VIII SA/Wa 723/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...]Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...]o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...]Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...]czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier poza kasynem postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu (PPPr), [...]Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] czerwca 2015 r. W oświadczeniu o majątku i dochodach podała, że kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wyniósł [...] zł. Dodała, że w ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę (-[...]zł). Wskazała, że na rachunku bankowym posiada [...]zł. Obecnie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Nie posiada środków pieniężnych na uiszczenie wpisu od skargi. Do wniosku między innymi załączyła bilans likwidacyjny (na dzień [...] grudnia 2014 r.) oraz wyciąg z rachunku bankowego za kwiecień 2015 r. Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), załączyła kopię zeznania podatkowego (CIT – 8) za 2014 r. z ujawnionym przychodem [...] zł i wykazaną stratą w wysokości [...] zł, wyciąg z rachunku bankowego za lipiec – sierpień 2015 r. z saldem końcowym [...]zł, a także kopię sporządzonego notarialnie protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników z [...] grudnia 2014 r., w trakcie którego podjęto uchwałę o postawieniu Spółki w stan likwidacji. Postanowieniem z 12 października 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 31 października 2015 r. skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu powtórzyła okoliczności wskazane uprzednio we wniosku. Zarzuciła błąd w ocenie dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Podkreśliła, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, co udokumentowała w jej ocenie w sposób wyczerpujący w przekazanym do Sądu materiale źródłowym. Zgodnie z art. 260 u.p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r., zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu w tym przypadku spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy i która ma wykazać, że znajduje się w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazała ona bowiem, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Z załączonej kopii zeznania podatkowego za 2014 r. wynika, że skarżąca do momentu podjęcia uchwały z [...] grudnia 2014 r. o postawieniu Spółki w stan likwidacji uzyskała przychód w kwocie [...]zł. Prowadziła zatem działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. Dokonanej oceny nie zmienia przy tym wykazana przez Spółkę strata za 2014 r. ([...]zł). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem. Skutkuje więc jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego). Nie stanowi zaś automatycznie o braku środków finansowych. Z załączonego oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że Spółka posiada środki trwałe o wartości [...]zł. Natomiast na rachunku bankowym posiada środki pieniężne wielokrotnie przewyższające ([...]zł) wysokość wpisu sądowego. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała zatem, że nie może uiścić czy też podejmować żadnych czynności zmierzających do uzyskania środków finansowych niezbędnych do obrony swoich praw ([...]zł). Sąd podziela nadto te poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, z których wynika, że spółka prawa handlowego, która twierdzi, że nie dysponuje bieżącymi środkami na koszty sądowe, powinna udowodnić, że nie jest w stanie uzyskać ich od wspólników, zanim o pomoc zwróci się do Skarbu Państwa. Brak podjęcia działań w tym zakresie uniemożliwia uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Nie została przy tym wykazana kondycja majątkowa wspólników uniemożliwiająca wniesienie takich dopłat. Jeśli spółka zrezygnowała z bycia "przedsiębiorcą" i w konsekwencji nie uzyskuje przychodów oraz nie podejmuje konkretnych starań ukierunkowanych na ich uzyskiwanie, to oznacza, że brak środków na ponoszenie kosztów sądowych jest powodowany postawą skarżącej. Oczywiście taka aktywność należy do decyzji samej skarżącej, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeśli pozostaje ona bierna, to nie może następnie skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy i traktowania jej w sposób uprzywilejowany (por. postanowienie NSA z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I FSK 459/14; dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Nie jest więc zasadne przerzucanie na Skarb Państwa obowiązku pokrycia kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów ponieść. Dlatego Sąd odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na marginesie wskazać należy, że na etapie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd nie dokonuje oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego. Niedopuszczalne zatem jest wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o wadliwości danego rozstrzygnięcia i twierdzenia, że brak możliwości partycypowania w kosztach postępowania sądowego wynika z "bezprawnej działalności organów celnych". Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 255 u.p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.