VIII SA/Wa 706/15

WyrokWSA w Warszawie2016-04-20

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Renata Nawrot, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy ARiMR prawidłowo odmówiły przyznania płatności bezpośrednich na rok 2010 spółce z o.o. z powodu rzekomego sztucznego stworzenia warunków do uzyskania płatności i braku posiadania gospodarstwa rolnego, nie przeprowadzając w sposób należyty wnioskowanych przez spółkę dowodów?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy ARiMR dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie wykazały w sposób staranny, wszechstronny i przekonywujący, że w przypadku spółki miało miejsce sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności, ani nie wykazały w należytym stopniu, że grunty zgłoszone do płatności przez spółkę są zarządzane przez P. M. i stanowią część posiadanego przez niego gospodarstwa rolnego. Brak było przekonujących dowodów, a ustalenia organów były dowolne i arbitralne. Organy nie przeprowadziły należycie wnioskowanych przez spółkę dowodów, co naruszyło jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2010. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności, uznając, że spółka nie była posiadaczem gospodarstwa rolnego, a jedynie sztucznie stworzonym podmiotem w celu uzyskania wyższych płatności. Spółka zarzuciła organom błędy w ustaleniach faktycznych, błędną ocenę materiału dowodowego oraz odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Po odmowie przyznania płatności przez organy I i II instancji, spółka wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] lipca 2013 r. Zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Starszy referent Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu płatności bezpośrednich na rok 2010 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2014 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (zwany dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania [...]spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (zwana dalej: skarżąca, beneficjent), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (zwany dalej: Kierownik ARiMR, organ I instancji) z [...] lipca 2013 r. Przedmiotem tych decyzji była odmowa przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (zwana dalej: płatność OB) na 2010 rok. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem [...] spółka z o.o. (zwana dalej: spółka) złożonym [...] maja 2012 r., w którym wniosła ona o przyznanie płatności OB na rok 2010. Pierwotnie decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2011 r. Kierownik ARiMR przyznał spółce jednolitą płatność obszarową (płatność JPO) na 2010 r. w wysokości [...] zł. pomniejszoną o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, a następnie Dyrektor ARiMR decyzją Nr [...] z [...] lutego 2011 r., utrzymał zaskarżoną decyzją w mocy. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 września 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 338/11 uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę Kierownik ARiMR decyzją nr [...] z [...] lipca 2013 r. działając m.in. na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164, zwana dalej: "ustawą OB"), art. 104 i art. 105 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) orzekł o odmowie przyznania płatności OB na 2010 r. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ, iż składając wniosek o przyznanie płatności spółka nie była posiadaczem gospodarstwa rolnego deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to pozostawało we władaniu P. M.. To P. M. prowadził gospodarstwo rolne, uzyskiwał przychody i ponosił wydatki, związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni. Odwołanie na powołaną decyzję złożyła spółka wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wydanemu rozstrzygnięciu spółka zarzuciła brak staranności przy zbieraniu dowodów, ustalaniu stanu faktycznego i popełnienie fundamentalnych błędów w ustaleniach faktycznych. Podniosła, że organ I instancji dokonał błędnych ustaleń w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody, błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy oraz zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych przez spółkę dowodów. Wskazaną na wstępie decyzją Nr [...] z [...] lutego 2014 r. Dyrektor ARiMR działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy organ odwoławczy wskazał, że spółka nie była posiadaczem zgłoszonych przez siebie gruntów rolnych w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy OB, ponieważ grunty te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego P. M. i były przez niego zarządzane. Powołując art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. L 312 z 23.12.1995) wywiódł, że działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Natomiast stosownie do regulacji art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str.16., zwane dalej rozporządzeniem nr 73/2009), nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Z pkt 25 preambuły do rozporządzenia nr 73/2009 również wynika, iż aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzielaniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takiego wsparcia. Organ odwoławczy wskazał, że stroną niniejszego postępowania jest spółka, której wspólnikami w 2010 r. byli: P.M. i D. M.. Ponadto P. M. i D. M. otrzymali w ewidencji producentów odrębne numery ewidencyjne jako osoby fizyczne. P. M. został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 90 podmiotów (stan bieżący), w tym spółek cywilnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, które zostały zarejestrowane w ewidencji producentów jako odrębne podmioty. Prowadzi również działalność gospodarczą pod nazwą [...] oraz jest właścicielem [...] S.A. Ustalono, że R. i P. M. pozostający wówczas w związku małżeńskim będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów nadanych osobom fizycznym (przy czym decyzją [...] z [...] lutego 2011 r., numer producenta [...] nadany R. M. został anulowany) utworzyli dodatkowo [...] spółek ([...] sp. z o.o., [...] s.c., [...] s.c., [...] s.c., [...] s.c., [...] s.c., [...] s.c., [...] s.c, [...] s.c., [...] s.c.), w których są jedynymi współwłaścicielami, a w pozostałych spółkach jedno z małżonków jest wspólnikiem, a drugim wspólnikiem jest zamiennie [...] Sp. z o.o., [...] S.A. lub D. M. - syn .i R.M. O płatność ONW wystąpiono na łączną powierzchnię [...] ha, zaś o płatność rolnośrodowiskową na powierzchnię [...] ha (pakiet 2 lub S02) i [...] ha (pakiet 3 lub P01). Organ odwoławczy wskazał, że z przeprowadzonej analizy umów spółek cywilnych i z odpisów KRS spółek z o.o. wynika, że są one powiązane ze sobą osobowo poprzez: P. M., R. M. i ich syna D. M.. Wymienione osoby mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie spółek, będąc ich wspólnikami, prokurentami, prezesami zarządu, bądź pośredni, gdzie jako wspólnik występuje inna spółka, której wspólnikami są ww. osoby. Ponadto w dacie wydania zaskarżonej decyzji P. M. występuje jako: wspólnik, prezes zarządu, prokurent lub pełnomocnik ponad 90 spółek, ubiegających się o płatności w ramach wspólnej polityki rolnej. Podał dalej, że spółka składała wnioski o przyznanie płatności od 2009 r. Przedmiotem deklaracji spółki były działki nr: [...],[...],[...],[...], z obrębu K., gmina M. powiat [...] województwo [...]. Podmioty ubiegające się o płatności w 2010 r. w większości podawały jako adres siedziby: ul. [...] w B., względnie ul. [...] w B., będący adresem zamieszkania P. M.. Adresy te były także podawane jako korespondencyjne. Spółka jako adres wskazała [...] B., ul. [...]. Ponadto na [...] spółek funkcjonujących w 2012 r., w [...] wskazano konto bankowe nr [...] w [...] Banku, w którym jako właściciela konta wskazano P. M. i jego syna D. M.. Ten numer konta figurował także w ewidencji producentów dla spółki. Również organizacyjnie wymienione podmioty nie wykazywały odrębności i samodzielności. Poszczególne działki ewidencyjne stanowiące składnik gospodarstwa rolnego były w kolejnych latach deklarowane przez kolejne spółki, które swobodnie przenosiły między sobą posiadanie działek, legitymując to umowami przeniesienia posiadania podpisywanymi na ogół przez P. M.. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, utworzone powiązania pomiędzy różnymi podmiotami oraz strukturę tych powiązań, Dyrektor ARiMR stwierdził, że działki rolne zadeklarowane do płatności w 2010 r. przez stronę postępowania były swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których wspólnikiem jest Pan P. M. już począwszy od momentu podpisania w 2008 r. umów dzierżawy z Agencją Nieruchomości Rolnych Oddział w O., a skończywszy na 2012 r. W latach 2008-2012 o płatności do ww. gruntów ubiegało się sześć odrębnie zarejestrowanych podmiotów, które łączy wspólnik P. M.. Ponadto P. M. jest również właścicielem firmy [...] prowadzonej w formie działalności gospodarczej. Ww. firma P. M. wykonywała usługi (prace rolne) na rzecz podmiotów, w których P.M. jest wspólnikiem. Wskazał, iż w toku postępowania spółka przedstawiła protokoły zlecenia wykonania usług, faktury VAT, protokoły z dokonanego obmiaru produkcji roślinnej, protokoły z inwentaryzacji, protokoły z inspekcji gospodarstwa rolnego na zgodność z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi, książkę ewidencji sprzedaży, umowę o świadczeniu usług oraz dostawie środków trwałych pomiędzy [...] S.A. (właściciel: P. M.), a spółką (reprezentant: P. M. oraz M. P.). Z uwagi na opisaną wyżej strukturę własnościową i organizacyjną spółki, Dyrektor ARiMR uznał, że przedstawione przez stronę dowody są niewiarygodne i nie świadczą o tym, że na działkach deklarowanych przez spółkę do płatności była prowadzona produkcja roślin. Nie potwierdza tego także załączony protokół z inspekcji gospodarstwa rolnego na zgodność z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi. Ocenił, że spółka nie prowadzi samodzielnej działalności, ale jest organizacyjnie, technicznie i osobowo powiązana z innymi podmiotami założonymi i prowadzonymi przez P. M.; stanowi to zorganizowane, celowe działanie zmierzające do obejścia regulacji dotyczących modulacji płatności. Organ odwoławczy wywiódł, że zgłoszone przez spółkę do płatności grunty są zarządzane przez P. M. i stanowią część posiadanego przez niego gospodarstwa rolnego. W ocenie organu Spółka [...] nie prowadzi samodzielnej działalności, ale jest organizacyjnie, technicznie i osobowo powiązana z innymi podmiotami założonymi i prowadzonymi przez P. M., stanowi zorganizowane, celowe działanie zmierzające do obejścia regulacji dotyczących modulacji płatności. Ponadto, co do spółki nie można uznać, że posiadała grunty rolne w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy OB, bowiem jak wynika z regulacji art. 2 litera "a" i "c" rozporządzenia 73/2009 jedynym rolnikiem jest P.M.. Wyjaśnił dalej, w świetle ustawy OB że posiadanie należy rozumieć szerzej niż tylko przez pryzmat art. 336 Kodeksu cywilnego. Posiadaczem określić można osobę, która jest faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych, tzn. rolnikiem, który rolniczo użytkuje posiadane działki rolne (niezależnie od ustalenia tytułu prawnego wnioskodawcy), a nadto stosuje zwykłą dobrą praktykę rolniczą. Faktyczne władztwo nad rzeczą w przypadku gruntu rolnego obejmuje swobodę w podejmowaniu istotnych decyzji, np. co, gdzie i kiedy zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe, czy też w miarę możliwości wykonać je samodzielnie, kiedy zbierać plony oraz komu, gdzie je sprzedawać lub wykorzystać w inny sposób, jak również swobodę decyzji co do występowania o konkretne dotacje ze środków unijnych. W konsekwencji powyższych ustaleń Dyrektor ARiMR uznał, że organ I instancji prawidłowo odmówił spółce przyznania płatności OB w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy OB w związku z art. 30 rozporządzenia 73/2009. Odnosząc się do przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność posiadania przez spółkę oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego na jej odrębny rachunek, rzecz i ryzyko organ odwoławczy wyjaśnił, że ewentualne zeznania świadków nie miałyby znaczenia dla sprawy, a prowadziłyby jedynie do przedłużenia postępowania. Dyrektor ARiMR stwierdził, że nie kwestionuje, iż spółka prowadzi działalność gospodarczą na własną rzecz i ryzyko, jednak działalność ta nie obejmuje samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Powyższe nie wyklucza prowadzenia innej działalności, jako że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być zawiązana w jakimkolwiek celu dopuszczonym prawem. Na koniec uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że zasada określona w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy OB, stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 k.p.a., obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Z kolei w myśl art. 3 ust. 3 ustawy OB, na wnioskodawcę został nałożony obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W związku z tym, uznać należy, że organy ARiMR orzekając na podstawie posiadanego materiału dowodowego uczyniły zadość wymogom stawianym przez ww. przepis, stojąc na straży praworządności, rozpatrując wyczerpująco cały materiał dowodowy i zapewniając stronie czynny udział w każdym stadium postępowania oraz udzielając niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 11 września 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 786/14, odrzucił skargę [...] Spółki z o.o. w B. (następcy prawnego [...] Spółki z o.o. w F.) na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2770/14, oddalił skargę kasacyjną, wskazując brak doręczenia przesyłki adresatowi, co skutkowało, że zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Po doręczeniu decyzji skargę na powołaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego złożyła [...] spółka z o.o. następca prawny spółki, wnioskując o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania. Spółka zarzuciła organom błędy w ustaleniach faktycznych, błędy postępowania dowodowego, błędną ocenę materiału dowodowego mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz błędna wykładnię i stosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011, zwane dalej: rozporządzeniem 65/2011) oraz art. 30 rozporządzenia 73/2009. Uzasadniając zarzuty skargi beneficjent wskazał, że wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodów osobowych złożone przez stronę w postępowaniu stanowią realizację prawa strony. Ciężar dowodu, który spoczywa na stronie nie oznacza, iż organ z zasady nie ma obowiązku przeprowadzania na żądanie strony dowodów osobowych. Przesłuchania świadków stanowią usankcjonowany przez prawo środek dowodowy w postępowaniu administracyjnym. Jest oczywiste, że strona ze względu na sam charakter dowodu nie może tego dowodu przeprowadzić bez udziału organu. Wprowadzone w postępowaniach o płatności rolnicze odejście od pełnej realizacji zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. zwalnia organ jedynie od poszukiwania dowodów z własnej inicjatywy, w tym przeprowadzania dowodów osobowych z inicjatywy organu. Nie zwalnia natomiast z przeprowadzenia dowodów osobowych zawnioskowanych przez stronę. Uznała, że organy nie mogą, tak jak uczyniły to w niniejszej sprawie, z jednej strony przerzucać ciężaru dowodu na spółkę jako stronę postępowania, a z drugiej strony kwestionować potrzebę przeprowadzenia wnioskowanych przez nią dowodów, stwierdzając wręcz, że nie mają one znaczenia dla sprawy i służą jedynie przewlekłości postępowania. Podała, że organy w ogóle nie odnoszą się do dowodów z protokołów z inspekcji i kontroli gospodarstwa spółki przez upoważnione organy. Wskazała, iż organ popełnia błąd stosowania niewłaściwej kluczowej definicji. W sprawie dotyczącej dopłat rolniczych, gdzie bezwzględnie obowiązuje legalna definicja gospodarstwa rolnego z art. 2 lit. b rozporządzenia 73/2009, organ błędnie przytacza definicję z art. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 - która to definicja stosowana jest w dziedzinie przepisów regulujących sferę statystyki, w sferze prawa materialnego regulującego dopłaty definicja ta po prostu jest nieobowiązująca. Skarżąca podniosła, że decyzje oparto na błędnej wykładni artykułu art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011. W świetle dokonanej przez Trybunał Europejski ETS w wyroku z dnia 12 września 2013 roku pod sygnaturą C - 434/12 wykładni artykułu 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji WE 65/2011 stanowisko organów nie może zasługiwać na aprobatę, a sposób prowadzenia postępowania jest elementarnie wadliwy w stopniu wymagającym uchylenie skarżonych decyzji. Dla zastosowania normy art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 konieczne jest kumulatywne zaistnienie dwu okoliczności, które organ winien wykazać. Po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek (punkty 29-31 wyroku). Co do elementu obiektywnego przez cele realizowane przez te uregulowania należy rozumieć odpowiednie zapisy określone w rozporządzeniu nr 1698/2005. Samo twierdzenie organu, iż beneficjent miał zamiar obejść ograniczenia określone w ustawodawstwie krajowym nie pozwala samo w sobie wykluczyć, że działalność wnioskodawcy przyczyni się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1698/2005 (punkty 32-38 wyroku). Organ musi udowodnić wyłączny zamiar strony, ustalić tym samym jej wolę (punkty 41-43 wyroku). Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie działalność wnioskodawcy, co w ogóle pominęły organy przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie 1698/2005 i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę. Powyższe stwierdzenie jest kluczowe o tyle, że wyklucza zastosowanie omawianego art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 i skutkuje koniecznością uchylenia skarżonych decyzji. W odniesieniu zaś do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie może nawet hipotetycznie wystąpić korzyść, o której mowa w artykule 30 rozporządzenia 73/2009. Wysokość płatności nie zależy bowiem od powierzchni gospodarstwa. Nie ma więc korzyści z tytułu domniemanego podziału gospodarstwa, a co za tym idzie sprzeczności tych domniemanych korzyści z celami danego systemu wsparcia. Podała, iż powoływane przez organy przepisy prawa unijnego jako samodzielna podstawa wydania decyzji budzą wątpliwości. Zwroty w rodzaju: "działania skierowane na pozyskiwanie korzyści", "sprzeczny z odpowiednimi celami", "sztuczne stworzenie warunków", "sprzeczne z celami systemu wsparcia" zdecydowanie nie pozwalają na przyjęcie, że "ich interpretacja orzecznicza będzie rzeczywiście jednolita i ścisła" oraz, że "z ich brzmienia nie będzie można wyprowadzić uprawnienia prawotwórczego organów stosujących". Wskazane wyżej wątpliwości potwierdza zaskarżona decyzja Dyrektora ARiMR, która w sposób dowolny wypełnia treść klauzul generalnych i de facto staje się podmiotem prawotwórczym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. W dniu 19 kwietnia 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe skarżącej, w którym podniosła ona, że organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję dla podmiotu nie funkcjonującego w obrocie prawnym. Decyzje zostały skierowane do spółki nie istniejącej już w dniu wydania decyzji odwoławczej, wskutek inkorporacji spółki. Podniosła, iż ponownie doręczając decyzję w lipcu 2015 r. organ odwoławczy w ogóle nie zwrócił uwagi na tą okoliczność. Nie badał także, czy następca prawny spółki – skarżąca złożyła wniosek o wstąpienie do postepowań na miejsce spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu jest kwestia zgodności z prawem decyzji organów ARiMR w sprawie odmowy przyznania skarżącej płatności OB na rok 2010. Zdaniem organów, nastąpiło to na skutek dokonanych ustaleń, że skarżąca nie spełniła warunków określonych w art. 7 ustawy OB w związku ze stworzeniem przez producenta sztucznych warunków do uzyskania płatności poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego w celu uzyskania wyższych płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowych. Wobec tego spółka nie posiadała gruntów rolnych w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy OB. Zgodnie z art. 7 ustawy OB, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, jeżeli posiada w tym dniu działki rolne, które są utrzymywane przez cały rok kalendarzowy zgodnie z normami oraz posiada nadany mu numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. Z kolei z treści art. 30 rozporządzenia 73/2009, na który powołały się organy w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Zdaniem organów, przepis ten dotyczy również płatności OB. Organy podkreśliły, że strona postępowania jest podmiotem sztucznym wykreowanym na potrzeby uzyskania dotacji ze środków unijnych. W ocenie Sądu, organy ARiMR dopuściły się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Aby bowiem prawidłowo zastosować wobec skarżącej art. 30 rozporządzenia 73/2009, organy winny wykazać w sposób staranny, wszechstronny i przekonywujący, nie pozostawiający żadnych wątpliwości, że w jej przypadku miało miejsce sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności. Również nie wykazano w należytym stopniu, że grunty zgłoszone do płatności przez spółkę są zarządzane przez P. M. i stanowią część posiadanego przez niego gospodarstwa rolnego. Nadto z jednej strony organy powołują się na brak posiadania, a z drugiej wykazują, że spółka prowadzi działania zmierzające do obejścia regulacji dotyczących modulacji płatności. Zdaniem Sądu, w czynnościach organów podejmowanych w niniejszej sprawie w celu ustalenia faktów, będących podstawą odmowy przyznania żądanej płatności, zabrakło przekonujących dowodów, dających się zweryfikować przez Sąd orzekający. Argumenty podnoszone przez organy obu instancji, które ich zdaniem przemawiają za ustaleniem istnienia stworzenia przez skarżącą sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, nie znajdują wystarczającego oparcia w materiale dowodowym przedstawionym Sądowi. Istotne jest również, że każde ustalenie organu, w tym wynikające z systemu informatycznego winno wynikać z dowodów zebranych w konkretnej sprawie. Dopiero wówczas twierdzenia organów nie będą gołosłowne, a ich decyzje będzie można uznać za przekonywujące, zgodnie z art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania) i art. 107 § 3 k.p.a. W innych okolicznościach ustalenia organów należy uznać za naruszające art. 80 k.p.a. (swobodną ocenę dowodów) oraz art. 8 k.p.a. (zasadę pogłębiania zaufania obywateli od organów Państwa), tym samym za dowolne i arbitralne. Zasada przekonywania, wyrażona w art. 11 k.p.a., obowiązuje zarówno w postępowaniu przed organem I, jak i II instancji, którego obowiązkiem jest nie tylko kontrola kwestionowanego aktu, ale również ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy obu instancji nie przeprowadziły szczegółowego postępowania mającego na celu udowodnienie, iż rzeczywiście spółka stworzyła sztuczne warunki, o których mowa w art. 30 rozporządzenia 73/2009 do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu. Zaznaczenia wymaga, że uzasadnienie odmowy przyznania płatności OB w przedmiotowej sprawie jest niekonsekwentne i mało precyzyjne bowiem organy wskazały niejako na dwie przyczyny takiej odmowy. Pierwszą przesłanką było niespełnienie warunków z art. 7 ustawy OB., a mianowicie brak posiadania przez spółkę zadeklarowanego gospodarstwa rolnego, a z drugiej strony wykazały stworzenie przez producenta sztucznych warunków do uzyskania płatności. W przekonaniu Sądu, wykazanie po stronie występującego o płatności beneficjenta braku posiadania gruntu, do którego dopłaty mają być dokonane, stanowi już wystarczającą podstawę do odmowy przyznania płatności. Dopiero gdy nie można wykluczyć posiadania, należy przejść do oceny, czy nie zachodzą inne przesłanki odmowy, takie jak sztuczne tworzenie warunków do przyznania płatności. Jeśli więc organy uznały brak przesłanek z art. 7 ustawy OB, to zbędne było wówczas wykazywanie stworzenia przez stronę sztucznych warunków do uzyskania płatności. Ta właśnie okoliczność powoduje brak konsekwencji organu. Niewątpliwie należy wskazać, że przepisy o płatnościach OB nie zawierają definicji posiadania. Posiłkując się rozumieniem tego pojęcia na gruncie przepisów prawa cywilnego (w szczególności art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. z 2014 r. poz. 121, zwany dalej: k.c.), przy zastrzeżeniu, że posiadanie w ujęciu cywilistycznym nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności obszarowe, pojęcie to należy interpretować w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów i rozumieć je jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Tak rozumiane posiadanie ściśle wiąże się z produkcją rolną, czyli obligatoryjnie z rzeczywistym korzystaniem z rzeczy (gruntów rolnych, gospodarstwa rolnego). Za takim rozumieniem tego pojęcia, przemawia także fakt, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy rzeczywiście użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. W sytuacji gdy ustawodawca wiąże przyznanie płatności OB z utrzymaniem gruntów w dobrej kulturze, to nie sposób tego wymogu oddzielić od ich posiadania polegającego na faktycznym władaniu. Płatności mogą być przyznane zatem tym rolnikom, którzy samodzielnie decydują o rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów, a przy tym utrzymują grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas. Oceniając posiadanie przez pryzmat faktycznego użytkowania należy mieć przy tym na uwadze różny charakter użytkowania różnych gruntów. Niewątpliwie inny jest zakres i intensywność użytkowania typowych gruntów rolnych przeznaczonych pod uprawy zbożowe, warzywne czy owocowe, co wymaga wielu zabiegów agrotechnicznych o znacznej intensywności, związane jest z osiąganiem znacznych przychodów z jednostki powierzchniowej, a inna intensywność wykorzystywania łąk, zwłaszcza gdy nie jest na nich prowadzony wypas zwierząt. Poza tym w przypadku gruntów rolnych posiadaczem jest ten kto samodzielnie decyduje o rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów, a przy tym utrzymuje grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas. Bardzo ważny jest również psychiczny element posiadania. W sposób prosty można odnosić ten element psychiczny do posiadania wykonywanego przez osoby fizyczne, bo przecież w ścisłym tego słowa rozumieniu nie można doszukiwać się psychiki u osób prawnych, czy jednostek organizacyjnych, takich jak spółki cywilne. Podmioty takie działają przez swoich reprezentantów, których świadomość i wola musi być oceniana w kontekście istnienia zamiaru władania rzeczą dla siebie. Dla określenia stanu woli reprezentantów jednostki organizacyjnej, czy osoby prawnej konieczne jest więc ustalenie, czy wykonują oni posiadanie dla tej jednostki, czy też dla siebie lub dla innych jednostek. Nie jest przy tym możliwe określenie tego tylko na podstawie obiektywnych okoliczności, bez oceny subiektywnych zamiarów istniejących po stronie osób podejmujących działania w imieniu reprezentowanego podmiotu. Przy czym ocena subiektywnych zamiarów nie musi się ograniczać tylko do deklaracji tych reprezentantów, ale również można brać pod uwagę rzeczywiste, obiektywne przejawy, czy efekty ich działań. Niezbędna jest przy tym ocena wiarygodności deklaracji co do zamiarów reprezentantów w konfrontacji z obiektywnymi okolicznościami dotyczącymi zewnętrznych przejawów działalności tych podmiotów. Powyższe wywody Sądu organy ARiMR powinny mieć na uwadze przy ustalaniu, czy podmiot ubiegający się o płatności bezpośrednie jest posiadaczem deklarowanych gruntów rolnych. Organy w przedmiotowej sprawie poza przytoczeniem treści art. 336 k.c., nie odniosły się w sposób należyty jakie argumenty doprowadziły do ustalenia braku posiadania przez spółkę zadeklarowanych gruntów. Absolutnie nie jest wystarczające przytoczenie ogólnych pojęć "posiadania", "rolnika", czy "działalności rolniczej" – bez omówienia zasadniczej kwestii braku uznania spółki za posiadacza. Druga kwestia, to na organach administracyjnych spoczywa obowiązek wykazania przez beneficjenta stworzenia sztucznych warunków. Muszą wówczas ustalić występowanie łącznego istnienia elementu obiektywnego (ogół okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel przez nie realizowany nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Wykładnię terminu "sztucznych warunków", o których mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011, zwane dalej: "rozporządzeniem 65/2011"), wskazuje Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12. Ze względu na podobieństwo regulacji art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 z art. 30 rozporządzenia 73/2009 wyrok ten odnieść można także do tego przepisu. Zwrócić należy uwagę, że płatności obszarowe nie są objęte modulacją, tak jak to w przypadku płatności ONW, czy rolnośrodowiskowych i w związku z tym organy administracji powinny precyzyjnie i przekonywująco wykazać, mając na uwadze ww. wyrok TSUE, w jaki sposób w tym przypadku beneficjent może sztucznie stworzyć warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia. Podkreślić należy, że sprzeczność z celami wsparcia należy rozpatrywać tylko w aspekcie systemów wsparcia bezpośredniego, a nie innych, odrębnych systemów wsparcia, jak na przykład z funduszy europejskich na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dopłaty ONW). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy OB, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Z art. 3 ust. 2 tej ustawy wynika, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 kpa nie stosuje się. Natomiast art. 3 ust. 3 ww. stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem to na spółkę nałożony został obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie jej uprawnienia do otrzymania płatności, przy czym należy zgodzić się ze skarżącą, że ciężar dowodu, który spoczywa na stronie, nie oznacza, iż organ z zasady nie ma obowiązku przeprowadzania na jej żądanie dowodów, w tym dowodów osobowych (z zeznań wskazanych przez nią w pismach świadków). Strona nie może przeprowadzić tego dowodu bez udziału organu. Zdaniem Sądu, zgłoszenie wniosku o przeprowadzenie dowodu ze źródeł osobowych na okoliczności, które podważa organ, jest realizacją spoczywającego na stronie ciężaru dowodu jako na podmiocie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Spółka zgłaszała wnioski o przesłuchanie świadków na okoliczność posiadania przez spółkę oraz prowadzenia samodzielnego gospodarstwa rolnego na jej odrębny rachunek, rzecz i ryzyko, jednak nie znalazły one akceptacji organów. W piśmie z oznaczonym datą [...] marca 2013 r. (k. [...] akt administracyjnych) spółka wnosiła o przesłuchanie w charakterze świadków: P. M., M. D., M. P., D. M. i Ł. M. na okoliczność ustalenia posiadania zgłoszonych do płatności gruntów oraz wykonywania na nich prac na jego zlecenie, natomiast w piśmie z [...] lipca 2013 r. (k. [...] akt administracyjnych) wniosek ten powieliła. Organ I instancji nie uwzględnił powyższych wniosków dowodowych, nie wydał przy tym stosownego odmownego postanowienia dowodowego, ale w uzasadnieniu swojej decyzji uznał, że dowody te nie mają znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego władztwa nad gruntem. Spółka nie udowodniła, zdaniem tego organu, że prowadzi samodzielne gospodarstwo rolne, tylko inną działalność na własną rzecz i ryzyko, dlatego zgłaszane wnioski dowodowe mają na celu jedynie przewleczenie sprawy. Organ odwoławczy również nie przeprowadził żądanych przez spółkę dowodów na okoliczność wykazania jej posiadania zadeklarowanych do płatności działek, o co wnosiła w odwołaniu, uznając, że nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, nadto przesłuchanie świadków miało na celu przedłużenie postępowania. Organy administracji orzekające w sprawie arbitralnie uznały, że spółka w dacie składania przedmiotowego wniosku nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to posiadał P. M., on je prowadził, ponosił nakłady i czerpał z tego tytułu zyski. Natomiast spółka została sztucznie utworzona w celu uzyskania wyższych środków unijnych. Powyższych ustaleń organy dokonały na podstawie danych z systemu ZSZiK, odmawiając realizacji inicjatywy dowodowej skarżącej, która chciała wykazać istotne okoliczności przeciwne, a więc zmierzające do przyznania płatności. Stwierdzić należy, że niekonsekwentne i niezrozumiałe jest stanowisko organów, które z jednej strony stoją na stanowisku, że strona powinna swoim działaniem udowodnić twierdzenia, przedstawić materiał dowodowy świadczący przeciwko twierdzeniom organu, a z drugiej strony odmawiają jej prawa do przeprowadzenia wskazanych przez nią dowodów z góry przesądzając, iż w zderzeniu z ich danymi z systemu informatycznego ewentualne zeznania świadków nie wpłynęłyby na pozytywne rozstrzygnięcie w sprawie. Sąd nie podziela stanowiska, że stojąc na straży praworządności organy rozpatrzyły wyczerpująco cały materiał dowodowy. W przekonaniu Sądu, to organy ARiMR winny udowodnić, że zamiarem danego podmiotu jest stworzenie "sztucznych warunków", bo z tych okoliczności chcą wywieść odpowiednie skutki prawne, wynikające z obowiązku badania, czy środki unijne są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. Ustalenia takie winny zaś w sposób niebudzący wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie wszechstronnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. W przeciwnym wypadku ustalenia organów należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania stworzenia przez dany podmiot tzw. "sztucznych warunków" w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Zauważyć jeszcze należy, że niniejsza sprawa dotyczy płatności bezpośrednich na 2010 r., o które ubiega się osoba prawna, podmiot prawa handlowego - spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W polskim systemie prawnym obowiązuje zasada odrębności podmiotów posiadających osobowość prawną, a tym samym przy badaniu stworzenia przez skarżącą "sztucznych warunków", o których mowa w art. 30 rozporządzenia 73/2009, organy winny szczegółowo zbadać kwestie kapitałowe i osobowe wnioskującego podmiotu, na podstawie obiektywnych informacji znajdujących się w KRS. Podsumowując organy winny wyjaśnić, czy skarżąca prowadziła w 2010 r. samodzielnie działalność rolniczą i mogła być uznana za rolnika w rozumieniu art. 7 ustawy OB., zaś w tym zakresie nie poczyniono przekonujących i jednoznacznych ustaleń, skupiając się jedynie na zestawieniu podmiotów, które deklarowały działki do płatności wymagających modulacji, a jednocześnie miały w swoim składzie osobowym P. M. (w różnych rolach: wspólnika lub prezesa zarządu). Zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie są nieobiektywne, gdy zaprzeczają, że spółka była posiadaczem deklarowanych do przedmiotowych płatności działek rolnych, nie umożliwiając skarżącej spółce na wypowiedzenie się w tym zakresie. Uznanie na podstawie danych z ZSZiK, że posiadaczem tego gospodarstwa rolnego był wyłącznie P. M. (wspólnik spółki) jest, w ocenie Sądu, dowolne, a co najmniej przedwczesne. Organy ustaliły, że na [...] spółek, funkcjonujących w 2010 r., w [...] wskazano jedno konto bankowe w [...]Banku, w których jako właściciela konta wskazano P. M. i jego syna D. M.. Tożsamy numer konta posiadała spółka. Zatem, w ocenie organów, środki pieniężne z tytułu płatności dla poszczególnych spółek w większości przekazywane są na jedno konto bankowe. Takie ogólne ustalenia pozbawione są związku przyczynowego, nie wykazują ani braku posiadania przez skarżącą deklarowanych do płatności bezpośrednich gruntów, ani stworzenia przez spółkę "sztucznych warunków" wymaganych do otrzymania tej płatności. Aby ustalić brak przesłanki posiadania przez spółkę deklarowanych do płatności gruntów, nie wystarczy powołanie się na dane ZSZiK oraz analiza osobowa wymienionych w tabelach podmiotów. Nie wykazano także, że przenoszenie posiadania poszczególnych działek pomiędzy podmiotami było fikcyjne. Organy winny w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wyjaśnić i ustalić, czy spółka efektywnie i rzeczywiście korzystała (posiadała) z gruntów zadeklarowanych do płatności na 2010 r., a więc: czy spółka użytkowała rolniczo wskazane przez siebie działki na własne ryzyko i rachunek, decydując poprzez swoje organy lub uprawnione osoby komu np. zlecić prace polowe, kiedy zasiać, zebrać plony, gdzie je sprzedać lub jak je wykorzystać, nadto czy miała pełną swobodę w podejmowaniu decyzji o jakie dotacje występować ze środków unijnych. W celu ustalenia prowadzenia samodzielnie działalności rolniczej, organy winny rozważyć zbadanie sprawozdania finansowego spółki (bilans) za 2010 r., jak również przeprowadzić i ocenić inne dowody osobowe i z dokumentów wnioskowane przez spółkę. W tej sytuacji co najmniej za przedwczesne, należy uznać stwierdzenie organów, że skarżąca nie prowadzi samodzielnej działalności, ale jest organizacyjnie, technicznie i osobowo powiązana z innymi podmiotami założonymi i prowadzonymi przez P. M., co stanowi zorganizowane, celowe działanie zmierzające do obejścia regulacji dotyczących modulacji płatności. W sprawie, w której organy chcą wykazać stworzenie "sztucznych warunków", o których mowa w art. 30 rozporządzenia 73/2009, winny zgodnie z art. 75 k.p.a. dopuścić wszelkie możliwe dowody, które mogą przyczynić się do jej wyjaśnienia. Tym samym organ winien uwzględnić wnioski dowodowe składane przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego i w odwołaniu, celem ustalenia posiadania przez spółkę zadeklarowanego w przedmiotowym wniosku gospodarstwa rolnego oraz jego samodzielnego prowadzenia, jak również ocenić zebrany materiał dowodowy w sposób wszechstronny, z zapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Za przedwczesne, w sytuacji stwierdzenia uchybień procesowych organów, Sąd uznał odnoszenie się do naruszeń dotyczących przepisów prawa materialnego. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, winien dokonać ustaleń z uwzględnieniem wytycznych Sądu, a następnie wyjaśnić istotne, sporne kwestie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, zgodnie z art. 11, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Ustalenia organu winny zaś znaleźć odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy w taki sposób, aby Sąd miał możliwość dokonania ich weryfikacji. Jednocześnie w odniesieniu do argumentów zawartych w piśmie procesowym z [...] kwietnia 2016 r. w przekonaniu Sądu w dacie wydania zaskarżonej decyzji Spółka [...] spółka z o.o. nie była wykreślona z rejestru, postanowienie (kopia na które powołuje się skarżąca) nie było prawomocne, zatem nawet przyjmując stanowisko strony skarżącej, że wykreślenie następuje z urzędu, strona nie wykazała, iż w dacie wydania decyzji - postanowienie Sądu Rejonowego z [...] lutego 2014 r. o wpisie połączenia było prawomocne. Również uchwała o połączeniu z [...] stycznia 2014 r. nie była znana organowi (nie została przedstawiona przez następcę), zatem Sąd nie podziela wywodów wynikających z pisma procesowego co do ich wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji (punkt pierwszy wyroku). O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt drugi wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło