VIII SA/Wa 723/23

WyrokWSA w Warszawie2024-02-07

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Sławomir Fularski, Iwona Owsińska – Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zamieszkująca w lokalu funkcyjnym Policji, będąca byłym małżonkiem policjanta, który utracił prawo do lokalu, ma tytuł prawny do dalszego zamieszkiwania w tym lokalu i czy organ Policji może wydać decyzję o opróżnieniu lokalu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że lokal mieszkalny pozostający w dyspozycji Policji podlega szczególnym przepisom ustawy o Policji, a nie przepisom Kodeksu cywilnego czy ustawy o ochronie praw lokatorów. Osoba zajmująca taki lokal bez tytułu prawnego, w tym były małżonek policjanta, który utracił prawo do lokalu, podlega decyzji o opróżnieniu lokalu. Uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu funkcyjnym ma charakter pochodny i wygasa wraz z wygaśnięciem tytułu prawnego policjanta.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego przez B. K., byłą żonę policjanta A. K. Lokal został pierwotnie przydzielony A. K. jako mieszkanie funkcyjne. A. K. wyprowadził się i uzyskał inny lokal, a B. K. pozostała w lokalu, mimo że A. K. utracił do niego tytuł prawny. Skarżąca podnosiła, że poprzednie postępowanie zostało umorzone, a ona poniosła koszty remontów lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2024 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia 10 sierpnia 2023 r. nr: [...] w przedmiocie obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja nr {...]Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia 10.08.2023 r., po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w R. z 28.06.2023 r. orzekającej o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego w R. przy ul. O. {...}przez A. K., B. K.. W/w decyzją KWP z siedzibą w R. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przytoczył następujący stan faktyczny: Na podstawie decyzji nr [...]o przydziale mieszkania funkcyjnego z dnia 24.02.1987 r. A. K.zostało przydzielone mieszkanie funkcyjne w R. przy ul. O. [...]. Do zamieszkania z wymienionym uprawniona była jego żona B.K.. Komendant Miejski Policji w R. na podstawie zebranych materiałów potwierdził, że lokal mieszkalny pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w R. oraz najemcą tego lokalu jest A.K., który wymeldował się z lokalu w dniu 18.04.2006 r. Organ I instancji ustalił, że w lokalu zamieszkuje B.K., była małżonka A. K., lokal nie jest nikomu wynajmowany, nie ma zadłużenia z tytułu użytkowania przedmiotowego lokalu, opłat dokonuje B.K.. A.K. zawarł ponownie związek małżeński w dniu 6.12.2003 r. z U. A., której przydzielono lokal mieszkalny na cele mieszkaniowe w R. przy ul. Ż. [...] spełniający normy zaludnienia. B.K. nie figuruje w ewidencji czynnej i archiwalnej świadczeniobiorców ZER MSWiA. Organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia w/w lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w R.. Ponadto poinformowano Strony o przysługującym im prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, prawie do wglądu w akta. W następstwie wszczętego postępowania Komendant Miejski Policji w R. w/w decyzją Nr [...] z 28.06.2023 r. orzekł o obowiązku opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego przez A.K. i B. K.. W odwołaniu B.K. wniosła o zawieszenie postępowania i możliwość przedłużenia terminu opróżnienia lokalu do jesieni 2024 r. Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wskazał w szczególności, iż status lokalu pozostającego w dyspozycji Policji przesądza o tym, że do takiego lokalu nie maja zastosowania przepisu ustawy Kodeksu cywilnego, bowiem prawo do takich lokali podlega szczególnej regulacji. Lokale o jakich mowa w art. 90 ustawy o Policji służą realizacji prawa policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni on służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów policji przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu w oparciu o art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji., który przewiduje wydanie decyzji związanej, przy której nie ma podstaw do stosowania zasady uwzględniania interesu prawnego i słusznego interesu obywateli. Organ podkreślił, że przedmiotowy lokal został przydzielony na podstawie decyzji o przydziale mieszkania funkcyjnego na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ do spraw związanych z lokalami mieszkalnymi przeznaczonymi do dyspozycji ministra spraw wewnętrznych lub podległych mu organów nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego a sprawy między innymi przydziału i opróżnienia tych lokali mieszkalnych regulują przepisy szczególne, czyli przede wszystkim przepisy ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji i rozporządzeń wydanych na jej podstawie i w celu jej wykonania. Organ wskazał, że lokal mieszkalny nr [....] przy ul. O. w R. pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w R., tym samym wszelkie kwestie związane z przydziałem, bądź opróżnieniem rozstrzygane są na podstawie przepisów rozdziału 8 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 947 ze zm.). Stosuje się również przepisy wykonawcze do cyt. ustawy oraz art. 29 ust. 1 ustawy z 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1280 ze zm.). Nie mają natomiast zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy ani przepisy kodeksu cywilnego z uwagi na cytowane przepisy w tym zakresie. Zgodnie z art. 95 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, wydaje się, jeżeli policjant podnajmuje albo oddaje do bezpłatnego używania przydzielony lokal lub jego część. Jak stanowi przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w przypadku zajmowania lokalu, pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego, wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu jest wydanie decyzji związanej o opróżnieniu lokalu. Ze zgromadzonych informacji, w ocenie organu odwoławczego, wynika, że A.K. zamieszkuje w lokalu mieszkalnym przy ul. Ż. [...] w R., przydzielonym jego drugiej żonie. Lokal ten spełnia normy zaludnienia. Organ wskazał, że w lokalu mieszkalnym przy ul. O. {...}w R. zamieszkuje B.K. była żona A. K., lokal nie jest przedmiotem najmu co oznacza, że A.K. oddaje w użytkowanie przedmiotowe mieszkanie. Organ wskazał też, że poinformowano B. K., że były małżonek policjanta rozwiedzionego pozostaje w przydzielonym lokalu mieszkalnym do czasu uzyskania lub nabycia przez niego innego lokalu mieszkalnego lub domu (§ 8 rozporządzenia 18.05.2005 r. MSWiA). Organ wskazał, że powołane rozporządzenie jest aktem wykonawczym i nie może modyfikować rozwiązań ustawowych w związku z czym poproszono B. K. o informację czy posiada inny lokal mieszkalny lub dom. B.K. poinformowała, że nie dysponuje innym lokum i nie jest w stanie go nabyć. Organ podniósł, że przepisy w/w rozporządzenia nie dają B. K. prawa do lokalu mieszkalnego a jedynie uprawnienie do czasowego zamieszkiwania jako członek rodziny osoby posiadającej tytuł prawny w chwili przydziału – będącego wówczas jej mężem. A.K. utracił prawo do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a tym samym wszystkie osoby zamieszkałe w tym lokalu. Oznacza to, że lokal musza opuścić także osoby które posiadają pochodne uprawnienie do zajmowania mieszkania, w tym członkowie rodziny policjanta, a więc pozostała w tym mieszkaniu po rozwodzie, pierwsza żona. Zgodnie z art. 95 ust. 4 ustawy o Policji decyzje o opróżnieniu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Lokale mieszkalne dla policjantów, określone w art. 90 ustawy o Policji, powinny być przeznaczone na zabezpieczenie odpowiednich warunków mieszkaniowych dla funkcjonariuszy oraz osób uprawnionych do policyjnych świadczeń emerytalno - rentowych. W tej sytuacji jakiekolwiek odstępstwo od tego celu, powoduje konieczność zwrotu mieszkania organom Policji, celem jego dalszego zadysponowania na potrzeby osób uprawnionych. Wobec tego stwierdzić należy, że ustawa o Policji nakłada na właściwe miejscowo organy mieszkaniowe Policji obowiązek, w myśl art. 97 ust. 5 wymienionej ustawy, wydania decyzji o opróżnieniu takiego lokalu, nie przewidując jednocześnie spełnienia dodatkowych przesłanek. Organ podniósł, że osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ich uprawnienie do zamieszkiwania wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Organ wskazał, że B. K. nie przysługuje tytuł prawny do w/w lokalu a więc zaistniały przesłanki z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Jednocześnie organ odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że nie zaistniały obligatoryjne bądź fakultatywne przesłanki do zawieszenia postepowania administracyjnego wnioskowanego przez Stronę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B.K. (dalej: Skarżąca) podniosła, ze decyzją nr [...] z 15.03.2005 r. Komendant Miejski Policji w R. orzekł o obowiązku opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego przez A. K.a wraz ze wszystkimi zamieszkałymi w nim osobami i rzeczami, a Komendant Wojewódzki Policji w R. na skutek odwołania Skarżącej zaskarżoną decyzje uchylił i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania wskazując, że Skarżąca, jako były małżonek policjanta rozwiedzionego, ma prawo do pozostawania w przydzielonym lokalu do czasu uzyskania lub nabycia przez nią innego lokalu mieszkalnego lub domu. Skarżąca podjęła budowę domu z bali w G., który 14.12.2008 r. spalił się i nie był ubezpieczony. Koszty związane z budową przepadły, a Skarżąca musiała spłacać pożyczkę. Skarżąca podniosła, że kolejną decyzją z 8.12.2022 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w R. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte z zawiadomienia z dnia 16.08.2005 r. w sprawie o opróżnienie lokalu mieszkalnego w R. przy ul O. [...] jako bezprzedmiotowe, gdyż B.K., jako były małżonek policjanta rozwiedzionego ma prawo do pozostawania w przydzielonym lokalu do czasu uzyskania lub nabycia przez nią innego lokalu mieszkalnego lub domu. Wskazała, że decyzję tą zrozumiała tak, że ma prawo pozostawania w w/w lokalu do czasu uzyskania lub nabycia innego lokalu mieszkalnego lub domu. Skarżąca podniosła, że w lokalu wymieniła rury kanalizacyjne, okna, wyremontowała łazienkę (wymiana piecyka gazowego, wanny, sedesu, ułożenie płytek). Zaskakującym było ponowne wszczęcie postępowania administracyjnego po jego umorzeniu i wydanie decyzji odmiennej w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Skarżąca podniosła, ze zawsze terminowo dokonywała opłat za lokal, także za męża, który w nim nie mieszkał, czego nikt nie kwestionował tylko naliczał wszystkie opłaty. Na miesiąc lipiec 2023 r. ma nadpłatę ponad 1600 zł, w mieszkaniu z mężem mieszkała od 1985 r., a od 1995 r. mieszka w nim sama. Wniosła o uwzględnienie skargi i umożliwienie jej zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Odpowiadając na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W sprawie niniejszej poza sporem jest, iż na podstawie decyzji nr [...]o przydziale mieszkania funkcyjnego z dnia 24.02.1987 r. A. K. zostało przydzielone mieszkanie funkcyjne w R. przy ul. O. [...]. Do zamieszkania z wymienionym uprawniona była jego żona B.K.. Komendant Miejski Policji w R. na podstawie zebranych materiałów potwierdził, że lokal mieszkalny pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w R. oraz najemcą tego lokalu jest A.K., który wymeldował się z lokalu 18.04.2006 r. W lokalu zamieszkuje B.K., była małżonka A. K.a, lokal nie jest wynajmowany, nie ma zadłużenia z tytułu użytkowania przedmiotowego lokalu, opłat dokonuje B.K.. A.K. zawarł ponownie związek małżeński w dniu 6.12.2003 r. mieszka z drugą żoną, której przydzielono lokal mieszkalny z zasobów Gminy spełniający normy zaludnienia. B.K. nie figuruje w ewidencji czynnej i archiwalnej świadczeniobiorców ZER MSWiA. Wobec faktu, że w/w lokal mieszkalny pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w R., wszelkie kwestie związane z przydziałem, bądź opróżnieniem rozstrzygane są na podstawie przepisów rozdziału 8 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm.) oraz rozporządzenia MSWiA z 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych .kwater przeznaczonych dla policjantów (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 947 ze zm.). Problematyka mieszkań dla funkcjonariuszy została objęta odrębną regulacją prawną w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania, wynikające z innych regulacji prawnych, rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 ze zm.) stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, tymi przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Wewnętrznej oraz ich rodzin, dalej: "ustawa zaopatrzeniowa", mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, w tym art. 30 ustawy. Jak stanowi przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w przypadku zajmowania lokalu, pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego, wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Krąg osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, został wyczerpująco określony w przepisach ww. ustawy o Policji oraz ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów regulują również przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Zgodnie z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. W świetle art. 90 ust. 1 ww. ustawy, na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Zaznaczenia wymaga też, że przepisy ustawy o Policji, a także ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji znajdują zastosowanie do funkcjonariuszy dawnej Milicji Obywatelskiej (art. 98 ustawy o Policji). Z postanowień przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji wynika, że wyłącznymi przesłankami do jego zastosowania jest: 1) występowanie w obrocie prawnym lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych oraz 2) zajmowanie go bez tytułu prawnego. Krąg osób uprawnionych do uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony. Na podstawie art. 88 ustawy o Policji, prawo do lokalu mieszkalnego może uzyskać tylko policjant w służbie stałej. Odrębnym zagadnieniem jest możliwość zamieszkiwania w lokalu przez członków rodziny policjanta. Jednak członkowie rodziny policjanta nie posiadają wówczas własnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego. Art. 89 ustawy o Policji stanowi jakich członków rodziny policjanta, uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego. Są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek, 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Osoby wskazane w art. 89 ustawy o Policji uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi, tzn. przy ustalaniu wielkości lokalu mieszkalnego jaki może być przydzielony policjantowi, a nadto osoby te mogą zamieszkać z policjantem, który posiada tytuł prawny do lokalu. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że uprawnienie członków rodziny policjanta do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant (vide: wyrok NSA z 9 września 2008 r., I OSK 1479/07, publ. LEX nr 491472). W przypadku natomiast zwolnienia funkcjonariusza ze służby lub też jego śmierci przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji określają kto może uzyskać prawo do lokalu mieszkalnego. Zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Ustęp 2 stanowi, iż prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Ustęp 3 zaś wskazuje, iż prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Skarżąca bezsprzecznie nie jest i nie była funkcjonariuszami Policji. W świetle unormowań resortowej ustawy emerytalnej, nie jest też członkiem rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu. Nie spełnia zatem żadnej z przesłanek ustawowych, która uprawniałyby ją do przedmiotowego lokalu. Ponadto z faktu, że A.K. wyprowadził się z tego lokalu, a w 2006 r. wymeldował z niego, nie można wywodzić, iż pozostała w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, była żona uzyskała tym samym tytuł prawny do tego lokalu. Lokal ten nie przestał bowiem należeć do kategorii lokali "pozostających w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i podległych mu jednostek". Zgodnie natomiast z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego organ wydaje decyzje o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Na podstawie art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, decyzje o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w lokalu. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o opróżnieniu przez Skarżącą przedmiotowego lokalu mieszkalnego zostały spełnione. W ocenie Sądu również przepis § 8 rozporządzenia nie kreuje dla Skarżącej tego rodzaju uprawnienia, że nie jest możliwe zastosowanie w stosunku do niej przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Podkreślenia wymaga, że regulacje rozdziału 8 ustawy o Policji "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" mają służyć zapewnieniu prawa do lokalu mieszkalnego policjantowi i członkom jego rodziny. Nie jest natomiast powinnością organów Policji zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych obywatelom niezwiązanym z resortem, obowiązek taki spoczywa na organach gminy (art. 4 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego). Wskazać też należy, że pojęcie tytułu prawnego do lokalu, o którym mowa w przepisie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, trzeba rozumieć w znaczeniu przepisów ustawy o Policji. Tytułem prawnym do lokalu będzie zatem decyzja o jego przydziale, a nie np. okoliczność zameldowania w lokalu. Zgodnie bowiem z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, art. 92, art. 94 i art. 96 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że kluczowe znaczenie w świetle ustawy o Policji ma decyzja o przydziale lokalu. Jej brak świadczy o tym, że osoba zajmująca lokal nie posiada tytułu prawnego do jego zajmowania w rozumieniu powołanego art. 95 ust. 3 pkt 3. Przewidziana w § 8 rozporządzenia regulacja nie oznacza w żadnym razie prawa do lokalu mieszkalnego, a jedynie uprawnienie do czasowego zamieszkiwania w nim (por. wyrok NSA z 29 maja 2015 r., I OSK 2823/13, czy wyrok NSA III OSK 6084/21). Czym innym jest posiadanie tytułu prawnego do mieszkania funkcyjnego, a czym innym uprawnienie członków rodziny do zamieszkiwania w takim lokalu. Prawo Skarżącej do zamieszkiwania w tym lokalu miało charakter pochodny i wygasło z chwilą opuszczenia lokalu przez A.K.. A skoro tak, to można wezwać taką osobę do opuszczenia zajmowanego bez tytułu prawnego lokalu. Nie do przyjęcia jest takie rozumienie omawianych przepisów, zgodnie z którym rozwiedziony małżonek może pozostać w mieszkaniu przydzielonym byłemu małżonkowi bez ograniczeń czasowych, zaś członek rodziny musi taki lokal opuścić po wygaśnięciu uprawnień do renty rodzinnej. Taka interpretacja pozostawałaby w sprzeczności z celem uregulowań ustawy o Policji odnoszących się do mieszkań funkcjonariuszy Policji, którym jest to, aby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej. § 8 rozporządzenia nie może być wykładany w oderwaniu i w niezgodzie z regulacjami zawartymi art. 88 i art. 89 ustawy o Policji oraz art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Nie może też kreować "mocniejszego" tytułu do zajmowania lokalu niż wynikający z powyższych przepisów. Również w orzeczeniu Sądu Najwyższego z 11 lutego 2004 r., I CK 200/03 mowa jest o pochodnym prawie rozwiedzionego małżonka do współzamieszkiwania, wynikającym z powiązań rodzinnych. Współzamieszkiwanie oznacza, że jest członek rodziny legitymujący się tytułem prawnym do lokalu i w tym lokalu zamieszkujący, a taka sytuacja nie zaistniała w stanie faktycznym sprawy niniejszej. W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał dowody mające w sprawie istotne znaczenie, ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), a także uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że wydana decyzja ma charakter związany, zatem w stanie faktycznym sprawy niniejszej organ obligatoryjnie wydaje decyzje o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Decyzja nie ma charakteru uznaniowego i jakiekolwiek odstępstwo od tego celu powoduje konieczność zwrotu mieszkania organom Policji, celem jego dalszego zadysponowania na potrzeby osób uprawnionych. Wydanie decyzji związanej nie daje zatem podstaw do stosowania zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ze względu na jednoznaczne zdeterminowanie treści decyzji wolą ustawodawcy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło