VIII SA/Wa 708/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-21
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski, Iwona Szymanowicz- Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy producentowi owoców i warzyw przysługuje zwrot kosztów transportu w ramach tymczasowego nadzwyczajnego wsparcia finansowego, jeśli faktyczny transport nastąpił po upływie terminu na przeprowadzenie operacji wycofania z rynku?Ratio decidendi
Producentowi nie przysługuje zwrot kosztów transportu w ramach tymczasowego nadzwyczajnego wsparcia finansowego, jeśli faktyczny transport produktów nastąpił po upływie terminu na przeprowadzenie operacji wycofania z rynku, określonego w przepisach unijnych i krajowych. Zawarcie umowy składu, która skutkuje rozłożeniem w czasie czynności przekazania i transportu, nie zwalnia z obowiązku przestrzegania terminów wyznaczonych dla operacji wycofania z rynku.Stan faktyczny
Producent S. T. złożył wniosek o tymczasowe nadzwyczajne wsparcie finansowe w sektorze owoców i warzyw w związku z rosyjskim embargiem, dotyczące wycofania jabłek z rynku. Organ I instancji przyznał wsparcie za wycofanie jabłek w ilości 100 000 kg, ale odmówił zwrotu kosztów transportu, wskazując na zawarcie umowy składu z Federacją Polskich Banków Żywności, która spowodowała, że faktyczny transport nastąpił po terminie wyznaczonym na przeprowadzenie operacji wycofania z rynku. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Producent zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wsparcia i błędne przeliczenie kursu euro na PLN.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Protokolant Starszy referent Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi S. T. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie tymczasowego nadzwyczajnego wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oddala skargę.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] Prezes Agencji Rynku Rolnego (dalej także: "Prezes ARR", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r., poz. 267, ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 633, ze zm.) oraz § 6 w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1190; dalej także jako "rozporządzenie RM z dnia 4 września 2014 r.") w związku z art. 1, art. 4, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 932/2014 z dnia 29 sierpnia 2014 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw oraz zmieniającego rozporządzenie delegowane (UE) nr 913/2014 (Dz. U. UE.L. 2014.259.2 z 30 sierpnia 2014 r.; dalej "rozporządzenie 932/2014") oraz art. 108 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. U. UE L 157 z 15 czerwca 2011 r., str. 1 ze zm.; dalej "rozporządzenie 543/2011"), po rozpatrzeniu odwołania S. T. od decyzji wydanej przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...] (dalej jako "Dyrektor OT ARR" lub "organ I instancji") Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu [...] sierpnia 2014 r. S. T. (dalej także: "strona", "wnioskodawca", "producent" lub "skarżący") złożył w organie I instancji powiadomienie o zamiarze wycofania owoców lub warzyw w związku z brakiem możliwości sprzedaży spowodowanym rosyjskim embargiem, dotyczące dokonania wycofania 100 000 kg jabłek uprawianych na obszarze 3,51 ha (dalej jako "powiadomienie").
Następnie strona [...] września 2014 r. złożyła w organie I instancji powiadomienie, informując o zamiarze dokonania w miesiącu listopadzie czynności związanych z niezbieraniem (utylizacją) jabłek uprawianych w gruncie na powierzchni 2,51 ha oraz wycofaniem w ramach bezpłatnej dystrybucji 30 000 kg jabłek uprawianych na powierzchni 1,00 ha do Banku [...] w [...] i w [...] oraz do Caritas w [...] i w [...] oraz do ZOO w [...]. Z kolei [...] października 2014 r. do organu I instancji wpłynęła kolejna korekta powiadomienia, w której strona zadeklarowała jedynie wycofanie w ramach bezpłatnej dystrybucji do Banku [...], Caritas i PCK 100 000 kg jabłek uprawianych na powierzchni 3,51 ha.
W dniu [...] października 2014 r. producent zawnioskował do Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w [...] (dalej "WIJHARS") o przeprowadzenie kontroli ilości i jakości handlowej jabłek w ilości 100 000 kg przeznaczonych do bezpłatnej dystrybucji na rzecz Federacji Polskich Banków Żywności (dalej także jako "Bank") w dniu [...] października 2014 r. w miejscu przekazania produktu, tj. w magazynie wnioskodawcy w [...].
W związku z ww. powiadomieniem, w trybie art. 7 ust. 1 rozporządzenia 932/2014, w dniu 13 października 2014 r., przeprowadzono kontrolę pod nadzorem kontrolerów WIJHARS, z której sporządzono Świadectwo zgodności z normami handlowymi Unii Europejskiej dla świeżych owoców i warzyw nr [...] oraz Protokół kontroli i jakości handlowej świeżych owoców i warzyw wycofywanych
z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji nr [...] i Świadectwo potwierdzenia przekazania produktów wycofanych z rynku. W trakcie ww. kontroli zostało m. in. ustalone:
– rodzaj produktu: jabłka;
– masa netto: 100 000 kg;
– produkt spełniał wymagania norm handlowych UE obowiązujących w momencie wystawienia dokumentu;
– świeże warzywa owoce, nie przeznaczone na sprzedaż, prawidłowo oznakowane.
Tego samego dnia, tj. [...] października 2014 r. nastąpiło przekazanie produktu (jabłek) na rzecz Federacji Polskich Banków Żywności.
Jednocześnie w dniu [...] października 2014 r. wnioskodawca podpisał z Federacją Polskich Banków Żywności umowę składu, na podstawie której producent zobowiązał się do bezpłatnego przechowywania w chłodniach oraz bezpłatnego transportu 100 000 kg jabłek, które są własnością ww. Banku.
W dniu [...] października 2014 r. strona złożyła wniosek o udzielenie nadzwyczajnego wsparcia z tytułu wycofania produktów ze sprzedaży 100 000 kg jabłek, które poddane zostały działaniu wycofania w ramach bezpłatnej dystrybucji, wskazując jako miejsce wycofania [...] z przejęciem w magazynie wnioskodawcy. Przekazano jednocześnie dokumenty potwierdzające, że strona dokonała wycofania z rynku jabłek spełniających wymagania jakości handlowej.
W dniu [...] stycznia 2015 r. do organu I instancji wpłynęła korekta wniosku, w której producent wnioskuje o przyznanie wparcia do 60 000 kg jabłek uprawianych na powierzchni 2,01 ha, które zostały wycofane w ramach bezpłatnej dystrybucji w dniach: [...] listopada 2014 r., [...] stycznia 2015 r. oraz [...] stycznia 2015 r. do Banku [...] w [...], do Fundacji Bank Żywności w [...] oraz do [...] Banku [...] w P.. Do ww. wniosku producent dołączył pismo, w którym informuje o trudnościach w otrzymywaniu dokumentów PZ i protokołów Przekazania-Odbioru przy dostawach do Banków [...] w [...] i [...], pełnomocnictwo oraz upoważnienie Federacji Polskich Banków Żywności oraz dokumenty PZ i WZ.
W dniu [...] stycznia 2015 r. wpłynęła kolejna korekta wniosku, w której producent wnioskuje o przyznanie wparcia do 20 000 kg jabłek uprawianych na powierzchni 0,67 ha, które zostały wycofane w ramach bezpłatnej dystrybucji w dniu [...] stycznia 2015 r. do Banku [...] w [...].
Następnie w dniu [...] lutego 2015 r. wpłynęła kolejna korekta wniosku, w której strona wnioskuje o przyznanie wparcia do 100 100 kg jabłek uprawianych na powierzchni 3,80 ha, które zostały wycofane w ramach bezpłatnej dystrybucji w dniach: [...] listopada 2014 r., [...] stycznia 2015 r., [...] stycznia 2015 r., [...] stycznia 2015 r. oraz [...] stycznia 2015 r., wskazując jako miejsce wycofania [...]. Do ww. wniosku producent dołączył pismo informujące o zakończeniu dostaw 100 ton jabłek do Banków [...] oraz wnioskuje o wsparcie do ilości zadeklarowanych ton jabłek, kosztów poniesionych na opakowanie i sortowanie oraz transport oraz oświadczenia o realizowanych dostawach.
W dniu [...] marca 2015 r. została przeprowadzona przez ARR kontrola upraw na plantacji wnioskodawcy, z której sporządzono raport z kontroli nr [...]. W trakcie kontroli zostało stwierdzone:
- rodzaj działania - bezpłatna dystrybucja;
- produkt wycofany - jabłka;
- podmiot odbierający produkt wycofany - Związek Stowarzyszeń Federacja Polskich Banków Żywności;
- ilość produktu wycofanego wg Świadectwa zgodności (...) - 100 000 kg;
- stwierdzona powierzchnia działek, na których prowadzona była uprawa produktu poddanego wycofaniu - 3,51 ha;
- stan plantacji podczas kontroli na miejscu pozwolił na określenie produktu, który na niej się znajdował, na podstawie oględzin sadu jabłoniowego stwierdzono, że plantacja utrzymana jest w dobrym stanie i przeprowadzono na niej niezbędne zabiegi agrotechniczne; wskazana we wniosku powierzchnia umożliwiła wyprodukowanie ilości poddanej wycofaniu - powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli 3,51 ha;
- kontrola potwierdziła, że wycofanie produktu nastąpiło w dniu [...] października 2014 r.
- producent na podstawie umowy składu przechowywał jabłka przeznaczone na bezpłatną dystrybucję w ilości 100 000 kg. Ostatnia dostawa miała miejsce w dniu [...] stycznia 2015 r., co potwierdzają protokoły przekazania jabłek.
Ww. raport z kontroli został podpisany w dniu [...] marca 2015 r. przez producenta, który nie wniósł do niego żadnych uwag.
Dyrektor OT ARR decyzją z [...] kwietnia 2015 r. w sprawie częściowego wsparcia przyznał wnioskodawcy wsparcie za wycofanie jabłek w ramach bezpłatnej dystrybucji w ilości 100 000 kg z powierzchni 3,51 ha, a odmówił udzielenia wsparcia do powierzchni 0,29 ha i ilości 100 kg.
Organ I instancji wskazał, że z powodu spełnienia warunków określonych w art. 82 rozporządzenia nr 543/2011, stronie przysługiwał zwrot kosztów sortowania i pakowania. Natomiast ze względu na fakt, że jabłka wycofane w ramach bezpłatnej dystrybucji przechowywane były w magazynach wnioskodawcy na podstawie umowy składu, należało odmówić udzielenia wsparcia do kosztów transportu.
W dniu [...] kwietnia 2015 r. do Dyrektora OT ARR wpłynęło odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej odmowy udzielenia wsparcia dotyczących kosztów transportu poniesionych przez wnioskodawcę. Pełnomocnik strony podniósł, że skarżący wypełnił wszystkie przesłanki uzyskania wsparcia w zakresie zwrotu kosztów transportu, wynikające zarówno z rozporządzenia 932/2014, jak również z rozporządzenia RM z dnia 4 września 2014 r. Ponadto skarżący zarzucił lakoniczne i nieprecyzyjne uzasadnienie decyzji organu I instancji w części odmowy wsparcia w zakresie kosztów transportu, gdyż użyte sformułowanie nie wyjaśnia podstawy odmowy ani nie precyzuje zasadności podjętej decyzji.
W piśmie z dnia [...] maja 2015 r. skarżący, w uzupełnieniu odwołania, wniósł o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w sprawie oraz o korektę płatności, gdyż nie zgadza się na przeliczenie euro po kursie z dnia [...] września 2014 r.
Wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OT ARR z [...] kwietnia 2015 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Prezes ARR podkreślił, że zasady udzielania tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia wypłacanych w związku z zakazem przywozu niektórych owoców i warzyw z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej określają przepisy rozporządzenia 932/2014 oraz rozporządzenia RM z 4 września 2014 r. Zgodnie z § 4 ust. 2 tego rozporządzenia w zw. z art. 1 rozporządzenia 932/2014, nadzwyczajne unijne środki wsparcia obejmują operacje wycofania z rynku zielonych zbiorów i niezbierania plonów określonych owoców i warzyw prowadzone w okresie od dnia [...] sierpnia do [...] listopada 2014 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że wysokość wsparcia w ramach operacji wycofania na bezpłatną dystrybucję dokonywaną przez producenta wylicza się na podstawie § 7 ust. 1 ppkt 1 rozporządzenia RM z 4 września 2014 r., przy zastosowaniu odpowiednio stawek określonych w załączniku nr I do rozporządzenia 932/2014 albo w załączniku XI do rozporządzenia 543/2011 z uwzględnieniem kursu przeliczenia EUR na PLN zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 907/2014, jako iloczyn ilości produktów objętych operacją oraz maksymalnej kwoty wsparcia określonej dla bezpłatnej dystrybucji. Zgodnie zaś z § 9 rozporządzenia RM z 4 września 2014 r. obliczenie równowartości kwoty wsparcia w złotych następuje zgodnie z zasadami określonymi w art. 29 ust 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. U. UE L 255 z 28.08.2014, str. 18). W przypadku operacji dotyczących wycofania produktów w ramach bezpłatnej dystrybucji, wnioskodawcy przysługuje zwrot poniesionych kosztów transportu wyliczonych na podstawie stawek zryczałtowanych, ustalonych w oparciu o odległość pomiędzy miejscem wycofania a miejscem dostawy, określonych w załączniku XII do rozporządzenia 543/2011 oraz opakowania sortowania zgodnie z art. 82 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 w odniesieniu do produktów w opakowaniach o masie nie przekraczających 25 kg netto, wyliczone na podstawie stawek zryczałtowanych określonych w załączniku XIII do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011.
Organ II instancji zauważył, że producent zawarł w dniu [...] października 2014 r. z Federacją Polskich Banków Żywności z siedzibą w [...] umowę składu na przechowywanie 100 000 kg jabłek w miejscowości [...],[...]. Umowa ta była zawarta bez wiedzy Agencji Rynku Rolnego, a jej stronami są: S. T. i Federacja Polskich Banków Żywności z siedzibą w [...]. Przedmiotowa umowa nie wynika z wymogów realizacji mechanizmu "Tymczasowe nadzwyczajne wsparcie producentów owoców i warzyw". Zatem zawarte w niej zobowiązania dotyczą stron umowy.
Prezes ARR wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 4 rozporządzenia 932/2014 do wniosków o udzielenie nadzwyczajnego wsparcia należy dołączyć dokumentację dodatkową uzasadniającą kwotę pomocy finansowej unii, której dotyczy wniosek. Natomiast w przypadku skarżącego z załączonych do wniosku dokumentów, które zostały sporządzone podczas kontroli WIJHARS w dniu [...] października 2014 r. wynika, że producent jabłek nie poniósł kosztów transportu, więc ubieganie się o udzielenia wsparcia do kosztów transportu jest bezzasadne.
Następnie organ odwoławczy zauważył, że na dzień przekazania produktu (jabłek), tj. [...] października 2014 r. ze względu na zawarcie umowy składu pomiędzy wnioskodawcą a Federacją Polskich Banków Żywności z siedzibą w [...], faktyczny transport jabłek nie odbył się (były przechowywane w magazynie producenta). Potwierdza to Świadectwo potwierdzenia przekazania produktów wycofanych z rynku, gdzie część III dotycząca dostawy produktu nie jest spełniona, czyli brak jest podanego m.in. środka transportu, jego numeru rejestracyjnego, nr partii. Nadto potwierdza to również Świadectwo zgodności z normami handlowymi Unii Europejskiej dla świeżych owoców i warzyw nr [...] wydanym przez WIJHARS, gdzie w pkt 6 nie podano środka transportu, co także świadczy o tym, że taki transport nie odbył się w określonym przepisami terminie na przeprowadzenie działania, tj. do [...] października 2014 r., czyli do ostatecznego terminu złożenia wniosku o udzielenie nadzwyczajnego wsparcia.
Wobec powyższego, w ocenie Prezesa ARR złożenie wniosku w wyznaczonym terminie jest ściśle powiązane z zakończeniem dokonania zadeklarowanego działania. W przypadku zaś skarżącego dokonanie wycofania 100 000 kg jabłek w ramach bezpłatnej dystrybucji do Federacji Polskich Banków Żywności nastąpiło w dniu [...] października 2014 r., kiedy to jabłka zostały przekazane Federacji Polskich Banków Żywności w magazynie producenta. Natomiast transport jabłek do magazynów Federaci Polskich Banków Żywności odbył się dopiero w okresie od [...] listopada 2014 r. do [...] stycznia 2015 r., czyli już po terminie wyznaczonym na dokonanie działania wycofania w ramach bezpłatnej dystrybucji.
Mając na uwadze powyższe ustalenie stanu faktycznego oraz przepis art. 81 rozporządzenia 543/2011, organ odwoławczy stwierdził, że koszty transportu w przedmiotowym przypadku nie zostały przeprowadzone w ramach czynności realizacji operacji bezpłatnej dystrybucji i nie kwalifikują się do zwrotu.
Odnosząc się natomiast do pisma skarżącego z dnia 25 maja 2015 r., organ odwoławczy wyjaśnił, że kurs przeliczenia Euro na PLN został określony w § 9 rozporządzenia RM z 4 września 2014 r. i w pkt 6 ppkt 11 Warunków uczestnictwa w mechanizmie "Tymczasowe nadzwyczajne wsparcie producentów owoców i warzyw". Na podstawie ww. przepisów obliczenie równowartości kwoty wsparcia w złotych następuje zgodnie z zasadami określonymi w art. 29 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 907/2014, gdzie terminem operacyjnym dla kursu walutowego jest ostateczny termin składania wniosków. Zgodnie z art. 40 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 907/2014, w przypadku gdy termin operacyjny jest ustalony na mocy prawodawstwa Unii, kursem walutowym, który należy zastosować, jest ostatni kurs wyznaczony przez Europejski Bank Centralny (EBC) przed pierwszym dniem miesiąca, w którym miał miejsce termin operacyjny, czyli ostateczny termin składania wniosku, tj. [...] października 2014 r. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że organ I instancji zasadnie odmówił zwrotu kosztów transportu w stosunku do 100 000 kg jabłek, dla których zostało wystawione Świadectwo zgodności z normami handlowymi Unii Europejskiej dla świeżych owoców i warzyw o nr [...]. Natomiast przyznana kwota wsparcia do 100 000 kg jabłek została prawidłowo przeliczona z kwoty Euro na kwotę w PLN przy zastosowaniu właściwego kursu przeliczeniowego Euro/PLN z dnia [...] września 2014 r. Tym samym, brak jest więc podstaw do zmiany rozstrzygnięcia organu I instancji.
Decyzja Prezesa ARR stała się przedmiotem skargi skarżącego reprezentowanego przez pełnomocnika – doradcę podatkowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożonej pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa tj.:
- art. 81 rozporządzenia 543/2011;
- § 4, § 6 oraz § 7 rozporządzenia RM z dnia 4 września 2014 r.;
- art. 4 rozporządzenia 932/2014;
- art. 29 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. Urz. UE L 255 z 28.08.2014, str. 18).
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że skarżący spełnił niezbędne przesłanki wynikające z art. 81 rozporządzenia 543/2011 do uzyskania wsparcia w zakresie zwrotu kosztów transportu. Zgodnie z tym przepisem koszty należy wypłacić stronie, która faktycznie ponosi koszty finansowe danej operacji transportu. W zawartej umowie składu skarżący wprawdzie zrzekł się kosztów transportu, ale na rzecz Federacji Polskich Banków Żywności, a nie na rzecz ARR. Nadto, nieprawidłowo zastosowano również art. 29 rozporządzenia nr 907/2014, bowiem ARR dokonała błędnego przeliczenia kwot euro na PLN. Dokonano błędnych przeliczeń euro po kursie z dnia [...] września 2014 r. Organ powinien zaś, w myśl ww. przepisu dokonać przeliczeń po kursach z ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego faktyczne przekazanie jabłek.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARR wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2016 r. skarżący podtrzymując co do zasady swoją dotychczasową argumentację dodał, że dzień [...] października 2014 r. był terminem ostatecznym na składanie wniosku, ale nie jego korekt. Prezes ARR w związku z niewykorzystaniem przez rolników limitu pomocy finansowej z UE przedłużył nabór od [...] października 2014 r. do końca roku i ponownie od początku 2015 r. do [...] stycznia 2015 r. Wszyscy rolnicy, którzy uczestniczyli w tym samym mechanizmie wsparcia po [...] października 2015 r. otrzymali zwrot kosztów za transport.
W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik organu w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2016 r. wskazał, że zarzuty skarżącego są niezasadne. Wyjaśnił przy tym, że rolnicy, o których wspomniał wyżej skarżący brali udział w kolejnych mechanizmach wsparcia dla producentów owoców i warzyw, na podstawie innych przepisów unijnych i krajowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647). Uzupełnieniem tej regulacji jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd doszedł do wniosku, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w sprawie jest odmowa przyznania nadzwyczajnych środków wsparcia wypłacanych w związku z zakazem przywozu niektórych owoców i warzyw
z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej w zakresie kosztów transportu. Poza sporem w niniejszej sprawie jest zaś kwestia wypłaconych skarżącemu środków w zakresie ww. mechanizmu wsparcia dotyczących kosztów sortowania i pakowania owoców.
Zasady przyznawania ww. pomocy zostały uregulowane w treści rozporządzenia 932/2014 oraz rozporządzenia RM z 4 września 2014 r. Natomiast art. 1 ust. 3 rozporządzenia 932/2014 wskazuje, że nadzwyczajne unijne środki wsparcia, które mają być przyznane organizacjom producentów w sektorze owoców i warzyw, uznanym zgodnie z art. 154 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 oraz producentom, którzy nie są członkami takich organizacji, obejmują operacje wycofania z rynku, zielonych zbiorów i niezbierania plonów, przeprowadzone w okresie od dnia [...] sierpnia do dnia [...] listopada 2014 r. Ponadto art. 11 ust. 1 stanowi, że organizacje producentów składają wnioski o wypłatę pomocy finansowej Unii (...), w terminie ustalonym przez państwo członkowskie. Rozporządzenie RM z 4 września 2014 r. w § 6 wskazało, że Prezes Agencji Rynku Rolnego podaje do publicznej wiadomości na swojej stronie internetowej dzień, w którym upływa termin składania wniosków o udzielenie wsparcia. Taki termin został przez Prezesa Agencji ustalony na dzień [...] października 2015 r.
Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że [...] października 2014 r. pomiędzy skarżącym a Federacją Polskich Banków Żywności nastąpiło przekazanie produktu (jabłek) w ilości 100 000 kg, co potwierdziły oba podmioty i co wynika
z przedstawionego w sprawie Świadectwa potwierdzenia przekazania produktów wycofanych z rynku. Jednocześnie została zawarta pomiędzy ww. stronami umowa składu, na mocy której skarżący zobowiązał się bezpłatnie przechowywać, a także przetransportować do placówek Banku ww. owoce, w terminach dogodnych dla Banku. Transport wycofanych produktów następował zaś dopiero w okresie od [...] listopada 2014 r. do [...] stycznia 2015 r., co znajduje potwierdzenie w Protokołach przekazania przedstawionych przez Bank.
Z powyższego stanu faktycznego niezbicie zatem wynika, że jakkolwiek przekazanie jabłek na rzecz Banku nastąpiło w dniu [...] października 2014 r., to ich transport nastąpił dopiero w listopadzie i grudniu 2014 r. oraz w styczniu 2015 r., zatem w terminie późniejszym niż dzień [...] października 2014 r. Przedmiotowy transport miał więc miejsce po upływie zarówno terminu do składania wniosków o przyznanie nadzwyczajnych środków wsparcia, jak i po upływie terminu na przeprowadzenie operacji wycofania produktów z rynku określonego w rozporządzeniu 932/2014.
W kontekście takiego stanu faktycznego nie można uznać za zasadne podniesionych w skardze zarzutów skarżącego polegających na naruszeniu przez ARR przepisów zarówno unijnych, jak i krajowych dotyczących wsparcia w ramach mechanizmu "Tymczasowe nadzwyczajne wsparcie producentów owoców i warzyw" skutkujące nie uwzględnieniem jego wniosku o przyznanie kosztów transportu.
Jak bowiem słusznie zauważyły organy obu instancji, działania skarżącego, jakkolwiek istotnie nakierowane na wypełnienie celów wycofania produktów z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji, nie były elementem przewidzianym przez mechanizm tymczasowego wsparcia dla producentów owoców i warzyw, a w przypadku niniejszej sprawy nie zadziałały one wraz z nim. Skarżący, zawierając umowę składu z Federacją Banków Żywności, w istocie nie zadbał w sposób dostateczny o zabezpieczenie własnych interesów. Okoliczność, że organizacja, z którą skarżący porozumiał się w kwestii przekazania wycofanych z rynku owoców, nie miała właściwych warunków ich przechowywania, w związku z czym zawarta została umowa składu, jest kwestią wewnętrznych ustaleń pomiędzy skarżącym, a Bankiem [...], odrębnych od postępowania w przedmiocie przyznania pomocy z powodu embarga nałożonego przez Federację Rosyjską.
Oceniając całokształt sprawy można uznać, że umowa składu była dla skarżącego w tych konkretnych okolicznościach niekorzystna z punktu widzenia wypełnienia przez niego wymogów dla otrzymania pomocy w oczekiwanym przez niego zakresie. Organy na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów ustaliły, że przekazanie owoców nastąpiło [...] października 2014 r. i nie jest to negowane. Natomiast niezaprzeczalnym i jednocześnie niekwestionowanym przez skarżącego jest fakt czynności przetransportowania owoców, które to jednak nie zakończyły się w terminach przewidzianych w rozporządzeniu 932/2014. Z tego też tytułu skarżący nie otrzymał zwrotu kosztów ww. czynności.
Zauważyć należy, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy zaistniały dwa odrębne od siebie stosunki prawne pomiędzy różnymi podmiotami: z jednej strony umowa składu pomiędzy skarżącym a Bankiem, z drugiej zaś postępowanie administracyjne przed organami Agencji Rynku Rolnego w przedmiocie przyznania pomocy z tytułu wycofania. I choć istotnie porozumienie pomiędzy Bankiem
a skarżącym w zakresie przekazania wycofywanych owoców było niezbędne dla możliwości ubiegania się o nadzwyczajne środki wsparcia, to już sposób, w jaki technicznie strony dokonają owego przekazania, zależał wyłącznie od nich samych. Nie pozostawał on jednak bez wpływu na ocenę spełnienia przez skarżącego wymogów stawianych dla otrzymania wsparcia. Organy nie kwestionowały samej okoliczności przekazania owoców i w tym zakresie wsparcie zostało skarżącemu udzielone. Jednakże wobec treści przytoczonych przepisów, którymi organy ARR były związane i co warte zaznaczenia, nie miały w tym zakresie możliwości zastosowania uznania administracyjnego, nie można było przyjąć, że zastosowany przez skarżącego sposób realizacji przekazania zasługiwał na akceptację. Warunkiem przyznania kosztów transportu było bowiem dokonanie tych czynności razem z przekazaniem przedmiotowych produktów. Skarżący natomiast rozłożył te czynności w czasie, przekraczając przy tym terminy przewidziane w rozporządzeniach na przeprowadzenie operacji wycofania produktów z rynku celem bezpłatnej dystrybucji. Faktyczny transport jabłek nie odbył się więc w określonym przepisami terminie.
Należy zwrócić uwagę, że regulacje dotyczące udzielenia wsparcia już w samej nazwie zawierały słowa "tymczasowe" i "nadzwyczajne", zatem u ich podstaw przewidziany był pewien horyzont czasowy, po przekroczeniu którego pomoc nie byłaby już udzielana. Założeniem było poradzenie sobie z sytuacją nagłą, niespodziewaną, ale jednocześnie uznano, że z czasem albo ulegnie ona zmianie lub jeśli tak się nie stanie, podmioty funkcjonujące na rynku handlu warzywami i owocami będą musiały to uwzględnić i same dostosować swój sposób funkcjonowania. Zatem od początku przyjęto, że pomoc ta nie będzie trwała ad infinitum. W sprzeczności z tym założeniem stałaby sytuacja, w której pomoc byłaby udzielana pomimo, że producenci nie znaleźli w porę sposobu na skuteczne wycofanie swoich produktów z rynku, albo znaleźli sposób, który de facto nie różniłby się od zwykłej sprzedaży, rozłożonej w czasie dłuższym niż pierwotnie zakładany.
W ocenie Sądu decyzja o podjęciu współpracy z konkretnym podmiotem, któremu skarżący przekazał owoce w ramach wycofywania z rynku celem bezpłatnej dystrybucji, leżała wyłącznie po stronie skarżącego. Mógł on znaleźć inny podmiot, który miałby możliwości faktycznego odbioru wyprodukowanych przez niego owoców w dacie przekazania, mógł także podjąć próby znalezienia innych kontrahentów w celu sprzedaży swoich plonów, bez korzystania z programu wsparcia. Przyjęte przez niego rozwiązania oraz podjęte działania łączyły się natomiast, w świetle przepisów regulujących udzielanie wsparcia, z określonymi konsekwencjami. Sąd ponownie zauważa, że zawarta umowa składu w istocie nie była dla skarżącego korzystna z tego punktu widzenia, albowiem pomimo przekazania owoców Bankowi, w dalszym ciągu po jego stronie pozostawały obowiązki związane z faktycznym ich dostarczeniem. Natomiast termin realizacji tych dostaw, jakkolwiek nakierowany na jak najlepsze wykorzystanie towaru, co również nie jest w sprawie kwestionowane przez organy, narażał jednak skarżącego na konsekwencje wynikające ze wspomnianego już wyżej ograniczonego czasowo charakteru udzielanej pomocy.
Zgodzić się też należy z organem odwoławczym, że kurs przeliczenia Euro na PLN został określony w § 9 rozporządzenia RM z 4 września 2014 r. i w pkt 6 ppkt 11 Warunków uczestnictwa w mechanizmie Tymczasowe nadzwyczajne wsparcie producentów owoców i warzyw. Na podstawie ww. przepisów obliczenie równowartości kwoty wsparcia w złotych następuje zgodnie z zasadami określonymi w art. 29 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. U. UE L 255 z 28.08.2014, str. 18), gdzie terminem operacyjnym dla kursu walutowego jest ostateczny termin składania wniosków. Zgodnie z art. 40 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 907/2014, w przypadku gdy termin operacyjny jest ustalony na mocy prawodawstwa Unii, kursem walutowym, który należy zastosować, jest ostatni kurs wyznaczony przez Europejski Bank Centralny przed pierwszym dniem miesiąca, w którym miał miejsce termin operacyjny, czyli ostateczny termin składania wniosku, tj. [...] października 2014 r. Tak więc przyznana kwota wsparcia do 100 000 kg jabłek została prawidłowo przeliczona z kwoty Euro na kwotę w PLN przy zastosowaniu właściwego kursu przeliczeniowego Euro/PLN z dnia [...] września 2014 r.
W świetle powyższych rozważań oraz wobec niestwierdzenia innych naruszeń przepisów prawa materialnego, bądź też uchybień proceduralnych, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło