VIII SA/Wa 72/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-07
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Artur Kot, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odprawa pieniężna wypłacona pracownikowi w ramach Programu Dobrowolnych Odejść (PDO) na podstawie układu zbiorowego pracy, w związku z rozwiązaniem umowy o pracę za porozumieniem stron, korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.) jako odszkodowanie lub zadośćuczynienie?Ratio decidendi
Odprawa pieniężna wypłacona pracownikowi w ramach Programu Dobrowolnych Odejść (PDO) na podstawie układu zbiorowego pracy, w związku z dobrowolnym rozwiązaniem umowy o pracę za porozumieniem stron, nie ma charakteru odszkodowawczego ani zadośćuczynienia. Jej celem jest złagodzenie skutków utraty zatrudnienia, a nie naprawienie szkody. W związku z tym nie może korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.Stan faktyczny
Skarżący G. Z. otrzymał odprawę pieniężną w związku z przystąpieniem do Programu Dobrowolnych Odejść (PDO) i rozwiązaniem umowy o pracę za porozumieniem stron. Skarżący uznał, że odprawa ta jest zwolniona z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., traktując ją jako odszkodowanie. Organy podatkowe uznały, że odprawa nie ma charakteru odszkodowawczego i podlega opodatkowaniu. Spór dotyczył zatem możliwości zastosowania wskazanego zwolnienia podatkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. oddala skargę.
Decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...],[...], Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej także: Dyrektor IS lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania G. Z. (dalej także: skarżący, Podatnik, Strona), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej także: Naczelnik US lub organ I instancji)
z [...] września 2015 r. Przedmiotem tych decyzji było określenie skarżącemu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. ([...]zł). Jako podstawę prawną swojej decyzji Dyrektor IS powołał między innymi przepisy art. 21
ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
(Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.; dalej: u.p.d.o.f.).
Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Z ustaleń Naczelnika US wynika, że skarżący w zeznaniu podatkowym (PIT – 37) o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2014r., wykazał między innymi przychód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości [...]zł, koszty uzyskania przychodu w wysokości [...]zł, dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości [...]zł, pobrane zaliczki przez płatnika w kwocie [...]zł, przychód/dochód z innych źródeł w kwocie [...]zł oraz pobrana zaliczka z tego tytułu w wysokości [...] zł. Łącznie podatnik wykazał przychód w kwocie [...]zł. Skarżący skorzystał również z odliczeń od dochodu. Ostatecznie wykazał nadpłatę w wysokości [...]zł. Wyjaśnił przy tym, że w powyższym zeznaniu nie wykazał przychodu w kwocie [...]zł z tytułu otrzymanej odprawy, wynikającej z uczestnictwa Podatnika w Programie Dobrowolnych Odejść, gdyż uznał, że na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. kwota ta jest wolna od podatku dochodowego.
Organ I instancji, po przeprowadzeniu czynności sprawdzających i ustaleniu, że w zeznaniu podatkowym skarżący zaniżył o kwotę [...] zł dochód wykazany
w informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-11), wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok. W wyniku jego przeprowadzenia stwierdził, że otrzymane przez skarżącego świadczenie, tj. odprawa,
o której mowa w art. 245 ust. 2 pkt. 3 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy
z 6 września 1999 r. nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Z tej przyczyny, decyzją z [...] września 2015 r. Naczelnik US określił skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. w kwocie
[...]zł, w tym po uwzględnieniu różnicy pomiędzy sumą pobranych zaliczek
a podatkiem należnym, kwotę do zapłaty [...]zł.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), wnosząc o jej zmianę i ustalenie podatku należnego
w kwocie [...] zł, postawił zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 21
ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego, wypłacona zgodnie z Regulaminem Dobrowolnych Odejść odprawa, w wysokości określonej w układzie zbiorowym jest odszkodowaniem z tytułu rezygnacji z pracy i korzysta ze zwolnienia przewidzianego
w powołanym wyżej przepisie. Dodatkowo zwrócił uwagę, że świadczenie zostało wypłacone na podstawie art. 245 ust. 2 pkt.3 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy
z 6 września 1999 r. Pracodawca potrącił jednocześnie z tej kwoty zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych, która zdaniem skarżącego była nienależna.
