VIII SA/Wa 726/13

WyrokWSA w Warszawie2013-11-28

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Marek Wroczyński, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu należności za pobyt w domu pomocy społecznej, jeśli strona nie uregulowała ustalonej wcześniej opłaty, mimo podnoszonych przez nią zarzutów dotyczących zasadności umieszczenia w DPS i ustalenia tej opłaty?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu należności za pobyt w domu pomocy społecznej, jeśli istnieje ostateczna decyzja ustalająca tę należność, a strona jej nie uregulowała. Kwestie zasadności umieszczenia w DPS i ustalenia opłaty były przedmiotem odrębnych postępowań, a ich prawomocne rozstrzygnięcie wiąże organ w postępowaniu dotyczącym zwrotu należności. Zarzuty dotyczące np. ubezwłasnowolnienia mogą być rozpatrywane w postępowaniu o odstąpienie od żądania zwrotu lub rozłożenie na raty, ale nie wpływają na obowiązek wydania decyzji o zwrocie należności.
Stan faktyczny
H.S. został zobowiązany decyzją organu I instancji do zwrotu należności za pobyt jego ojca w domu pomocy społecznej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o pomocy społecznej, w tym brak pełnego ustalenia stanu faktycznego, błędne przyjęcie podstaw do umieszczenia ojca w DPS, kwestionowanie zasadności nałożenia opłaty oraz brak doręczenia kluczowych decyzji. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu odwoławczego za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę. Prezydent Miasta R. (dalej: "organ I instancji") decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...], działając na podstawie art. 61, art. 104 ust. 3, art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej jako "ustawa o pomocy społecznej") oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "K.p.a.") orzekł o zobowiązaniu H.S. do zwrotu należności w kwocie [...] zł za pobyt ojca – J. S.w Domu Pomocy Społecznej [...] w R. (dalej: "DPS") za okres od [...] marca 2009 r. do [...] sierpnia 2010 r. na wskazany rachunek bankowy Gminy Miasta R. w terminie 14 dni od dnia gdy powyższa decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzją organu I instancji z dnia [...] października 2012 r., ustalono opłatę H. S. za pobyt jego ojca w DPS, za ww. okres w łącznej kwoce [...] zł. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., które po rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymało ją w mocy i decyzja ta stała się ostateczna. W dniu [...] stycznia 2013 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia obowiązku zwrotu należności z tytułu pobytu ojca H.S. w DPS. Przeprowadzono czynności administracyjne które wykazały, że H.S. nie uregulował ustalonej w decyzji z dnia [...] października 2012 r. należności. Biorąc pod uwagę powyższe, organ I instancji nakłada na niego obowiązek zwrotu kwoty [...] zł na rachunek bankowy Gminy Miasta R., w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Ponadto organ poinformował stronę postępowania o możliwości zwrócenia się z wnioskiem o odstąpienie od żądania zwrotu lub rozłożenie należności na raty. Od decyzji organu I instancji H. S. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji w całości bądź uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołujący się zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie przepisów: art. 104 K.p.a. w związku z art. 104 ust. 3 i art. 61 ustawy o pomocy społecznej, poprzez wydanie decyzji w sytuacji gdy decyzja, na której oparł się organ I instancji zasługiwała na uchylenie z powodu błędnego przyjęcia, że istniały podstawy do przydzielenia J.S. miejsca w domu pomocy społecznej, art. 61 i 104 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez wydanie decyzji nakładającej obowiązek zwrotu kwoty [...] zł pomimo toczącego się postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym w którym to odwołujący się kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku poniesienia przedmiotowych kosztów art. 7, 77, 80 K.p.a. poprzez brak pełnego ustalenia stanu faktycznego i oparcie się wyłącznie na decyzji organu I i II instancji, bez dokonania własnej oceny kwestii zasadności nałożenia na odwołującego się obowiązku opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy" lub Kolegium"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, w pierwszej kolejności przywołał treść art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 i 3 i art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Organ wyjaśnił przy tym, że gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych przez nią zastępczo kwot za pobyt osoby w DPS, jeżeli z obowiązku tego nie wywiązują się osoby wymienione w art. 61 ust. 2 pkt 1, 2 i 2a ww. ustawy. Wskazał, że podstawową przesłanką do dochodzenia przez gminę regresu wobec bliskich mieszkańca domu pomocy społecznej jest nie wywiązywanie się przez nich z obowiązków określonych, czy to w drodze decyzji, czy też w drodze umowy. Następnie organ zauważył, że w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] października 2012 r., organ I instancji ustalił odpłatność odwołującego się za pobyt ojca w DPS, za okres od [...] marca 2009 r. do [...] sierpnia 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł. Od decyzji tej H. S. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., które decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. H. S. wniósł skargę na ww. decyzję, którą to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt. VIII SA/Wa 135/13 oddalił. Wobec nieuregulowania przez H.S. ustalonej wyżej kwoty organ I instancji zobligowany był do wydania decyzji zobowiązującej go do zwrotu należności, poniesionej zastępczo przez Gminę Miasta R.. W przypadku bowiem, gdy w obrocie prawnym istnieje decyzja ostateczna, z której wynika, że strona zobowiązana jest uiścić określoną należność i z obowiązku tego się nie wywiązała, organ zobligowany jest do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu tej należności. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w przypadkach szczególnie uzasadnionych może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty. Odnosząc się do odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie zobowiązanie odwołującego się do zwrotu kosztów poniesionych przez Gminę Miasta R. za pobyt jego ojca w DPS. Kwestia skierowania J. S. do DPS, a także ustalenia odpłatności za jego pobyt w tym domu była przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego zarówno przez organ I, jak i II instancji, zakończonego wydaniem decyzji administracyjnych. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że wstrzymał się od rozpoznania odwołania wniesionego przez H. S. w niniejszej sprawie, przedłużając termin załatwienia sprawy, do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi na decyzję Kolegium w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt J. S. w DPS. Jednak w dniu [...] maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę H. S., co pozwoliło rozpoznać odwołanie od decyzji w sprawie nałożenia obowiązku zwrotu ustalonej kwoty za pobyt jego ojca w DPS. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. S. (dalej jako "skarżący") decyzji organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2013 r. zarzucił: 1. naruszenie art. 138 § 1 K.p.a. polegające na pominięciu, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa, tj. art. 61 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez przyjęcie, że gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków, podczas gdy brak było podstaw do umieszczenia J.S. w DPS, z uwagi na nie spełnienie przesłanek określonych w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a tym samym decyzja o określeniu obowiązku poniesienia opłaty przez skarżącego była niezasadna. 2. naruszenie art. 9 i 10 K.p.a., polegające na pominięciu skarżącego jako strony postępowania dotyczącego umieszczenia J. S. w DPS i braku doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., na podstawie której J.S. został umieszczony w DPS. W wyniku naruszenia ww. przepisów skarżący został pozbawiony prawa wniesienia odwołania od powyższej decyzji i tym samym możliwości zakwestionowania zasadności umieszczenia J.S. w DPS, co organy w całości pomijają. 3. naruszenie art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez rażące zawyżenie kosztów pobytu J. S. w Domu Pomocy Społecznej. 4. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. polegające na pominięciu przez organy obu instancji, że równolegle z niniejszym postępowaniem toczy się postępowanie dotyczące ubezwłasnowolnienia J. S. przed sądem powszechnym co ma istotny wpływ na treść niniejszego rozstrzygnięcia, bowiem decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2013 r. została oparta między innymi na decyzji dotyczącej skierowania J.S. do DPS, podczas gdy nie posiadał on wówczas pełnej zdolności do czynności prawnej i pełnej świadomości swoich czynności, o czym świadczy wydane przez Sąd Okręgowy w R. postanowienie o ubezwłasnowolnieniu częściowym w sprawie [...]. Rozstrzygnięcie sądu powszechnego jest zatem zagadnieniem wstępnym o jakim mowa wart. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. 5. naruszenie art. 61 w zw. z art. 59 ustawy o pomocy społecznej polegające na pominięciu przez organy administracji, że H.S. został obciążony kosztami pobytu J.S. w DPS, podczas gdy czynność prawna J.S. polegająca na wystąpieniu do DPS z wnioskiem o przyznanie miejsca, a następnie wydanie przez organ decyzji o skierowaniu zainteresowanego do DPS są dotknięte nieważnością z uwagi na brak pełnej zdolności do czynności prawnych J. S., który jest ubezwłasnowolniony częściowo. Należy podnieść, iż w chwili wszczęcia niniejszego postępowania zdolność do czynności prawnych J. S. była wątpliwa, jednak organ pominął w całości wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego. Nadto o braku pełnej świadomości oraz zdolności do czynności prawnych J.S., zarówno w chwili wydania postanowienia przez sąd powszechny o ubezwłasnowolnieniu, jak i w chwili ubiegania się o uzyskanie miejsca w DPS świadczą jego zeznania w sprawie [...] toczącej się przed Sądem Okręgowym w R.. J.S. nie miał bowiem pełnej świadomości o skutkach ekonomicznych dla siebie i swoich bliskich, czym organ naruszył również art. 7 K.p.a., powinien bowiem załatwić sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast dokonana przez J.S. czynność prawna jest nieważna w świetle przepisów Kodeksu cywilnego, w świetle zaś przepisów K.p.a. nie mógł być stroną postępowania. 6. naruszenie art. 7, 77, 80 K.p.a. - polegające na nie respektowaniu zasady prawdy materialnej, braku pełnego ustalenia stanu faktycznego i oparciu się wyłącznie na decyzji organu I i II instancji, znak: [...] oraz [...] oraz wyroku WSA nie dokonując własnej oceny ustalonego stanu faktycznego, braku odniesienia do przedmiotowych decyzji i nie dokonaniu własnej oceny, w szczególności w kwestii zasadności nałożenia na skarżącego obowiązku opłaty w związku z pobytem ojca w DPS, a także zasadności przydziału J.S. miejsca w DPS, w szczególności, iż został pozbawiony prawa czynnego udziału w tym postępowania, z uwagi na niedoręczenie decyzji. Ponadto brak pełnego wyjaśnienia okoliczności uzasadniających żądanie przez Gminę Miasta R. zwrotu przedmiotowej opłaty od skarżącego i wydania zaskarżonej decyzji. Organ nie ustosunkował się nawet do zgromadzonych w sprawie dowodów, składanych wniosków i twierdzeń, a także nie ocenił stanowiska skarżącego kwestionującego zasadność nałożonego obowiązku zwrotu. 7. naruszenie art. 107 §1 i 3 K.p.a. wobec braku uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji powinno znaleźć się pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia. Organ przytoczył ogólnie stan faktyczny niniejszej sprawy, nie odnosząc się w ogóle do zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących braku zasadności obciążenia skarżącego kosztami pobytu, a także zasadności umieszczenia J.S. w DPS. Ponownie również organ nie odniósł się do faktu, że skarżącemu nie została doręczona decyzja orzekająca umieszczenie ojca w DPS, czym został pominięty jako strona postępowania. Wobec powyższego uniemożliwione zostało mu kwestionowanie zasadności takiej decyzji, co organ skutecznie pomija. Organ pomija również i nie uzasadnia w treści zaskarżonej decyzji kwestii świadomości i zdolności do czynności prawnych J.S., co jest podstawą do unieważnienia zarówno niniejszego postępowania, jak i postępowania dotyczącego ustalenia odpłatności za pobyt w DPS. 8. naruszenie art. 7 K.p.a. i art. 11 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz poprzez naruszenie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zaniedbanie obowiązków i wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i zasądzenie kosztów postępowania. Nadto skarżący wniósł o dopuszczenie przez Sąd jako dowodów w sprawie załączonych do skargi: - postanowienia Sądu Okręgowego w R. I Wydział Cywilny z dnia [...] maja 2013. r. w sprawie [...], nadto uwzględnienie niniejszego postanowienia w trybie art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym wiąże ono organy administracyjne oraz sądy administracyjne, - kserokopii protokołu rozprawy z dnia [...] marca 2013 r., która toczyła się przez ww. sądem powszechnym, w części dotyczącej zeznań J. S., na okoliczność braku pełnej świadomości i woli w podjęciu działań mających uzyskanie w miejsca w DPS, co wskazuje, że jego zdolność do czynności prawnych była już wówczas ograniczona - opinii biegłego sądowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. na okoliczność choroby [...] J. S., braku jego pełnej zdolności do czynności prawnych, a także korzystania z pomocy innych osób w załatwianiu spraw urzędowych oraz braku pełnej świadomości skutków swoich czynności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymując dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie wniósł o jej oddalenie. Sąd oddalił wnioski dowodowe z dokumentów dołączonych do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy o pomocy społecznej. Z zawartej w tej ustawie regulacji dotyczącej umieszczania osób w domach pomocy społecznej i odpłatności za ich pobyt wynika, że organ gminy właściwej dla osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej, wydaje decyzję o skierowaniu do odpowiedniego domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1). Następnie organ gminy właściwy dla placówki opiekuńczej wydaje decyzję o umieszczeniu w niej. Kolejną decyzją związaną z pobytem w domu pomocy społecznej jest decyzja o ustaleniu opłaty za pobyt. W myśl art. 61 ust. 1 powoływanej ustawy obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Przepis ten określa więc enumeratywnie krąg podmiotów zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w określonej w nim kolejności. W myśl art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej. Obowiązek wnoszenia opłat przez konkretną osobę, czy osoby spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-2 powoływanej ustawy kreuje nie umowa, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2, ale decyzja administracyjna o ustaleniu odpłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przewidziana w art. 59 ust. 1. Z samego brzmienia art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, że celem takiej umowy nie jest nawiązanie cywilnoprawnego stosunku zobowiązującego do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, ale ustalenie wysokości opłaty "wnoszonej" przez te osoby, a więc opłaty, której obowiązek ponoszenia został już ustalony. Przekonywujący jest pogląd prezentowany przez W. Maciejko i P. Zaborniaka w Komentarzu do ustawy o pomocy społecznej (Warszawa 2008), że zawarcie umowy przewidzianej w art. 103 ust. 2 ww. ustawy ma na celu umożliwienie małżonkowi, zstępnym i wstępnym zadeklarowanie opłacania wyższego odsetka opłaty, aniżeli wynika to z przepisów o minimalnych obciążeniach wynikających z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a i b (wyrok NSA z 6 września 2010 r. sygn. akt I OSK 204/10 - dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). W przypadku nie wywiązywania się osób wymienionych w art. 61 ust. 2 pkt 1, 2 i 2a ustawy o pomocy społecznej z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, gminie zaś przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków (art. 61 ust. 3). Zgodnie natomiast z art. 96 ww. ustawy, obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa na osobie i rodzinie korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, spadkobiercy osoby, która korzystała ze świadczeń, małżonku, zstępnych przed wstępnymi takiej osoby. Z kolei art. 104 ust. 1 i 3 powoływanej ustawy określa, iż wysokość należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej z tytułu opłat określonych przepisami ustawy, podlegających zwrotowi oraz terminy ich zwrotu ustala się w drodze decyzji administracyjnej. Podstawową przesłanką do dochodzenia przez gminę regresu wobec bliskich mieszkańca domu pomocy społecznej jest zatem niewywiązywanie się przez nich z obowiązków określonych, czy to w drodze decyzji, czy też w drodze umowy. Sąd w składzie orzekającym w sprawie zauważa, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt I OSK 666/11 wskazał, iż dopiero poniesienie przez gminę opłat w sytuacji uchylania się osób zobowiązanych od zawarcia lub wykonania umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s., powoduje konieczność wydania decyzji indywidualizującej obowiązek ponoszenia opłat i stanowiącej podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej. Konkluzja taka wynikła z zaakceptowania przez NSA innego poglądu tego sądu zawartego w wyroku z dnia 15 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 1171/09, zgodnie z którym "... zawarcie umowy, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej służy jedynie określeniu wysokości opłaty wnoszonej za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, natomiast sam obowiązek uiszczania opłat wynika z mocy ustawy, a nie z umowy. Skoro więc obowiązek członków rodziny osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej, polegający na wnoszeniu związanych z tym opłat wynika wprost z ustawy o pomocy społecznej (art. 61 ust. 1 pkt 2), to w sytuacji uchylania się od tego obowiązku przez osoby zobowiązane, gmina, która zastępczo poniosła wydatki, może egzekwować ich zwrot na drodze administracyjnej. Właściwą drogą wyegzekwowania takich należności przez gminę, jest wydanie decyzji na podstawie art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej". Odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Poprzedzona bowiem została wydaniem decyzji o skierowaniu ojca skarżącego do DPS, decyzją o umieszczeniu go w DPS, następnie decyzją ustalającą opłaty za jego pobyt w DPS. Powyższe okoliczności znane są tutejszemu Sądowi z urzędu w związku z rozstrzygnięciem wydanym w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 135/13. W sprawie tej wyrokiem z dnia 8 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H.S. w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt jego ojca w domu pomocy społecznej w okresie od [...] marca 2009 r. do [...] sierpnia 2010 r. w kwocie [...] zł. W świetle powyższego za bezzasadne należy więc uznać twierdzenie skarżącego, iż istotnym dla zobowiązania danej osoby do realizacji zobowiązania jest ważne i skuteczne zawarcie umowy w trybie art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Również argumenty dotyczące częściowego ubezwłasnowolnienia ojca skarżącego nie mogą zatem odnieść skutku. Trafnie organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie zobowiązanie skarżącego do zwrotu kosztów poniesionych przez Gminę Miasta R. za pobyt jego ojca w DPS. Istotnym w niniejszej sprawie jest, że kwestia skierowania J.S. do DPS, a także ustalenia odpłatności za jego pobyt w tym domu była już przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego zarówno przed organami obu instancji, zakończonego wydaniem decyzji administracyjnych, jak i przed tutejszym Sądem, który to uznał, że ww. decyzje są zgodne z prawem. Jednocześnie Sąd zauważa, iż argumenty i zarzuty podnoszone przez skarżącego mogą mieć znaczenie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej (tj. o odstąpienie od żądania zwrotu opłat, umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty). Natomiast nie mają one znaczenia w odniesieniu do decyzji o zobowiązaniu do zwrotu opłat wydanej na podstawie art. 104 ust. 1-3 ww. ustawy, która jest przedmiotem skargi. Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, bowiem wobec nieuregulowania przez skarżącego ustalonej decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2012 r. utrzymaną w mocy przez Kolegium decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. kwoty za pobyt ojca w DPS, organy pomocy społecznej były zobligowane do żądania zwrotu ww. kwoty. Sąd nie stwierdził naruszenia pozostałych przepisów wskazanych w skardze, jak również innych przepisów w niej niewskazanych dających podstawę do uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wyjaśnić jeszcze na koniec należy, że Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego z załączonych do skargi dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie ww. dowodów nie było zaś niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w niniejszej sprawie dotyczącej zobowiązania skarżącego do zwrotu opłaty za pobyt jego ojca w DPS.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło