VIII SA/Wa 711/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Asesor WSA Mirosław Gdesz, Protokolant Krzysztof Koziara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] października 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpoznaniu odwołania A.K. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2008 roku o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że dodatek nie może być przyznany, ponieważ obliczony, tzw. obowiązkowy udział własny skarżącej w kosztach utrzymania mieszkania ( [...] zł ) jest wyższy od kwoty wydatków ( [...] zł) przyjętych do obliczenia dodatku mieszkaniowego. Podano także szczegółowe wyjaśnienie zasad przyznawania dodatku mieszkaniowego i sposobu jego obliczania w przypadku skarżącej. Od decyzji tej odwołała się skarżąca kwestionując, m. in. nieuwzględnienie opłat za gaz i wieczyste użytkowanie podnosząc, że pozycje te wchodzą w skład czynszu, który należy uregulować w całości. Podniosła, że na skutek zajęcia znacznej części jej emerytury przez komornika nie jest w stanie wykupić leków, wyliczanie dochodów brutto mija się z celem i nie odzwierciedla rzeczywistości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe w lokalu mieszkalnym nr [...], przy ulicy [...] w R. o powierzchni użytkowej [...] m. kw. Łączne dochody gospodarstwa domowego zaliczone do podstawy ustalania wysokości dodatku mieszkaniowego za okres 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wynosiły [...] zł, co daje średnio miesięcznie [...] zł. Dla potrzeb obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się kwotę emerytury brutto, czyli [...] zł. Osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku mieszkaniowego obowiązana jest do poniesienia we własnym zakresie częściowych wydatków na mieszkanie. Ten udział własny w przypadku skarżącej w kosztach utrzymania mieszkania wynosi 20 % średnich miesięcznych dochodów jej 1 – osobowego gospodarstwa domowego, co daje kwotę [...] zł ([...] zł x 20 %). Oznacza to, ze skarżąca musi sama ponieść wydatki na mieszkanie w tej kwocie, o którą z kolei pomniejsza się wydatki przyjęte do podstawy dodatku mieszkaniowego, tj. kwota [...] zł. Jeżeli różnica jest liczbą ujemną, tak jak w przypadku wnioskodawczyni, dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Jednocześnie wskazano, iż do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjęto następujące rodzaje wydatków: 1/ eksploatacja [...] zł 2/ fundusz remontowy [...] zł, 3/ c. o. [...] zł, 4/ wywóz nieczystości [...] zł, 5/ opłata stała ccw i zw [...] zł 6/ woda [...] zł Kolegium podniosło także, iż dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, gdy obowiązkowy udział wnioskodawczyni w kosztach utrzymania mieszkania przewyższa wydatki, a ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie przewiduje od tej zasady żadnych wyjątków. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie ma charakteru uznaniowego i jest uzależnione od spełnienia wszystkich ustawowych kryteriów i warunków. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. złożyła A.K. Podniosła, że decyzja organu odwoławczego powiela decyzję organu I instancji. Przedstawiła zarzuty w stosunku do ustawodawcy, urzędników, sądów, od których doznała wielu krzywd, w związku z tym nie wierzy w sprawiedliwość. Powołała się na przepisy art. 54 i 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm. ) zwanej dalej ustawą. Zasadą jest zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny, jeżeli średni dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % w gospodarstwie wieloosobowym. Wyjątkiem od tej zasady jest przepis art. 6 ust. 8 ustawy, w myśl którego jeżeli dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek obniża się o tę kwotę. Jednocześnie warunkiem przyznania dodatku mieszkaniowego jest ponoszenie przez wnioskodawcę wydatków przypadających na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu w wysokości wyższej aniżeli, tzw. udział obowiązkowy w kosztach utrzymania mieszkania. Oprócz wskazanych już wyżej, niezbędnym warunkiem jest także określona ustawowo powierzchnia zajmowanego lokalu mieszkalnego. Stosownie do art. 5 ust. 5 przywołanej wyżej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni określonej w art. 5 ust. 1 ustawy – 35 m. kw. dla jednej osoby o więcej niż o 30 % albo więcej niż o 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Z analizy akt administracyjnych wynika, iż skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada tytuł prawny – spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu będącego przedmiotem wniosku, spełnia także wymóg zajmowania lokalu mieszkalnego o określonej powierzchni użytkowej, bowiem zajmuje lokal o powierzchni [...] m. kw. Jednakże skarżąca nie spełnia, jak to prawidłowo ustaliły organy obu instancji wskazanego wyżej warunku dotyczącego udziału własnego. Skarżąca podała, iż jej dochód w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynosił [...] zł z tytułu emerytury z ZUS – u ( k. 8 akt administracyjnych), co daje średni miesięczny dochód [...] zł. Art 3 ust. 3 zdanie 1 ustawy stanowi, że za dochód uważa się wszelkie przychody, po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już one zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Ubezpieczenie chorobowe jest szczególnym rodzajem ubezpieczenia społecznego regulowanym przepisami ustawy z 13.10.1998 r o systemie ubezpieczeń społecznych ( t. j. Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.) całkowicie odrębnym od ubezpieczenia zdrowotnego regulowanego przepisami ustawy z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm). Skoro zatem powołany przepis nie pozwala przy określaniu wysokości dochodu dla potrzeb ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego na odliczenie od przychodu odprowadzonej składki na ubezpieczenie zdrowotne ani zaliczki na podatek dochodowy, to uznać należy, że organy administracji prawidłowo dla potrzeb ustalenia dochodu skarżącej uwzględniły wysokość jej przychodów " brutto" - przed odliczeniem wymienionych świadczeń publicznoprawnych. Przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę najniższej emerytury, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, ogłaszaną przez Prezesa ZUS w Dzienniku Urzędowym RP Monitor Polski na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2004 roku, Nr 39, poz. 353 ze zm. ). Jak wynika z pkt 1 a Komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20.02.2008 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent ( M. P. z 14.03.2008 r. Nr 21, poz. 211) kwota najniższej emerytury wynosi 636,29 zł miesięcznie. Jeżeli średni miesięczny dochód o którym mowa w art. 3 ust. 1 jest równy lub wyższy od 150 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, co ma miejsce w sytuacji skarżącej – 636,29 zł x 150 %= 954,43 zł – dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20 % dochodów gospodarstwa domowego – art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy. Wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe, w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Należą do nich opłaty związane z eksploatacją – [...] zł, funduszem remontowym – [...] zł, opłaty za energię cieplną – [...] zł, wywóz nieczystości – [...] zł, ciepłą i zimną wodę – [...] zł, opłata stała c o , ccw oraz eksploatacja sieci wodno - kanalizacyjnej – [...] zł, łącznie [...] zł miesięcznie. Jak wynika z treści art. 6 ust. 9 ustawy jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest mniejsza lub równa powierzchni normatywnej, dodatek mieszkaniowy ustala się w wysokości różnicy między wydatkami ponoszonymi na ten lokal a odpowiednią kwotą wymienioną w ust. 1 lub ust 2 art. 6 . W przypadku wnioskodawczyni kwota ta wynosi, jak wskazano wyżej 20 % jej dochodów, co stanowi [...] zł ( 20% x [...] zł). Różnica między wydatkami a obowiązkowym udziałem skarżącej w kosztach utrzymania mieszkania daje więc liczbę ujemną, bowiem wysokość wydatków jest niższa od tzw. udziału obowiązkowego, który wynosi 20% dochodu skarżącej, czyli [...] zł. Powyższe wyliczenia prowadzą do wniosku, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, tak jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji. Mając na uwadze wskazane prawidłowe wyliczenia podkreślić należy, iż decyzje zapadłe w postępowaniu administracyjnym wbrew twierdzeniom skarżącej nie miały charakteru uznaniowego, nie opierały się bowiem na swobodnej interpretacji prawa. Podstawą do wydania zaskarżonych rozstrzygnięć były przywołane przepisy ustawy , które zakreślają granice w jakich mogą poruszać się organy właściwe do przyznania świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego. Dodać należy, iż rodzaje wydatków w gospodarstwach domowych stanowiących podstawę wyliczania dodatku mieszkaniowego zostały wskazane także w rozporządzeniu Rady Ministrów z 29 czerwca 2005 roku ( Dz. U. Nr 131, poz. 1094 ze zm.) zmieniające rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych. Wynika z nich m.in. wyłączenie wydatków poniesionych z tytułu ubezpieczeń , podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów – par. 2 ust 1 pkt 2 rozporządzenia i art. 4 a pkt 1 ustawy oraz opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną - art. 4 a pkt 2 ustawy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż organy decyzyjne podejmując rozstrzygnięcia w sprawie nie uchybiły obowiązującym przepisom prawa przy niniejszym stanie faktycznym. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r .– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz.1270 ze zmianami) orzeczono jak w wyroku. ----------------------- 1