Decyzją z [...] listopada 2015 r. Dyrektor IS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika US. Na wstępie za bezsporne uznał, że skarżący przystąpił do Programu Dobrowolnych Odejść Pracownika i z dniem [...] września 2014 r. rozwiązał umowę o pracę
z Przedsiębiorstwem Państwowym "[...]". W związku z tym otrzymał odprawę pieniężną na podstawie art. 245 ust. 2 pkt 3 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy
z 6 września 1999 r. w kwocie [...] zł. Kwestią sporną jest natomiast, czy powyższe przychody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też są zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1
pkt 3 u.p.d.o.f.
Następnie powołał między innymi treść przepisów art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1,
art. 12 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Dyrektor IS wyjaśnił, że skarżący zawarł Porozumienie z pracodawcą dotyczące rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron wyłącznie z przyczyn niedotyczących pracownika. Zawarcie tego porozumienia pozostawało w związku z Regulaminem Programu Dobrowolnych Odejść Pracowniczych w PP "[...]", wprowadzonym Zarządzeniem nr [...] z dnia
[...] maja 2014 r. Planując bowiem restrukturyzację zatrudnienia w 2014r. w PP "[...]", w celu złagodzenia jej skutków ekonomicznych oraz umożliwienia pracownikom uzyskania preferencyjnych warunków rozwiązania umów o pracę za porozumieniem stron, pracodawca po uzgodnieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi, wprowadził "Program Dobrowolnych Odejść Pracowniczych". Stosownie do postanowień ww. Regulaminu, pracownicy Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" uprawnieni byli do składania w terminie od [...] maja 2014r. do [...]czerwca 2014r. wniosków o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron. Uprawniony pracownik (zgodnie z Regulaminem - osoba zatrudniona w PP "[...]" w dniu wejścia w życie Programu Dobrowolnych Odejść na podstawie umowy o pracę bez względu na jej rodzaj oraz wymiar czasu pracy), z którym nastąpiło rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron w ramach przedmiotowego Programu Dobrowolnych Odejść Pracowniczych, otrzymywał w świetle § 6 Regulaminu wymienione w tym przepisie świadczenia.
Zdaniem Dyrektora IS, wypłacone skarżącemu świadczenie spełnia jedynie jedną z przesłanek, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., tj. związaną
z bezpośrednim źródłem wypłaty tego świadczenia, które powinno określać jego wysokość lub zasady ustalania. Do takich zaś, w świetle art. 9 § 1 Kodeksu pracy
w ocenie organu odwoławczego zalicza się Regulamin Programu Dobrowolnych Odejść Pracowniczych w PP "[...]". Nie mają jednak charakteru odszkodowawczego, bowiem odszkodowanie jest świadczeniem, którego celem jest naprawienie wyrządzonej szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach chronionych przez prawo. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy (por. wyrok NSA w Łodzi z 12 grudnia 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 238/01). Zdaniem Dyrektora IS, wypłacona skarżącemu na podstawie art. 245 ust. 2 pkt 3 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy z 6 września 1999 r. odprawa pieniężna nie ma charakteru odszkodowawczego. Istota odprawy sprowadza się bowiem do zrekompensowania pracownikowi skutków zdarzeń, które nie posiadają cechy szkody. W tym względzie organ odwoławczy powołał się na poglądy prawne zaprezentowane w wyrokach NSA w Łodzi z 2 grudnia 2002r., sygn. akt I SA/Łd 238/01, WSA w Warszawie z 1 kwietnia 2009r., sygn. akt III SA/Wa 3530/08, WSA we Wrocławiu z 18 listopada 2009r., sygn. akt I SA/Wr 1453/09, WSA w Gdańsku z 23 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 587/15, postanowieniu Sądu Najwyższego z 14 lutego 2012r., sygn. akt II PZ 48/11 oraz wyroku SN z 6 stycznia 2009r., sygn. akt II PK 117/08 (zob. str. 5 zaskarżonej decyzji). W ich świetle uznał następnie, że wypłacone skarżącemu świadczenie nie ma charakteru odszkodowawczego. Skarżący bowiem
w sposób dobrowolny (bez stosowania przymusu) przystąpił do "Programu Dobrowolnych Odejść", wprowadzonego w życie z dniem [...]maja 2014r. w PP "[...]".
Wskazał nadto, że podstawowym warunkiem przypisania odpowiedzialności odszkodowawczej i tym samym zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., jest wymóg bezprawności działania przynoszącego szkodę. Rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło zgodnie z prawem, tj. na podstawie obowiązujących przepisów i za zgodą Strony. Warunkiem wypłaty świadczenia było bowiem rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron. Zarzuty odwołania Dyrektor IS uznał zatem za chybione. Wskazał, iż organ I instancji prawidłowo uznał, że odprawa pieniężna wynikająca z Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy w związku z rozwiązaniem umowy o pracę nie podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, działaniem pełnomocnika skarżący, wnosząc między innymi o uchylenie zaskarżonej decyzji postawił zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., poprzez jego błędną wykładnię
i zastosowanie polegające na uznaniu, że odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy
o pracę w trybie Programu Dobrowolnych Odejść jakie otrzymał od byłego pracodawcy podatnik nie podlegało wyłączeniu spod opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie było bowiem odszkodowaniem a jedynie odprawą, w sytuacji gdy wypłata tego świadczenia była faktycznie wypłatą odszkodowania za ustanie stosunku pracy.
Uzasadniając skargę, pełnomocnik skarżącego stwierdził, że do dochodów uzyskanych od dnia 1 stycznia 2014 r. zastosowanie znajduje przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 updof w brzmieniu nadanym ustawą z 29 października 2014 r. o zmianie ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (art. 14). Wypłacone skarżącemu świadczenie korzysta zatem ze zwolnienia przewidzianego
w tym przepisie, gdyż celem jego wypłaty była rekompensata pracownikowi szkody
z tytułu utraty pracy. Ma zatem charakter odszkodowawczy. Wpływu na wynik sprawy nie ma zaś okoliczność czy do powstania szkody doszło na skutek zgody pracownika czy przymusowo. W przypadku jej powstania za zgodą pracodawca przewidział bowiem jedynie odszkodowanie w wyższej wysokości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest możliwość zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., do wypłaconej skarżącemu przez pracodawcę kwoty świadczenia (odprawy) w ramach Programu Dobrowolnych Odejść Pracowniczych (dalej: PDO).
Zdaniem Skarżącego wypłacone świadczenie mieści się w pojęciu odszkodowań lub zadośćuczynień, do których znajduje zastosowanie zwolnienie określone w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Zdaniem natomiast organów podatkowych zwolnienie to nie może mieć zastosowania z uwagi na to, że wypłacone Skarżącemu świadczenie nie jest ani odszkodowaniem ani zadośćuczynieniem, jak wymaga tego ww. przepis.
Rację w tym sporze należało przyznać organom podatkowym.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt
3 u.p.d.o.f. w brzmieniu mającym zastosowanie do dochodów uzyskanych w 2014 r., wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 z późn. zm.; dalej także: Kodeks pracy), z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych
z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych
z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Określone świadczenie, aby mogło zostać objęte wyżej opisanym zwolnieniem, musi spełniać warunki określone w pierwszej części tego przepisu i nie może być wymienione w katalogu wyjątków wymienionych w punktach a–g. Rolą organu podatkowego jest zatem dokonanie oceny czy poszczególne kwoty wypłacone skarżącemu spełniają te przesłanki.
W niniejszej sprawie, z niekwestionowanego przez podatnika materiału dowodowego wynika, że był zatrudniony na podstawie umowy o pracę
w Przedsiębiorstwie Państwowym "[...]". W związku z planowaną restrukturyzacją zatrudnienia, na mocy Porozumienia kończącego spór zbiorowy z [...] kwietnia 2014 r., zawartego pomiędzy PP "[...]" i zakładowymi organizacjami związkowymi, w dniu [...]maja 2014 r. wprowadzono w tym przedsiębiorstwie Program Dobrowolnych Odejść Pracowniczych. Podatnik przystąpił do tego programu. Rozwiązanie umowy nastąpiło z dniem [...] września 2014 r. Nie budzi wątpliwości Sądu i stron, że zarówno Porozumienie kończące spór zbiorowy, jak i załącznik do tego porozumienia w postaci Regulaminu Programu Dobrowolnych Odejść Pracowniczych w Przedsiębiorstwie Państwowym "[...]", będącym jego integralną częścią, stanowią normatywne źródła prawa pracy. Akty te zaliczyć zatem należy do "porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1" Kodeksu pracy, wymienionych w cytowanym wyżej art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.f. Zasadnicze z punktu widzenia zastosowania tego zwolnienia znaczenie ma kwestia, czy odprawa wypłacona skarżącemu na podstawie Porozumienia i Regulaminu PDO posiada cechy odszkodowania lub zadośćuczynienia.
Odpowiedź na to pytanie wymaga w pierwszej kolejności odwołania do kluczowych uregulowań Porozumienia i Regulaminu PDO. Z treści § 2 pkt
3 Regulaminu PDO wynika, że: "Skorzystanie z PDO jest dobrowolne i uzależnione od zgodnej woli Uprawnionego Pracownika i Pracodawcy oraz od podpisania przez strony szczegółowego Porozumienia według wzoru stanowiącego Załącznik Nr 2 do niniejszego Regulaminu (...)". Następnie § 4 ust. 1 Regulaminu PDO stanowi, że: "Uprawniony Pracownik, z którym nastąpi rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron w ramach PDO, otrzyma świadczenia określone w Regulaminie". Z kolei w § 6 ust. 1 pkt 2 Regulaminu wskazano, że w przypadku rozwiązania umowy
o pracę na podstawie PDO za porozumieniem stron, Pracownikowi przysługuje prawo do odprawy, o której mowa w art. 245 ust. 2 pkt 3 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy z dnia 6 września 1999 r. Zgodnie natomiast z ostatnio wymienionym art. 245 ust. 2 pkt 3 ZUZP: "Pracownikom, z którymi rozwiązano umowę o pracę w wyniku zmian,
o których mowa w ust. 2 przysługuje odprawa w wysokości:
a) dwunastomiesięcznego wynagrodzenia Pracownika brutto nie większego jednak niż dwunastokrotność przeciętnej miesięcznej płacy brutto w PPL (za miesiąc poprzedzający miesiąc w którym następuje wypłata) - jeżeli staż pracy w PPL wynosi od 3 lat do 5 lat,
b) dwudziestoczteromiesięcznego wynagrodzenia Pracownika brutto nie większego jednak niż dwudziestoczterokrotność przeciętnej miesięcznej płacy brutto
w PPL (za miesiąc poprzedzający miesiąc w którym następuje wypłata) - jeżeli staż pracy w PPL wynosi od 5 lat do 10 lat,
c) trzydziestosześciomiesięcznego wynagrodzenia Pracownika brutto nie większego jednak niż trzydziestosześciokrotność przeciętnej miesięcznej płacy brutto
w PPL (za miesiąc poprzedzający miesiąc w którym następuje wypłata) - jeżeli staż pracy w PPL wynosi ponad 10 lat."
Zdaniem Sądu, organy podatkowe po dokonaniu analizy powyższych regulacji prawidłowo przyjęły, że wypłacona na tej podstawie odprawa nie posiada cech odszkodowania (zadośćuczynienia), a w konsekwencji nie może korzystać ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Odszkodowanie jest świadczeniem, którego celem jest naprawienie szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach chronionych przez prawo. Chodzi zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Tymczasem odprawa, o której mowa, ma charakter nie odszkodowawczy, lecz socjalny, alimentacyjny, a jej celem i funkcją jest złagodzenie ekonomicznych i społecznych skutków utraty zatrudnienia, ułatwienie pracownikowi dostosowania się do nowej sytuacji życiowej, to jest: pozostawania bez pracy po ustaniu zatrudnienia (por. wyrok WSA z 29 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1774/15 i powołane tam orzecznictwo, dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Dyrektor IS trafnie wskazał, że odszkodowanie polega na naprawieniu szkody, tj. uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany, który nastąpił wbrew jego woli.
W niniejszej sprawie warunkiem koniecznym do skorzystania z odprawy było dobrowolne rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika. Odprawa przysługiwała zatem tylko wtedy, gdy pracownik przejawił wyraźną wolę jej otrzymania. Co więcej, kryteria według których określano wysokość odprawy, zostały ustalone z góry
i odwoływały się one do wysokości wynagrodzenia pracownika oraz jego stażu pracy
w PP "[...]", nie zaś do realnej wysokości doznanej szkody. Tym samym Dyrektor IS słusznie uznał, że wypłacenie dobrowolnej odprawy w wyniku dobrowolnego przystąpienia do PDO nie ma charakteru odszkodowawczego, gdyż brak było podstawowego warunku roszczenia odszkodowawczego w postaci istnienia rzeczywistej i wymiernej szkody.
Skoro podstawowym warunkiem przypisania odpowiedzialności odszkodowawczej i tym samym zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., jest wymóg bezprawności działania przynoszącego szkodę, który w niniejszej sprawie
z uwagi na zawarcie porozumienia nie zaistniał, brak jest podstaw do zastosowania ww. zwolnienia. W sytuacji, gdy wypłata świadczenia następuje na podstawie zawartego przez strony stosunku pracy porozumienia, nie może być mowy o bezprawności działania w tym względzie jakiegokolwiek podmiotu, w tym pracodawcy.
Tym samym odprawa wypłacona skarżącemu na podstawie Regulaminu Programu Dobrowolnych Odejść Pracowniczych w PP "[...]" wprowadzonym w dniu [...] maja 2014 r. w zw. z art. 245 ust. 2 pkt 3 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy z dnia 6 września 1999r. prawidłowo nie została zakwalifikowana przez organy podatkowe do wypłat o charakterze odszkodowawczym. Z tego też względu nie było możliwe objęcie powyższego świadczenia zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Istotne w tej mierze są także argumenty wypływające z wykładni systemowej wewnętrznej, wskazujące na to, że zarówno cel jak i procedura przyznania spornego świadczenia odpowiadała odprawie, o której mowa w art. 21 ust. 3 lit. b u.p.d.o.f., wyraźnie wyłączonej z omawianego zwolnienia podatkowego. Trafnie zatem WSA
w Bydgoszczy w dwóch wyrokach z 3 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 1037/15, oraz
z 2 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 1/16 - dostępne w internecie) stwierdził, że brak podstaw, aby różnicować świadczenia, których podstawą wypłaty jest ta sama przyczyna, tj. rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
a jedynie wysokość wynika z innego źródła. Mając na względzie zasadę racjonalnego ustawodawcy nie sposób uznać, że ustawodawca opodatkował gwarantowane prawem pracy minimalne świadczenia, natomiast zwolnił od tego podatku tego samego rodzaju świadczenia wypłacane przez pracodawców na mocy porozumienia zawartego na podstawie wydanego regulaminu, w kwotach znacznie przewyższających świadczenia ustawowe.
Otrzymana przez skarżącego rekompensata stanowiła wielokrotność jego średniego wynagrodzenia. Gdyby skarżący nie skorzystał z PDO i kontynuował zatrudnienie, otrzymałby wynagrodzenie, które podlegałoby opodatkowaniu. Brak jest zatem racjonalnych podstaw do zwolnienia od opodatkowania tej samej kwoty tylko dlatego, że została ona przyznana skarżącemu w zamian za rezygnację przez niego
z kontynuowania zatrudnienia (por. wyrok WSA z 23 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 4/16 – dostępne w internecie).
Reasumując, przyznane skarżącemu świadczenie pieniężne, wypłacone na podstawie porozumienia z pracodawcą w związku z rozwiązaniem umowy o pracę za porozumieniem stron w ramach PDO, nie ma charakteru odszkodowawczego, a zatem stanowi przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f., który nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt
3 u.p.d.o.f.
W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło