VIII SA/Wa 715/17

WyrokWSA w Warszawie2018-01-18

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Artur Kot, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, uznając, że nie zaszły szczególne okoliczności uniemożliwiające nabycie uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego w kontekście przesłanki "szczególnych okoliczności" wymaganej do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Pominięto istotny fakt, że skarżący był zatrudniony w momencie zdiagnozowania całkowitej niezdolności do pracy, co stanowiło przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia. Z tego względu zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył wniosek o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki szczególnych okoliczności, a wnioskodawca nie wykazał, aby brak wymaganego stażu pracy był spowodowany okolicznościami, na które nie miał wpływu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2017 r. Zasądził od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] ; 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego J. J. kwotę [...] ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS) decyzją nr [...] z dnia [...]lipca 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z ze zm. dalej kpa) utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...]czerwca 2017 r., nr [...]o odmowie przyznania J. J. (dalej: "skarżący") renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia [...]kwietnia 2017 r. skarżący wystąpił do Prezesa ZUS o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że w maju 2015 r. zachorował na [...] ([...]), leczy się w szpitalu [...] w [...], gdzie co trzy tygodnie jeździ na [...]. Musi wykupować leki, dojeżdżać do [...], a ma na utrzymanie tylko [...]zł miesięcznie, przyznane przez MOPS w [...]. Wskazał, że ma przepracowane łącznie 23 lata i 10 miesięcy, a w ostatnich 10 latach 2 lata i 8 miesięcy w Polsce (lata składkowe w ZUS). Prezes ZUS decyzją z dnia [...]czerwca 2017 r., wydaną na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 887), odmówił skarżącemu przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na treść art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, iż przyznanie świadczenia w drodze wyjątku możliwe jest wyłącznie w przypadku, gdy spełnione są łącznie wszystkie wymienione w tym przepisie przesłanki, a niespełnienie nawet jednej z nich wyklucza możliwość przyznania tego świadczenia. Organ podniósł, że wnioskodawca w wieku 54 lat stał się całkowicie niezdolny do pracy. Na przestrzeni 56 lat życia udokumentował 23 lata, 10 miesięcy i 28 dni łącznych okresów ubezpieczenia. Ponadto, w 10-leciu przypadającym przed dniem powstania całkowitej niezdolności do pracy, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym – udokumentowała 3 lata, 2 miesiące i 18 dni tych okresów. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że w latach 1994-1996, 2001-2006, 2006-2012 nie został udowodniony żaden okres zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Organ zaznaczył, że przy orzekaniu w przedmiocie świadczeń w drodze wyjątku kluczowe są powody niespełnienia przez wnioskodawcę wymogów koniecznych do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym. Konieczne jest więc zbadanie, czy brak tych uprawnień nie był spowodowany szczególnymi okolicznościami w postaci trudnych do przezwyciężenia przeszkód, zdarzeń lub trwałych stanów, na które osoba ubezpieczona nie miała wpływu. W ocenie organu, w sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia, bowiem w wymienionych przerwach wobec wnioskodawcy nie orzeczono całkowitej niezdolności do pracy. Całkowita niezdolność do pracy uniemożliwiająca kontynuowanie zatrudnienia została u wnioskodawcy ustalona dopiero od [...]maja 2015 r. Nie istniały zatem, do tego dnia przeszkody w podjęciu zatrudnienia i objęciu ubezpieczeniem, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych. Ponadto, co wynika z dokumentacji rentowej, wnioskodawca wykonywał pracę za granicą bez ubezpieczenia, a co za tym idzie, organ nie dopatrzył się szczególnych okoliczności, które uniemożliwiły nabycie uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. W związku z powyższym w tym stanie faktycznym brak podstaw do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy na mocy przepisu art. 83 ww. ustawy. Pismem z [...]czerwca 2017 r. skarżący złożył od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu dodatkowo wyjaśnił, że ZUS nie zaliczył mu do stażu pracy okresu pracy na kontrakcie w [...] od [...]lipca 1989 r. do [...]grudnia 1989 r., co dodatkowi zwiększyłoby staż pracy o 5 miesięcy. Ponadto pracując w [...]opłacał ubezpieczenie w wysokości około [...]euro lecz nie był świadomy, że jest to tylko ubezpieczenie zdrowotne i nie ma wpływu na składki emerytalne. Podkreślił, że gdyby nie choroba pracowałby nadal w swoim zawodzie i nie występowałby o przedmiotowe świadczenie. Prezes ZUS, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...]lipca 2017 r., utrzymał w mocy poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]czerwca 2017 r. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał wcześniejszą argumentację. Podkreślił, iż po ponownej wnikliwej i wszechstronnej analizie zebranego materiału dowodowego nadal nie stwierdzono istnienia przesłanki szczególnych okoliczności, na skutek których wnioskodawca nie nabył uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, aby niespełnienie warunków do świadczenia w trybie zwykłym spowodowane było okolicznościami, na które nie miał wpływu. Organ zaznaczył, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, jakkolwiek świadczenie w drodze wyjątku nie jest wprost uzależnione od stażu pracy, to jednak nie może on pozostawać bez wpływu na ocenę wystąpienia warunków przewidzianych w tym przepisie. Dotychczasowy okres ubezpieczenia powinien być zatem adekwatny do wieku wnioskodawcy, a tylko wykazanie, że niespełnienie warunków do ubezpieczenia spowodowały okoliczności niemożliwe do przezwyciężenia, może skutkować przyznaniem świadczenia w drodze wyjątku. Natomiast w ocenianym do uprawnień 10-leciu przypadającym przed dniem powstania całkowitej niezdolności do pracy, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym - został udokumentowany tylko okres wynoszący 3 lata, 2 miesięcy i 18 dni tych okresów. Ponadto w okresach od 18.03.1994 r. do 15.08.1996 r., od 18.07.2001 r. do 30.04.2006 r. oraz od 15.07.2006 r. do 31.10.2012 r. skarżący nie wykonywał zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. We wskazanych okresach nie była wobec skarżącego orzeczona całkowita niezdolność do pracy, zatem przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był stan zdrowia lub inne zdarzenie zewnętrzne, niezależne od woli ubezpieczonego, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec. Dodatkowo w okresie od 24.05.2007 r. do 31.10.2012 r. wnioskodawca pracował na terenie [...]bez zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. Organ podkreślił, że świadome wykonywanie pracy bez ubezpieczenia nie stanowi okoliczności szczególnej w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy. Jest to bowiem wynik takiego, a nie innego wyboru osoby decydującej się na takie postępowanie, która winna liczyć się z jego prawnymi konsekwencjami w zakresie przyszłych uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego Analiza przebiegu ubezpieczenia prowadzi do wniosku, że niespełnienie warunków do świadczenia na zasadach ogólnych nie było następstwem zdarzeń o charakterze szczególnym, bowiem w wyżej wymienionych okresach wnioskodawca nie miał orzeczonej całkowitej niezdolność do pracy. Zatem nie istniały przeciwwskazania, ze względu na stan zdrowia lub inne szczególne okoliczności, które uniemożliwiały kontynuowanie zatrudnienia, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Organ zaznaczył jednocześnie, że wprawdzie przedstawiona sytuacja materialna jest niewątpliwie trudna, jednakże nie stanowi ona wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Świadczenia na podstawie przepisu art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie są bowiem świadczeniami socjalnymi, przyznawanymi jedynie według potrzeb, lecz są świadczeniami z ubezpieczeń społecznych, za czym przemawia sam fakt zamieszczenia powyższego przepisu właśnie we wspomnianej ustawie. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia - art. 7, 77, 80, i 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie podczas postępowania i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwestii podjęcia zatrudnienia na terenie [...]przez wnioskodawcę bez ubezpieczenia rentowego, co doprowadziło do błędnego i gołosłownego przyjęcia, iż skarżący wykonywał zatrudnienie bez ubezpieczenia świadomie. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż od dnia 6.05.2015 r. jest całkowicie niezdolny do pracy z powodu choroby [...] prostaty w postaci [...], a obecnie z powodu jej rozsiania [...]. Nie ma także wątpliwości co do tego, że skutek tej choroby skarżący nie może podjąć zatrudnienia, albowiem nie pozwala na to jego stan zdrowia, i nie posiada on prawie żadnych środków materialnych w tym finansowych do życia i leczenia. Skarżący podkreślił, że uznanie przez organ jego okresu zatrudnienia za "zbyt mały" w stosunku do wymaganego przemawia za uznaniem, iż organ dokonał błędnej, bo zbyt powierzchownej oceny stanu faktycznego. Przy wymaganych bowiem 25 latach okresu ubezpieczenia i 5 latach okresów składkowych i nieskładkowych w 10-leciu poprzedzającym dzień złożenia wniosku, udowodniony przez wnioskodawcę okres ubezpieczeniowy ponad 23 letni na przestrzeni życia oraz ponad 3 letni (zamiast 5 lat) w 10-leciu poprzedzającym dzień złożenia wniosku jawi za dostatecznie długi. Organ I instancji w swych rozważaniach pominął także powód braku posiadania przez skarżącego określonego przepisami prawa stażu ubezpieczeniowego, co czyni decyzję wadliwą, albowiem wydaną na podstawie tylko częściowego zbadania sprawy. Prezes ZUS uznał, że skarżący świadomie wykonywał pracę na terytorium [...]bez zgłoszenia do ubezpieczenia rentowego i tym samym wyciągnął negatywne konsekwencje dla strony tego postępowania w postaci odmowy przyznania świadczenia. Tymczasem skarżący, przez wiele lat, aż do zachorowania na [...] z [...], pracował fizycznie w [...]i opłacał składki w wysokości ponad [...]euro miesięcznie, uważając, że opłaca pełne ubezpieczenie, jak w Polsce, tj. takie, które w razie zajścia określonych okoliczności pozwoli mu na leczenie, czy też otrzymanie renty w razie niezdolności do pracy, ewentualnie emerytury. Skarżący zaznaczył jednocześnie, iż nie można nie zauważyć ogólnej sytuacji, w jakiej znalazł. Przez wiele lat pracował w Polsce i odprowadzał tutaj składki na ubezpieczenia społeczne. Na skutek bezrobocia, które w latach 2000-2010 dotknęło rzeszę Polaków, musiał wyjechać do [...]zarabiać na utrzymanie swoje i swoich dzieci. Tam, został błędnie poinformowany w kwestii ubezpieczenia, a obecnie nie możne "dopracować" tego niewielkiego okresu ubezpieczeniowego, albowiem jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w wyniku [...] choroby na jaką choruje. Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 887), ubezpieczonym i pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Z treści powołanego przepisu wynikają trzy przesłanki warunkujące ubezpieczonemu bądź też pozostałym po nim członkom rodziny przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Po pierwsze, niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami; po drugie, ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej, objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku; po trzecie, osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego spełnienia wszystkich trzech przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość. W myśl natomiast przepisu art. 124 cyt. ustawy, w postępowaniu w sprawach o świadczenia w niej określone stosuje się przepisy Kpa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Prezes ZUS podejmując decyzję administracyjną w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku jest więc związany regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. W szczególności winien on przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 Kpa), a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa), ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 Kpa. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Prezes ZUS uchybił wskazanym regułom postępowania i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przyczyną odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku na rzecz skarżącego było stwierdzenie przez organ, iż w przypadku wnioskodawcy nie jest spełniona przesłanka wystąpienia szczególnych okoliczności, z powodu których nie nabył on prawa do świadczenia w trybie zwykłym. Zdaniem Sądu ustalenie to zostało jednak dokonane przez organ z pominięciem istotnych w sprawie okoliczności. Przede wszystkim należy zauważyć, że ocena, czy w danym przypadku zachodzi przesłanka "szczególnych okoliczności" nie może być dokonywana w każdym przypadku wedle z góry określonego schematu. Każda sprawa winna być oceniana indywidualnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, które mogą mieć istotne znaczenie w sprawie. Niewystarczające jest zatem proste zsumowanie okresów składkowych i nieskładkowych wnioskodawcy, wskazanie przerw w tych okresach i sprawdzenie, czy w okresie tych przerw był on zdolny do pracy. Takiej analizie musi towarzyszyć również sprawdzenie, czy w danym przypadku istnieją także inne okoliczności, które mogą powodować, że przesłanka zaistnienia szczególnych okoliczności, z powodu których wnioskodawca nie spełnia warunków przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do uzyskania prawa do emerytury lub renty, jest spełniona. Skarżący, który w wieku 54 lat został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy posiada staż pracy wynoszący, przy uwzględnieniu okresów składkowych i nieskładkowych, łącznie 23 lat, 10 miesięcy i 28 dni, a w 10-leciu przypadającym przed dniem powstania całkowitej niezdolności do pracy – 3 lata, 2 miesiące i 18 dni lat okresów składkowych i nieskładkowych. Faktem bezspornym są występujące przerwy w jej ubezpieczeniu w okresach 18 marca 1994 r. do 15 sierpnia 1996 r., od 18 lipca 2001 r. do 30 kwietnia 2006 r. oraz od 15 lipca 2006 r. do 31 października 2012 r. Niezaprzeczalnym jest też, że skarżący w okresach powyższych przerw w ubezpieczeniu nie miał orzeczonej całkowitej, ani też częściowej niezdolności do pracy. Powyższe okoliczności nie budzą jakichkolwiek wątpliwości i są niesporne. Analizując przebieg okresów zatrudnienia skarżącego należy jednak wziąć pod uwagę, że skarżący został zgłoszony do ubezpieczenia od dnia 1 września 1976 r. (w wieku 15 lat) i kontynuował zatrudnienie z niewielkimi przerwami do dnia 18 marca 1994 r. W okresach od 18.03.1994 r. do 15.08.1996 r., od 18.07.2001 r. do 30.04.2006 r. nie wykonywał skarżący zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. W okresie od 24 maja 2007 do 31 października 2012 r. pracował na terenie [...], gdzie opłacał jedynie składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Następnie 1 listopada 2012 r. rozpoczął działalność gospodarczą, którą kontynuował do czasu podjęcia zatrudnienia w dniu 22 marca 2014 r. Skarżący pozostawał w zatrudnieniu do 5 maja 2015 r., kiedy to zdiagnozowano u niego chorobę [...]. Organ w swoich ustaleniach zupełnie pominął istotny fakt, że skarżący w dacie stwierdzonej całkowitej niezdolności do pracy (6 maja 2015 r.) pozostawał w zatrudnieniu. Gdyby zatem nie zdiagnozowana u niego w maju 2015 r. choroba [...], która uczyniła go całkowicie niezdolnego do pracy, miałby możliwość kontynuowania pracy, a co za tym idzie odprowadzania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Uprawnione jest w tej sytuacji stwierdzenie, że w przypadku skarżącego, na skutek wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, wbrew jego woli i zamiarom, zaistniała niemożliwa do przezwyciężenia przeszkoda w kontynuowaniu zatrudnienia. W sytuacji zatem wystąpienia o świadczenie w drodze wyjątku, fakt ten powinien być zbadany przez organ jako jeden z istotnych elementów całokształtu stanu faktycznego sprawy, w aspekcie oceny wystąpienia przesłanki "szczególnych okoliczności". W uzasadnieniu swoich decyzji organ pominął natomiast zupełnie powyższą okoliczność, skupiając się wyłącznie na analizie okresów składkowych i nieskładkowych skarżącego, przerw w jego ubezpieczeniu oraz na fakcie, iż skarżący od 24 maja 2007 r. do 31 października 2012 r. pracował na terenie [...]bez zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. Stąd też nieznane są powody, dla których fakt powstania całkowitej niezdolności do pracy w okresie pozostawania przez skarżącego w zatrudnieniu nie został uznany przez organ za szczególną okoliczność w rozumieniu art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W orzecznictwie przyjmuje się, że za szczególną okoliczność na potrzeby stosowania art. 83 ust. 1 cyt. ustawy uznaje się wyłącznie zdarzenie bądź trwały stan wykluczające aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków (por. m. in. wyrok NSA z 16 czerwca 2000 r. II SA 306/00), przy czym zdarzenie to bądź trwały stan muszą mieć charakter zewnętrzny, obiektywny i niezależny od woli tej osoby. Prezes ZUS nie dokonał tym samym wszechstronnej i wyczerpującej oceny zebranych w sprawie dowodów w kontekście ustalenia, czy w przypadku skarżącego spełniona jest przesłanka wystąpienia szczególnych okoliczności, z powodu których nie nabył on prawa do świadczenia w trybie zwykłym. Argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji nie odnosi się do indywidualnych okoliczności niniejszej sprawy, a motywy przytoczone przez organ administracji nie uzasadniają w dostateczny sposób podjętego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]czerwca 2017 r. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie, mając na względzie dyspozycję art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, dokonać oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w kontekście spełnienia przez skarżącego przesłanki "szczególnych okoliczności", o której mowa w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz wyjaśnić szczegółowo w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa, na jakich ustaleniach faktycznych i prawnych oparł swoje rozstrzygniecie. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, organ winien dokładnie wyjaśnić sprawę, zgodnie z powyższymi wskazaniami. Organ nie może również w swoich ustaleniach pomijać znaczącego (prawie 24 letniego) adekwatnego do wieku skarżącego stażu ubezpieczeniowego. Przy tak długim stażu pracy przyznanie stronie wnioskowanego świadczenia nie naruszałoby więc zasady solidaryzmu społecznego i nie powinno być traktowane jako niesprawiedliwe wobec innych osób odprowadzających składki na ubezpieczenie społeczne. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej (480 zł) orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804) - pkt 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło