania żołądków i będą one traktowane w zakładzie jako uboczny produkt pochodzenia zwierzęcego. Z uwagi na powyższe oraz na to, że wymagania dla żołądków określono w osobnej sekcji załącznika III do rozporządzenia nr 852/2004 należy uznać, że prowadzenie takiej działalności wymaga odrębnego zatwierdzenia. Organ odwoławczy wskazał dalej, że zgodnie z art. 19 ust. 3 u.p.p.z., w przypadku zmiany użytkowania zakładu lub jego części, w szczególności zakresu i wielkości produkcji lub wyposażenia pomieszczeń produkcyjnych, podmiot jest zobowiązany sporządzić projekt technologiczny zakładu i przesłać go wraz z wnioskiem o zatwierdzenie tego projektu właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii, jak również powiadomić go pisemnie o zakresie i wielkości produkcji oraz rodzaju produktów pochodzenia zwierzęcego, które mają być produkowane w tym zakładzie. Organ podkreślił, że fakt złożenia przez zakład takiego wniosku w dniu 21 marca 2016 r. do PLW w związku z rozszerzeniem profilu produkcyjnego m.in. o pozyskiwanie i przetwarzanie żołądków świadczy o świadomości strony dotyczącej konieczności posiadania takiego zatwierdzenia. Odnosząc się do twierdzenia odwołującej się spółki, że nie produkowała żołądków wieprzowych, [...]WLW wyjaśnił, że - zgodnie z definicją zawartą w art. 5 u.p.p.z. - produkcja oznacza "co najmniej jedną z następujących czynności: pozyskiwanie, chów, wytwarzanie, oczyszczanie, rozbiór, przetwarzania, pakowanie, przepakowywanie, przechowywanie lub transport. W związku z powyższym organ II instancji uznał, że skoro zakład wprowadzał do obrotu pozyskane w wyniku uboju żołądki, tym samym prowadził działalność objętą definicją terminu "produkcja". Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 31 rozporządzenia nr 882/2004, powiatowy lekarz weterynarii zatwierdza zakład do celów określonej działalności, gdy podmiot prowadzący przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe wykazał, że spełnia odpowiednie wymagania prawa paszowego i żywnościowego, a w przypadku gdy zakład spełnia wszystkie wymagania tylko w zakresie infrastruktury, może udzielić warunkowego zatwierdzenia. Zdaniem organu odwoławczego, skoro w ww. rozporządzeniu określono wymagania dotyczące pomieszczeń, które podmiot musi posiadać w przypadku opróżniania, oczyszczania oraz obróbki czystych żołądków, zakład zatwierdzony do działalności polegającej na pozyskiwaniu żołądków musi spełniać m.in. specyficzne wymagania infrastrukturalne dla tej działalności. Samo zatwierdzenie do uboju zwierząt nie jest równoznaczne z tym, że podmiot spełnia te wymagania. Odnosząc się do zarzutów naruszenia procedury administracyjnej, [...]WLW wskazał, że organ I instancji uwzględnił wszystkie wskazania organu odwoławczego wyrażone w decyzji uchylającej poprzednio wydaną decyzję w tej sprawie, właściwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ustalił wszystkie okoliczności sprawy, zaś jego działania były zgodne z przepisami prawa. Odwołująca się spółka miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, gdyż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został jej udostępniony w dniu 12 kwietnia 2016 r., czego dowodem jest podpisany przez stronę protokół. Od powyższej decyzji spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej uchylenia. W jej ocenie, miała ona prawo do wprowadzania do obrotu świeżych, zamrożonych żołądków wieprzowych. W jej ocenie, istota problemu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w ramach prowadzonego zgodnie z decyzją administracyjną uboju, zakład ma prawo opróżniać, opłukiwać, układać w pojemnikach i zamrażać żołądki wieprzowe, a następnie zbywać je specjalistycznym podmiotom (jak "[...]" Spółka z o.o.). Skarżąca wywiodła, że załącznik III dział IV pkt 18 do rozporządzenia nr 853/2004 zobowiązuje przedsiębiorstwo spożywcze prowadzące rzeźnie do sparzenia lub oczyszczenia żołądków w przypadku ich przeznaczenia do dalszej obróbki. Zdaniem spółki, żaden przepis prawa nie nakazuje jednak, aby obróbka miała miejsce w tym samym zakładzie produkcyjnym. Z żadnego przepisu nie wynika również, by czyszczenie żołądków, ich chłodzenie czy mrożenie stanowiło przetwarzanie wymagające zezwolenia. Spółka wskazała, że w zakładzie prowadzony był tylko proces oczyszczania żołądków, który w żaden sposób nie zmienia właściwości produktu; nie były one parzone, ani w żaden inny sposób przetwarzane. W przekonaniu skarżącej świadczy o tym ustalenie organu I instancji, że przedmiotem obrotu były żołądki mrożone, co wskazuje, że był to produkt świeży, nie poddany przetwarzaniu. Skarżąca wywiodła dalej, że projekt technologiczny zakładu został zatwierdzony przez PLW bez żadnych uwag. Projekt ten przewiduje oddzielne pomieszczenie do opróżniania i oczyszczania żołądków i jelit. Według rozporządzenia nr 853/2004, nie byłoby możliwe uzyskanie zatwierdzenia dla określonego zakładu w obszarze uboju świń, bez posiadania pomieszczeń specjalnych do pozyskiwania żołądków czy jelit. Spółka wywiodła z tego faktu, że skoro posiada zatwierdzenie w obszarze uboju świń, posiada także prawo do pozyskiwania i czyszczenia żołądków wieprzowych. Spółka odwołała się również do definicji zawartych w art. 2 pkt 1 lit. m) i n) rozporządzenia nr 852/2004, zgodnie z którymi "przetwarzanie" oznacza każde działanie, które znacznie zmienia produkt wyjściowy, w tym ogrzewanie, wędzenie, solenie, dojrzewanie, suszenie, marynowanie, ekstrakcję, wyciskanie lub połączenie tych procesów, zaś "produkty nieprzetworzone" oznaczają środki spożywcze, które nie podlegają przetwarzaniu i obejmują produkty rozdzielone, podzielone na części, przecięte, pokrojone, pozbawione kości, rozdrobnione, wygarbowane, skruszone, nacięte, wyczyszczone, przycięte, pozbawione łusek, zmielone, schłodzone, zamrożone, głęboko zamrożone lub rozmrożone. Analizując definicję, skarżąca wskazała, że zakład nigdy nie przetwarzał (nie poddawał obróbce) żołądków, a jedynie je pozyskiwał i oczyszczał, co mieściło się w zakresie zatwierdzenia. Spółka sprzeciwiła się także traktowaniu faktu złożenia wniosku o zatwierdzenie przetwarzania żołądków jako "zrozumienia błędu", wskazując, że celem tego wniosku jest tylko możliwość dalszego prowadzenia działalności w tym zakresie. Skarżąca wywiodła także, że sekcja XIII załącznika III do rozporządzenia nr 853/2004 nie dotyczy pozyskiwania żołądków, a ich przetwarzania. To ostatnie jest zdefiniowane w załączniku I pkt 7.9 do tegoż rozporządzenia i oznacza "żołądki, pęcherze i jelita, które po uzyskaniu i oczyszczeniu zostały poddane obróbce takiej jak solenie, podgrzewanie czy suszenie". Rozporządzenie nr 853/2004 rozróżnia więc pozyskiwanie (polegające na wytrzewieniu i oczyszczeniu) od przetwarzania. Spółka podniosła również, że nie jest uprawnione odwoływanie się przez organ II instancji do definicji produkcji zawartej w u.p.p.z., skoro w ustawie tej – w art. 1 pkt 3 – wskazano, że określa ona wymagania, jakie powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego i przez te produkty w zakresie nieuregulowanym w przepisach rozporządzenia nr 853/2004 oraz w przepisach Unii Europejskiej (...) z uwzględnieniem zasad, obowiązków i wymagań określonych w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.Urz.WE.L.31 z 01.02.2002 r., str. 1 ze zm.) i rozporządzeniu nr 852/2004. Tym samym niezrozumiałe jest, w przekonaniu skarżącej, powoływanie się na definicje krajowe w przypadku bardzo szczegółowej regulacji tego zagadnienia przez prawo europejskie. W odpowiedzi na skargę [...]WLW wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność, bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Tym samym legalność orzeczenia organu administracji publicznej oznacza jego zgodność nie tylko z prawem materialnym, ale również z przepisami postępowania. Kontrolując zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy administracji przy ich wydawaniu nie naruszyły obowiązujących przepisów i prawidłowo zinterpretowały mające tu zastosowanie przepisy prawa krajowego i unijnego. Na wstępie należy wskazać na treść przepisu art. 4 ust. 1 lit. a) i b), ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia nr 853/2004, z którego wynika, że: - ust. 1) podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze wprowadzają do obrotu produkty pochodzenia zwierzęcego wytwarzane we Wspólnocie wyłącznie w przypadku, gdy zostały one przygotowane oraz poddane obróbce w zakładach: a) spełniających odpowiednie wymogi rozporządzenia (WE) 852/2004, wymogi określone w załącznikach II i III do niniejszego rozporządzenia oraz stosowne wymogi prawa żywnościowego oraz b) zarejestrowanych przez właściwy organ; - ust. 2) (...) zakłady poddające obróbce produkty pochodzenia zwierzęcego, dla których wymogi ustanawia załącznik III niniejszego rozporządzenia, nie mogą podejmować działalności do czasu uzyskania zatwierdzenia właściwego organu zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu (...); - ust. 3) zakład podlegający zatwierdzeniu zgodnie z ust. 2 nie podejmuje działalności, chyba że, zgodnie z rozporządzeniem nr 854/2004, właściwy organ: a) udzielił zakładowi zgody na działalność w następstwie wizyty w miejscu lub b) udzielił zakładowi zatwierdzenia warunkowego. Zgodnie z art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 882/2004, w sytuacji, gdy właściwy organ wykryje niezgodności, podejmuje on działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. W myśl art. 54 ust. 2 lit. b) i h), działanie takie zawiera ograniczenie lub zakaz wprowadzania do obrotu, przywozu lub wywozu pasz, żywności lub zwierząt oraz zastosowanie wszelkich innych środków, jakie organ uznaje za właściwe. Decyzje administracyjne w sprawie zastosowania środków, o których mowa w art. 54 ust. 2 ww. rozporządzenia, wydaje powiatowy lekarz weterynarii (§ 3 punkt 1 rozporządzenia w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez powiatowego lekarza weterynarii w związku z art. 7 u.p.p.z.). Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organy orzekające w tej sprawie, mając na uwadze wyniki kontroli w spółce, uznały, że decyzja zatwierdzająca zakład (wielokrotnie zmieniana) obejmuje: ubój bydła, świń, ich rozbiór, przetwórstwo i składowanie na potrzeby własne, z przeznaczeniem produktów do handlu. Analizowana decyzja nie obejmuje jednak zatwierdzenia w zakresie pozyskiwania żołądków wieprzowych, ich przetwarzania i wprowadzania do obrotu. Sąd podziela ustalenia organów, że zatwierdzenia zakładu w zakresie uboju zwierząt nie należy utożsamiać z zatwierdzeniem w zakresie produkcji żołądków wieprzowych oraz wprowadzania ich do obrotu jako żywność. Wbrew twierdzeniom skarżącej, pozyskiwanie i oczyszczanie żołądków wieprzowych w zakładzie nie stanowi obligatoryjnego etapu uboju zwierząt, czyli podstawowej działalności zakładu, lecz jest dodatkową czynnością, zmierzającą dalej do ich obróbki. Jak wynika z art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 852/2004, podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze ma obowiązek powiadomić właściwy organ o prowadzeniu jakiegokolwiek z etapów produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności w celu rejestracji takiego podmiotu. Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 2 u.p.p.z., to podmiot sektora spożywczego w składanym do powiatowego lekarza weterynarii wniosku o zatwierdzenie danego zakładu ma obowiązek wskazać m.in. rodzaj produktów pochodzenia zwierzęcego, które mają być w zakładzie produkowane. Niewątpliwie, skarżąca do daty kontroli nie zwracała się o zatwierdzenie zakładu w zakresie produkcji żołądków, ponieważ była przekonana, że pozyskiwanie i oczyszczanie żołądków jest jednym z etapów uboju zwierząt. Z treści punktu 18 litera a) rozdziału IV sekcji III załącznika III do rozporządzenia nr 853/2004 wynika, że żołądki trzeba sparzyć lub oczyścić w przypadku przeznaczenia ich do dalszej obróbki. Z literalnego brzmienia tego przepisu należy wnioskować, że proces oczyszczania żołądków, jakiego dokonywano w zakładzie, występuje wówczas, gdy przeznacza się je do dalszej obróbki. Nie można więc w takiej sytuacji utrzymywać, że oczyszczanie jest elementem uboju. Analizując kolejne przepisy prawa unijnego trzeba zwrócić uwagę na treść punktu 1, zawartego w sekcji XIII załącznika III do rozporządzenia nr 853/2004, z którego wynika, że żołądki zwierzęce można wprowadzać do obrotu wyłącznie po poddaniu ich obróbce, a takiego zatwierdzenia skarżąca nie posiadała. Skoro strona wprowadzała do obrotu żołądki wieprzowe, co jest bezsporne, to musiały być one poddane obróbce. Nie ma więc znaczenia okoliczność wskazywana przez spółkę, że żołądki były mrożone, a więc był to produkt świeży, nie poddany obróbce, stąd można było ich wprowadzać na rynek w ramach posiadanego zatwierdzenia. W istocie, bez dodatkowego zatwierdzenia zakładu w zakresie pozyskiwania i przetwarzania żołądków wieprzowych produkty te nie mogły trafić na rynek w jakiejkolwiek postaci. Uprawnień wynikających z posiadanego zatwierdzenia nie można domniemywać, ani ich rozszerzać. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, organy prawidłowo zastosowały wobec skarżącej art. 54 rozporządzenia nr 882/2004 i wydały decyzję o zakazie produkcji i wprowadzania do obrotu żołądków wieprzowych do czasu uzyskania przez zakład zatwierdzenia w tym zakresie. Tym samym Sąd podziela stanowisko organów, że spółka, pozyskując i wprowadzając na rynek przedmiotowe żołądki dokonywała ich produkcji w rozumieniu art. 5 pkt 1 u.p.p.z., w myśl którego produkcja, to co najmniej jedna z następujących czynności: pozyskiwanie, chów, wytwarzanie, oczyszczanie, rozbiór, przetwarzanie, pakowanie, przepakowywanie, przechowywanie lub transport. Z treści art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.p.z. wynika, że ustawa ta określa wymagania, jakie powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego i przez te produkty w zakresie nieuregulowanym w przepisach rozporządzenia nr 853/2004. Zatem, definicje zawarte w tej ustawie mają zastosowanie do podmiotów prowadzących działalność na podstawie rozporządzenia nr 853/2004. Mając powyższe wywody na uwadze Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie, dokonały swobodnej oceny dowodów i wydając zaskarżoną decyzję podjęły działania zgodne z przywołanymi wyżej przepisami. Skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., zarówno przed organem I instancji, jak i przed organem odwoławczym. Organy nie naruszyły więc przepisów prawa stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji czy też jej uchylenia. Dlatego, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło