VIII SA/Wa 712/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-13

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która prowadzi działalność gospodarczą o dużych rozmiarach, osiąga znaczne przychody i dochody, jest właścicielem szeregu nieruchomości oraz posiada znaczące środki na rachunku bankowym, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Strona, która prowadzi działalność gospodarczą o dużych rozmiarach, osiąga znaczne przychody i dochody, jest właścicielem szeregu nieruchomości oraz posiada znaczące środki na rachunku bankowym, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, nawet jeśli ponosi wysokie wydatki związane z prowadzoną działalnością. Obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, spoczywa na wnioskodawcy, a w przypadku braku takiego wykazania, wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Wnioskodawca podał, że pozostaje z niepracującą żoną i dwiema córkami, a źródłem utrzymania rodziny jest jego działalność gospodarcza, z której poniósł stratę. Po zobowiązaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił informacje o posiadanych nieruchomościach, samochodach, wyciągach z rachunku bankowego oraz zestawienie wydatków, w tym raty leasingowe, polisy, podatki, alimenty i kredyty. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 13 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- Wnioskiem załączonym do skargi S. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z niepracującą żoną i dwiema córkami, a źródłem utrzymania rodziny jest jego działalność gospodarcza, z której w II kwartale 2015 r. poniósł stratę. Pismem z dnia [...] września 2015 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienie wniosku. W odpowiedzi wyjaśnił, że żona jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, stan zdrowia nie pozwala jej na podjęcie pracy, poza tym małżonkowie posiadają rozdzielność majątkową. Do pisma załączył m.in.: 1) zeznanie podatkowe za 2014 r. z ujawnionym przychodem w wysokości [...] zł oraz dochodem brutto – [...] zł, 2) postanowienie Sądu Rejonowego w [...] o podziale majątku wspólnego małżonków po ustaniu wspólności majątkowej obejmującego 9 nieruchomości oraz ruchomości w postaci 2 samochodów ciężarowych, samochodu osobowego oraz koparko – ładowarki, 3) wyciągi z rachunku bankowego za ostatnie sześć miesięcy oraz zestawienie wydatków i zobowiązań za rok 2014/2015, na które składają się raty leasingowe, polisy AC i OC pojazdów mechanicznych, OC firmy i domu, podatki od posiadanych nieruchomości, alimenty na trzecią córkę oraz kredyty o łącznej wartości [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Złożony wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając przedmiotowy wniosek, stan faktyczny sprawy oraz sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw dla przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z załączonych do wniosku dokumentów (zeznanie podatkowe) wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą dużych rozmiarów osiągając przychód w 2014 r. na poziomie [...] zł oraz dochód w wysokości [...] zł. Poza tym zarówno skarżący jak i jego żona są właścicielami szeregu nieruchomości gruntowych, a wartość operacji na rachunku bankowym za ostatnie sześć miesięcy sięga [...] zł. Ze złożonego zestawienia wydatków wynika, że skarżący prowadzi działalność wymagającą dużych nakładów finansowych, ale świadczy to również o tym, że pozyskuje on środki na spłatę zobowiązań. Nie sposób w tych okolicznościach przyjąć, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości [...] zł przekracza możliwości finansowe skarżącego. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło