VIII SA/Wa 727/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-17

Skład orzekający: Cezary Kosterna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie referendarza sądowego o przyznaniu prawa pomocy w części może być uchylone lub zmienione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 165 PPSA w przypadku ponownego wniosku strony?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny może uchylić lub zmienić postanowienie referendarza sądowego dotyczące prawa pomocy, jeśli okoliczności uzasadniające jego przyznanie przestały istnieć. Ponowny wniosek strony w tej kwestii, złożony po prawomocnym orzeczeniu referendarza, powinien być rozpatrywany przez sąd w trybie art. 165 PPSA, a nie przez referendarza.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Następnie skarżąca wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i ponownie wniosła o zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Referendarz sądowy postanowił o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Cofnięto przyznane M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania postanawia : cofnąć przyznane M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata W dniu [...] lipca 2010 r. skarżąca M. K. złożyła na biurze podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. Przedmiotowy wniosek zarejestrowany został pod sygn. akt VIII SO/Wa 9/10. Postanowieniem z 3 września 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po uzupełnieniu przez stronę braków wniosku postanowił o przyznaniu M. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Na wydane postanowienie strona nie wniosła sprzeciwu. W dniu [...] czerwca 2010 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Jednocześnie wniosła o zwolnienie od kosztów postępowania oraz przydzielenie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Postanowieniem z 19 października 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po uzupełnieniu przez stronę braków wniosku postanowił o przyznaniu M. K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a ) przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W myśl art. 263 ustawy p.p.s.a. o cofnięciu przyznania prawa pomocy orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym. Stosownie natomiast do treści art. 165 p.p.s.a postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Tak więc postanowienie referendarza sądowego, które wywołuje skutki prawomocnego orzeczenia sądu, może być uchylone lub zmienione tylko w trybie art. 165 p.p.s.a. wskutek zmiany okoliczności sprawy. Natomiast postanowienia, o których mowa w art. 165 p.p.s.a., jako prawomocne nie mogą być uchylane lub zmieniane przez postanowienia referendarza sądu, gdyż byłoby to sprzeczne z postanowieniami art. 254 i art. 258 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 18 listopada 2005 r., sygn. akt II OZ 877/05). Powyższe rozważania prowadzą do tego, że powtórny wniosek M. K. zawarty w skardze z [...] czerwca 2010 r. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata nie mógł być rozpoznawany przez referendarza sądowego, gdyż wymagał rozpatrzenia w trybie art. 165 p.p.s.a, a to może zrobić tylko sąd. Tym samym postanowienie referendarza sądowego w tym przedmiocie z dnia 19 października 2010 r. jest nieprawidłowe. Rozpoznawanie każdego kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowieniu pełnomocnika, jeżeli wcześniej w tym zakresie (w całości lub w części) orzeczono prawomocnie, należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Postanowienia referendarza sądowego mające walor prawomocnych orzeczeń sądu (art. 259 par. 3 p.p.s.a.) mogą być uchylane i zmieniane jedynie postanowieniami wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydanymi na podstawie art. 165 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 249 oraz art. 263 p.p.s.a. ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło