VIII SA/Wa 711/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ewa Pecelt po rozpoznaniu w dniu 31 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z 16 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. W dniu 25 października 2018 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w którym podała, że wspólnie z mężem są emerytami i utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w wysokości łącznej [...] zł. W części wniosku obejmującej majątek nieruchomy wymieniła mieszkanie w bloku o pow. 60 m² oraz działkę o pow. 813 m². Jako zobowiązania stałe skarżąca wskazała czynsz za mieszkanie, opłaty za światło, gaz, telewizję, telefon. Resztę dochodu pochłaniają wydatki na lekarstwa i wyżywienie. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze złożone wyjaśnienia stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Skarżąca nie jest osobą ubogą, pozbawioną dochodów, posiada stały miesięcznych dochód stanowiący źródło utrzymania dla dwuosobowej rodziny. Trudno uznać w tej sytuacji, że nie ma ona możliwości poniesienia wydatku na opłacenie wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł. Jednocześnie w ocenie referendarza poczynienie oszczędności na opłacenie adwokata z wyboru mogłoby się wiązać ze wstrzymaniem niektórych bieżących opłat np. czynszu, zakupu lekarstw. I mimo, że nie są to wydatki związane z podstawowym, koniecznym utrzymaniem, to jednak zaległości w ich spłacie mogłyby skutkować nałożeniem obowiązku poniesienia dodatkowych wydatków (odsetek karnych czy innych dodatkowych kosztów), które już mogłyby wpłynąć na koszty utrzymania podstawowego. Dlatego też wniosek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika uznano za uzasadniony. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.