VIII SA/Wa 717/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Mazur /sprawozdawca/, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Krzysztof Koziara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi T. K., A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje Prezydenta Miasta R. z dnia [...].08.2008 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Prezydent Miasta R. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 i art. 36 a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r., nr 207 poz. 2016 ze zm.) - powoływanej dalej jako ustawa Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. – Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm.) - powoływanego dalej jako Kpa, po rozpoznaniu wniosku A. T. zatwierdził zamienny projekt budowlany budowy budynku mieszkalno - usługowego na działce nr [...] położonej w R. przy ul. W. [...] w części dotyczącej zmiany architektoniczno - konstrukcyjnej budowy realizowanego budynku mieszkalno – usługowego – części magazynowej, polegającej na nadbudowie parterowej części budynku na dwukondygnacyjną z mieszkaniem na I piętrze dostępnym z niezależnej klatki schodowej. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że budynek w którym ma nastąpić nadbudowa został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 1994 r. nr [...] oraz, że projekt zamienny opracowany został przez osoby uprawnione i zaopiniowany przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w W. W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do zastrzeżeń dotyczących projektowanej nadbudowy, wniesionych przez małżonków T. i A. K. właścicieli sąsiedniej działki nr [...] i stwierdził, że realizacja projektu zamiennego w znaczny sposób nie pogorszy istniejących warunków zabudowy. W szczególności nie spowoduje zaciemnienia elewacji południowej dwukondygnacyjnego budynku mieszkalnego na działce nr [...] bowiem są w niej jedynie drzwi wejściowe, nie ma natomiast otworów okiennych, w stosunku do których powinno być zapewnione oświetlenie dzienne. Organ nie podzielił także obaw właścicieli działki nr [...], co do zagrożenia posadzonych drzew żywotnika stwierdzając, że realizowany budynek jest usytuowany w odległości [...] m od granicy przy której rosną, a ewentualne zniszczenia w nasadzeniach winny podlegać odszkodowaniu dochodzonym w postępowaniu cywilnym. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż wobec tego, że na działce nr [...] w granicy z działką nr [...] usytuowany jest garaż, dopuszczono usytuowanie budynku w odległości [...] m od granicy tej działki, co pozostaje w zgodzie z § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 960 ze zm.) -powoływanego dalej jako rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r. W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta R. T. i A. K. zarzucili organowi "swobodną" ocenę zgromadzonego materiału dowodowego poprzez brak rzetelnego ustosunkowania się do wniesionych zastrzeżeń odnośnie przedłożonego projektu zamiennego, błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że projektowany przez inwestora budynek usytuowany jest w odległości [...] m od granicy z działka nr [...] oraz niezasadne przyjęcie, że realizacja projektu zamiennego nie pogorszy już istniejących warunków zabudowy. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Wojewoda [..] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. wskazując w uzasadnieniu, że podnoszone zarzuty są bezzasadne. Zdaniem organu odwoławczego zarzut zaciemnienia może mieć miejsce jedynie w przypadku pomieszczeń mieszkalnych zgodnie z § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., a nie zagrożenia zaciemnienia działki jak w rozpoznawanej sprawie. Odnośnie natomiast zarzutu dotyczącego odległości projektowanego budynku od granicy działki organ odwoławczy stwierdził, że ma on być rozbudowany, co oznacza, że został już na nieruchomości wybudowany, a więc odległość od granicy nie może ulec zmianie. Konkludując organ odwoławczy uznał, że analiza materiału dowodowego wskazuje, że planowana inwestycja jest zgodna z wymogami przepisów dotyczących prawa budowlanego i brak jest argumentów, które uniemożliwiałyby jej realizację. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody M. T. i A. K. zarzucili naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 8 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez wydanie decyzji mimo usytuowania budynku w odległości [...] m od granicy działki skarżących, naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie zaskarżonej decyzji mimo wygaśnięcia pozwolenia na budowę wydanego w dniu [...] czerwca 1994 r. oraz naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego tj. art. 75 i art. 80 Kpa poprzez niezasadne niedopuszczenie dowodu z oględzin projektowanej inwestycji celem ustalenia odległości usytuowania budynku inwestora od granicy działki skarżących, a także nieuwzględnienie zagrożenia znacznego zaciemnienia działki. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie uznając zarzuty skargi za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, aczkolwiek przyczyny jej uwzględnienia nie są w całości tożsame z przedstawionymi przez skarżących. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na Sądzie zatem ciąży obowiązek kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze. W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, co uzasadnia ich uchylenie. Naruszenie prawa materialnego wyraża się w błędnym przyjęciu przez organy orzekające, iż pozwolenie dotyczy zmiany pozwolenia na budowę, a nie rozbudowy obiektu budowlanego. Podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy stanowił przepis art. 36 a ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z jego treścią istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zastosowanie przepisu art. art. 36 a ust. 1, czyli dokonanie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, jest możliwe wyłącznie w przypadku tożsamości obiektu oznaczonego w pozwoleniu na budowę i obiektu, którego zamierzone odstępstwa dotyczą. Stosowanie tej regulacji nie może prowadzić do wybudowania innego obiektu, choćby jego przeznaczenie było podobne czy nawet identyczne. Zmiana pozwolenia na budowę w omawianym trybie możliwa jest tylko wówczas, gdy zachodzi powyższa tożsamość np. co do kubatury czy usytuowania na działce (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 594/04, niepubl.). Tymczasem z akt sprawy wynika, że wniosek inwestora dotyczył zmiany architektoniczno – konstrukcyjnej budowy realizowanego budynku mieszkalno – usługowego – części magazynowej polegającej na nadbudowie parterowej części budynku na dwukondygnacyjną z mieszkaniem na I piętrze dostępnym z niezależnej klatki schodowej. Zatem zmiana charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego takich jak kubatura i wysokość oznaczała w istocie jego rozbudowę (wniosek a cocntrario z definicji legalnej "przebudowy" – art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane). Analiza złożonego projektu zamiennego wskazuje, że projektowane zmiany polegające na dobudowie kolejnej kondygnacji powodują zmiany zagospodarowania terenu inwestycji i w związku z tym w pierwszej kolejności organy winny były poddać ocenie zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Stosownie do art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), dla realizacji inwestycji zmieniającej sposób zagospodarowania terenu wymagane było poprzedzenie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany decyzją o warunkach zabudowy, jeżeli nie ma planu zagospodarowania przestrzennego. Właściwy organ zaś, zgodnie z art. 35 ustawy Prawo budowlane, jest zobowiązany do sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę m.in. zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku miejscowego planu. Z uregulowań art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika wyraźnie, że decyzja o warunkach zabudowy jest wymagana zarówno wtedy, gdy zmiana zagospodarowania terenu polega na budowie (rozbudowie) obiektu budowlanego, jak i wykonaniu innych robót budowlanych. Stwierdzić zatem należy, że projektowane prace wymagały uzyskania pozwolenia na rozbudowę istniejącego obiektu budowlanego, a nie zmiany pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu zamiennego, a to z kolei wymagało stwierdzenia zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego lub w razie jego braku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Wobec powyższych ustaleń zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane tj. wydania zaskarżonej decyzji mimo wygaśnięcia decyzji z dnia [...] czerwca 1994 r. o pozwoleniu na budowę należało uznać za nieuzasadniony. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji winny także ustalić w sposób nie budzący wątpliwości odległość zrealizowanego na działce nr [...] budynku mieszkalno – usługowego od granicy działki skarżących, bowiem w aktach administracyjnych sprawy nie ma żadnego dokumentu potwierdzającego stanowisko organów jakoby odległości ta była zgodna z przepisem § 12 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., nie wynika to również z mapy sporządzonej do celów projektowych stanowiącej załącznik do pozwolenia na budowę. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 134 § 1 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wymienionej ustawy.