VIII SA/Wa 718/08
WyrokWSA w Warszawie2009-04-29
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Iwona Owsińska-Gwiazda, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia warunków zabudowy, uznając, że skarżący nie posiada przymiotu strony z uwagi na brak interesu prawnego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie zbadał prawidłowo, czy skarżący posiada interes prawny do występowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Stronami postępowania mogą być również właściciele nieruchomości, które nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji, jeśli inwestycja może negatywnie oddziaływać na ich nieruchomość. Kwestie potencjalnego negatywnego oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości mogą być przedmiotem oceny organu w postępowaniu o warunki zabudowy, niezależnie od odrębnego postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowo-produkcyjnego. Skarżący podnosił, że planowana inwestycja będzie negatywnie oddziaływać na jego nieruchomość położoną w bliskim sąsiedztwie, generując hałas i toksyczne spaliny. Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie posiada przymiotu strony, ponieważ jego interes prawny nie został wykazany, a kwestie środowiskowe są badane w odrębnym postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Michał Sikorski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego S. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2008 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako k.p.a., po rozpoznaniu odwołania S. W. od decyzji Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia [...] maja 2007 roku, ustalającej sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowo- produkcyjnego (opakowania typu ,, Blister’’) wraz infrastrukturą techniczną, na działce nr [...] położonej w R. przy ulicy [...] – umorzyło postępowanie odwoławcze.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] maja 2007 roku, po rozpatrzeniu wniosku J. W. – Zakład Produkcyjno- Usługowy "[...]" ustalono sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowo – produkcyjnego (opakowania typu ,, Blister’’) wraz z infrastrukturą techniczną, na działce nr [...] położonej w R. przy ulicy [...]. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 11 czerwca 2007 roku.
Od decyzji tej odwołał się S. W. podnosząc, że jest ona niezgodna z prawem i krzywdząca dla niego, jak i dla pozostałych mieszkańców osiedla.
Argumentował, że na działce nr [...] ma zostać wybudowana hala produkcyjno- magazynowa okien plastikowych. Odległość zaś tego zamierzenia inwestycyjnego od najbliższego budynku mieszkalnego ma wynosić 6 m. W tej sytuacji ma on poważne wątpliwości, czy spełnione będą wymogi pod kątem hałaśliwości produkcji i ochrony środowiska z uwagi na produkcję chemiczną.
Decyzją z dnia [...] października 2007 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpatrzeniu odwołania S. W. umorzyło postępowanie odwoławcze, bowiem uznało, że odwołujący się nie posiada przymiotu strony w tym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi S. W. wyrokiem z dnia 7 maja 2008 roku, syg. akt VIII SA/Wa 615/ 07 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na potrzebę dokładnego wyjaśnienia interesu prawnego po stronie skarżącego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie zważyło co następuje:
Zdaniem organu odwoławczego istotne znaczenie w sprawie ma kwestia, czy odwołujący się ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji zamierzonej przez J. W..
Zawarte w odwołaniu zarzuty wskazują, że S. W. swój interes prawny wywodzi z faktu, że działka nr [...], stanowiąca jego własność jest usytuowana w bliskim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Dlatego też uważa, że zamierzenie inwestycyjne z uwagi na produkcję tworzyw sztucznych będzie powodowało hałas oraz będzie uciążliwe dla środowiska i sąsiadów mających w pobliżu swoje zabudowania mieszkalne. Poza tym uważa, że w sytuacji kiedy na działce inwestora wycięto las, a usytuowano zakład produkcyjny, to jego działka straciła na atrakcyjności.
Nadto zauważał, że teren gdzie będzie realizowana inwestycja miał być przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe.
S. W. w piśmie z dnia 15 września 2008 roku podniósł, że jego budynek mieszkalny usytuowany będzie w odległości 15 metrów od powstającego zakładu. Również zauważał, że z lokalizacją będzie wiązał się wzmożony ruch samochodowy, a uliczki są bardzo wąskie oraz wybudowany zakład będzie uciążliwy z uwagi na emitowanie toksycznych spalin i hałas.
Organ odwoławczy zauważył, że ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy zawiera się w przepisie art. 54 pkt 2 lit. d) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten obejmuje ochronę interesów właścicieli działek dalej położonych.
Zdaniem organu odwoławczego, S. W. nie ma interesu prawnego aby występować jako strona w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy na działce nr [...].
Organ odwoławczy zauważył, że przedmiotowa inwestycja realizowana będzie na działce nr [...], położonej przy ulicy [...] w R.
Działkę inwestora od działki odwołującego się oddziela działka nr [...]. Obsługa komunikacyjna działki inwestora planowana jest od ulicy T. poprzez drogę wewnętrzną - ulicę K.Z..
Zdaniem organu, twierdzenia odwołującego się, że zamierzona inwestycja może niekorzystnie oddziaływać na środowisko i otoczenie, gdyż może generować hałas i toksyczne spaliny to tylko przypuszczenia, które nie są oparte na żadnych dowodach. Nadto organ zwrócił uwagę, że kwestie związane z ochroną środowiska badane są od [...] lipca 2005 roku w oddzielnym postępowaniu, o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i taka decyzja jest wydawana przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę. Dopiero organ zatwierdzający projekt budowlany i wydający pozwolenie na budowę ocenia rozwiązania techniczno- projektowe również pod kątem ewentualnej uciążliwości na środowisko i najbliższego otoczenia.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł S. W..
Zdaniem skarżącego za błędne należy uznać stanowisko organu administracji publicznej nie uznające go jako stronę postępowania, mającą własny interes prawny.
Podnosił, że nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu, iż podnoszone przez niego zagrożenia i uciążliwości związane z planowaną inwestycją w postaci hałasu, odoru, wydzielania szkodliwych toksyn są to tylko przypuszczenia, które nie są oparte na żadnych dowodach. Twierdził, że skutki negatywnego oddziaływania przedmiotowej inwestycji będą ponosić mieszkańcy tego terenu, a nie pracownicy organu.
Zauważał, że zaskarżona decyzja odbiera mu prawo do obrony jego praw, które zapewnia Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga S. W. zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ Dz.U. nr 153 , poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. [ Dz.U. nr 153, poz.1270, ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.
Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 maja 2008 roku, uchylając decyzję organu odwoławczego wskazywał, że organ ponownie rozpoznając sprawę, winien przeprowadzić dokładną analizę istnienia interesu prawnego po stronie S. W..
W ocenie Sądu organ ponownie rozpoznając sprawę nie zbadał okoliczności, czy po stronie skarżącego występuje interes prawny do występowania w charakterze strony w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Stronami postępowania w takiej sprawie mogą być w zależności od okoliczności sprawy, także właściciele nieruchomości niesąsiadujących bezpośrednio z terenem zaplanowanej inwestycji.
O interesie prawnym (a co za tym idzie przymiocie strony) innych osób poza inwestorem decydują okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem i zakresem uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie. Tak więc, aby móc rozstrzygnąć o interesie prawnym danego podmiotu należy zbadać jaki jest charakter inwestycji i jak daleko sięgać będzie oddziaływanie tej inwestycji i czy sięgnie działki skarżącego.
Organ rozpoznając sprawę uznał brak interesu prawnego po stronie skarżącego i argumentował, że kwestie związane z ochroną środowiska od [...] lipca 2005 roku badane są w oddzielnym postępowaniu – o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Należy zgodzić się z organem, że inwestycje, które oddziaływają na środowisko wymagają oddzielnego postępowania.
Jednocześnie poza uwagą organu pozostała kwestia, że jeżeli inwestycja negatywnie oddziaływuje na daną nieruchomość, to już na etapie warunków zabudowy jej właściciel ma interes prawny do występowania w sprawie jako strona.
Jest to niezależne od tego, że w sprawie może być konieczne przeprowadzenie postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2004 roku, OSK 394/04, LEX nr 160631).
Skarżący w odwołaniu podnosił i wskazywał, że przedmiotowa inwestycja będzie negatywnie oddziaływać na jego nieruchomość, która jest położona w odległości 6 metrów od nieruchomości inwestora, emitując hałas, toksyczne opary.
Organ w tym zakresie nie poczynił stosownych ustaleń, które pozwoliłyby zweryfikować zarzuty skarżącego.
Oczywistym jest, że organ nie będzie przeprowadzał postępowania w zakresie środowiskowych uwarunkowań, bo kwestie te rozstrzyga się w innym postępowaniu.
Nie można podzielić jednak stanowiska organu, że kwestie oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości nie mogą być przedmiotem oceny przez organ w postępowaniu o warunkach zabudowy.
Brak analizy i oceny w tym zakresie pozwala uznać, że poczynione przez organ ustalenia faktyczne są wadliwe.
W przypadku wadliwych ustaleń faktycznych nie ma możliwości prawidłowego zastosowania prawa materialnego.
Uchybienia w zakresie wadliwych ustaleń faktycznych miały w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ ponownie rozpoznając sprawę winien przeprowadzić ustalenia, czy i w jakim zakresie przedmiotowa inwestycja może negatywnie oddziaływać na nieruchomość skarżącego. Wynik tych ustaleń będzie miał znaczenie dla oceny występowania interesu prawnego po stronie skarżącego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Nie przesądzając wyniku postępowania dowodowego, w przypadku pozytywnych ustaleń, co do legitymacji skarżącego do złożenia odwołania od decyzji organu I Instancji, organ winien zbadać czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie.
Organ winien mieć na uwadze, że niebranie udziału przez stronę w postępowaniu przed organem I instancji i niewniesienie odwołania w terminie otwartym dla stron uczestniczących w postępowaniu, może być podstawą do wznowienia postępowania.
Odnosząc się do stanowiska skarżącego, iż w sprawie występuje w imieniu innych mieszkańców osiedla domków jednorodzinnych należy uznać, że jest ono wadliwe. Organ rozpoznawał odwołanie wniesione przez S. W. i w tym zakresie kontroli sądu była poddawana decyzja organu odwoławczego.
Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Sąd również zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania( uiszczony wpis sądowy) biorąc za podstawę art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło