VIII SA/Wa 708/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku S. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie tymczasowego nadzwyczajnego wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. T. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego w przedmiocie tymczasowego nadzwyczajnego wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw. W dniu [...] czerwca 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w którym podał, że wspólnie z żoną utrzymuje się z gospodarstwa rolnego – [...] ha, a roczny dochód z tego tytułu wynosi [...] zł. W części wniosku obejmującej majątek ruchomy wymienił samochód osobowy [...] oraz ciągnik rolniczy [...]. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący wyjaśnił, że posiadane gospodarstwo rolne stanowiące jedyne źródło utrzymania jest niewielkie z czego 1 ha stanowi las nie przynoszący żadnych korzyści, ponadto w okresie ostatnich kilku lat gospodarstwo dotykały klęski żywiołowe – gradu, suszy i huraganu (w załączeniu protokoły szacowania strat). Podał, że w związku z nałożonym w 2015 r. rosyjskim embargiem poniósł koszty na dostarczenie do Banku Żywności owoców, których Agencja Rynku Rolnego mu nie zwróciła. Uzyskane dopłaty w 2015 r. przeznaczył na zakup niezbędnych środków do produkcji. Ponadto oświadczył, że spłaca kredyt zaciągnięty na zakup ciągnika rolniczego – rata wynosi [...] zł oraz, że leczy się na nadciśnienie, cukrzycę i podagrę. Do pisma załączył wyciągi z rachunku bankowego, faktury za energię, wodę oraz dowód opłacania składek KRUS. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze złożone wyjaśnienia stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący nie jest osobą ubogą, pozbawioną dochodów, posiada gospodarstwo rolne, wprawdzie niewielkie jednak stanowiące źródło utrzymania dla dwuosobowej rodziny. Trudno uznać w tej sytuacji, że nie ma on możliwości poniesienia wydatku na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł. Jednocześnie w ocenie referendarza poczynienie oszczędności na opłacenie adwokata z wyboru mogłoby się wiązać ze wstrzymaniem niektórych bieżących opłat np. rat kredytu. I mimo, że nie są to wydatki związane z podstawowym, koniecznym utrzymaniem, to jednak zaległości w ich spłacie mogłyby skutkować nałożeniem obowiązku poniesienia dodatkowych wydatków (odsetek karnych czy innych dodatkowych kosztów, które banki przewidują w związku z nieterminowymi płatnościami zobowiązań na ich rzecz), które już mogłyby wpłynąć na koszty utrzymania podstawowego. Dlatego też wniosek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika uznano za uzasadniony. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.