VIII SA/Wa 706/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 12 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [... ] sp. z o.o. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich na rok 2010 postanawia 1. zwolnić od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. [...] sp. z o.o., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że aktualnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, prowadzi jedynie działalność rolniczą, od kilku lat nie otrzymuje dopłat do gruntów i w związku z tym toczy spory z organami administracji. Wyjaśniła, że za poprzedni rok poniosła bardzo dużą stratę, a wszystkie środki własne oraz możliwe dopłaty wspólników musiała przeznaczyć na koszty produkcji bieżącej w 2015 r. Ponadto skarżąca oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych "[...]" zł, zaś strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...] zł. Do wniosku załączyła CIT-8 za 2014 r., bilans, rachunek zysków i strat za 2014 r. oraz wyciągi z rachunku bankowego z saldem na dzień 30 września 2015 r. w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści wniosku i złożonych dokumentów wynika, że spółka prowadząca wyłącznie działalność rolniczą znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, nie posiada środków na rachunku bankowym, nie posiada majątku, nie otrzymała od 2014 r. żadnych dopłat unijnych, wykazała również zerowy przychód w zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2014 r. Jakkolwiek koszty do jakich skarżąca jest zobowiązana w przedmiotowej sprawie wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi, to nie można pominąć faktu, że ciąży na niej aktualnie obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w 3 sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem na łączną kwotę [...] zł. Oceniając zatem zdolności płatnicze skarżącej należy brać pod uwagę nie tylko koszty ciążące w przedmiotowej sprawie, ale generalną kwotę, którą obowiązana jest uiścić. Z tego też względu uznano, że w aktualnej sytuacji finansowej obowiązek uiszczenia wpisu, stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu, a tym samym kontroli zaskarżonej decyzji. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy bowiem trudno przesądzać i zakładać, że sytuacja finansowa skarżącej nie ulegnie w przyszłości poprawie. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.