VIII SA/Wa 728/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-21
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, posiadająca niewielki dochód z emerytury rolniczej i niewielki majątek, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. W przypadku skarżącej, której dochód z emerytury rolniczej pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca H. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Skarżąca utrzymuje się z emerytury rolniczej, posiada niewielki majątek i jest osobą w podeszłym wieku. Po uzupełnieniu wniosku, referendarz sądowy rozpatrzył jej sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca H. M. podała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury rolniczej w wysokości [...] zł netto (załączony odcinek emerytury). Jako jedyny majątek wymieniła dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz drewniany dom z "letnią kuchnią". Podała, że jest osobą w podeszłym wieku ([...] lat) i schorowaną. W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku skarżąca oświadczyła, że nie otrzymuje żadnych dopłat bezpośrednich do posiadanego nieruchomości rolnej, podała, że niezbędne opłaty związane z utrzymaniem domu, w którym zamieszkuje ponosi jej córka i wnuki. Sama skarżąca opłaca jedynie podatek od nieruchomości wynoszący około [...] zł rocznie.
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu, toteż każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z wydatkami na ten cel.
Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 ustawy, dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające można wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
Z akt sprawy oraz wyjaśnień skarżącej wynika, że jest ona osobą w podeszłym wieku ([...] lat), samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i posiada stały, jednak niewielki dochód (ze znajdującego się w aktach administracyjnych odcinka emerytury wynika, że wynosi ona [...] zł netto). Wysokość tego dochodu pozwala w ocenie referendarza sądowego na zaspokojenie wyłącznie podstawowych potrzeb życiowych. Oznacza to, że skarżąca nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania, które na obecnym etapie stanowią 500 zł tytułem wpisu od skargi.
Z wymienionych wyżej względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło