VIII SA/Wa 705/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie przekazania pisma według właściwości postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla S.K., zam. [...]. We wniosku o przyznanie prawa pomocy S.K. podniosła, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Źródłem utrzymania małżonków jest emerytura w łącznej wysokości [...] zł brutto. Jako jedyny majątek skarżąca wymieniła drewniany dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Do wniosku skarżąca załączyła faktury za energię, decyzję ustalającą łączne zobowiązanie w podatku rolnym i podatku od nieruchomości, umowę ubezpieczenia budynków oraz fakturę z dnia 13 grudnia 2008 r. na zakup opału na zimę za kwotę [...] zł. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej, znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych uznać należy, że jej wniosek dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, co do zasady zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie skarżąca i jej mąż posiadają stały dochód z tytułu emerytury jednakże jest on niewielki, wynosi bowiem niewiele ponad [...] zł dla dwuosobowego gospodarstwa domowego. Należy mieć też na uwadze to, że skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, a więc nie jest w stanie podjąć już dodatkowego zatrudnienia. Nie posiada również żadnych majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Sytuacja materialna skarżącej w chwili orzekania o przyznaniu prawa pomocy uzasadnia zastosowanie tej instytucji poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika i zwolnienie jej od kosztów sądowych. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.