VIII SA/Wa 734/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A.C. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 sierpnia 2024 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: organ odwoławczy, Minister) z 14 sierpnia 2024 r. znak: [...]stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody M. (dalej: Wojewoda, organ I instancji) z 22 czerwca 2022 r. nr [...]. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i prawne: Decyzją nr [...] z 22 czerwca 2022 r. organ I instancji uznał świadczenia rodzinne wypłacone A.C. (dalej: skarżąca, strona) na dzieci K. C. i M. C.w okresie od 1 listopada 2017 r. do 31 maja 2018 r. w kwocie 1.736 zł za nienależnie pobrane i zobowiązał skarżącą do ich zwrotu łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. Decyzja ta została skutecznie doręczona skarżącej 28 czerwca 2022 r. Od powyższej decyzji skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, 21 lipca 2022 r. za pośrednictwem poczty wniosła odwołanie. Wspomnianym na wstępie postanowieniem z 14 sierpnia 2024 r. znak: [...]Minister, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2, art. 44 § 4 oraz art. 41 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), stwierdził wniesienie odwołania od decyzji Wojewody z 22 czerwca 2022 r. Nr [...] z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż termin do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody z 22 czerwca 2022 r. upłynął z dniem 12 lipca 2022 r. Tymczasem odwołanie skarżącej od ww. decyzji zostało nadane przez pełnomocnika w placówce pocztowej 21 lipca 2022 r. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż postanowieniem z 14 sierpnia 2024 r., znak: [...], Minister odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Dalej organ odwoławczy powołał się na art. 129 § 2 k.p.a., zgodnie z którym termin na złożenie odwołania wynosi 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Podkreślił, że w decyzji Wojewody ustalającej i zobowiązującej skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego została ona prawidłowo pouczona o terminie do wniesienia odwołania. Na postanowienie Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd) wniosła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie następujących przepisów: 1) art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. poprzez pominięcie faktu nadania odwołania listem poleconym w terminie; 2) art. 129 § 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie uchybienia terminu, w sytuacji gdy odwołanie wniesiono w terminie; 3) art. 134 k.p.a. poprzez bezpodstawne stwierdzenie uchybienia terminu. W konsekwencji podniesienia powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazała, iż strona przekazała jej 6 decyzji z obszernym uzasadnieniem pod koniec pracy 9 lipca 2022 r. i podpisała wówczas pełnomocnictwo. Pełnomocnik miała faktycznie tylko 3 dni na napisanie sześciu odwołań, z czego tylko przez jeden dzień była zdrowa. W tym dniu pełnomocnik miała do wykonania także inne obowiązki, dlatego odwołanie było planowane do dokończenia na 11 lipca 2024 r. wraz z pozostałymi odwołaniami, również w celu uniknięcia błędów literowych w numeracji decyzji. Ostatnim dniem, w którym skarżąca lub jej pełnomocnik mogły w przepisanym terminie złożyć odwołanie, był 12 lipca 2022 r. Od 11 lipca 2022 r. do 13 lipca 2022 r. u pełnomocnika skarżącej występowała nagła choroba uniemożliwiająca dokończenie odwołania i nadania go listem poleconym. W zaświadczeniu od biegłego sądowego zawarto kod choroby oraz poświadczenia wyraźnie wskazujące na to, że choroba pełnomocnika uniemożliwiała dokończenie odwołania i jego nadanie. Pełnomocnik była zdolna do pracy po 3 dniach, tj. dopiero 14 lipca 2022 r. Pełnomocnik wskazała również, iż prowadzi jednoosobową kancelarię, nie zatrudnia nikogo, nie współpracuje stale z żadnym aplikantem. Ponadto był to okres tzw. przerwy urlopowej u większości prawników. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika nadto, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone do Sądu postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z przepisu tego, w którym ustawodawca posłużył się kategorycznym zwrotem "stwierdza", wynika, że na organie odwoławczym ciąży obowiązek wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Stwierdzenie to nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. W rozpoznawanej sprawie decyzja organu I instancji z 22 czerwca 2022 r. została doręczona skarżącej 28 czerwca 2022 r., co zostało potwierdzone na pocztowym druku zwrotnego potwierdzenia jej odbioru. Doręczenie decyzji nastąpiło zatem zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. Nie budzi więc wątpliwości Sądu, że wniesienie odwołania 21 lipca 2022 r. nastąpiło z uchybieniem określonego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu, który upłynął z końcem 12 lipca 2022 r. Zatem nie można podzielić stanowiska strony, że odwołanie nadała na poczcie w terminie, a stwierdzenie przez Wojewodę uchybienia temu terminowi jest bezpodstawne. Sąd dostrzega natomiast, że strona w skardze na ww. postanowienie, złożonej do Sądu, zawarła szereg różnorakich zarzutów i żądań. Należy jednak przy tym podkreślić, że przedmiot badania Sądu musiał ograniczyć się jedynie do skontrolowania legalności orzeczenia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, natomiast nie mógł obejmować badania przyczyn tego uchybienia, ani tym bardziej zarzutów merytorycznych odnoszących się do kwestionowanej decyzji. Kwestie związane z ustaleniami faktycznymi strona mogła skutecznie podnosić w odwołaniu od decyzji, natomiast przyczyny mające usprawiedliwić niezachowanie terminu do wniesienia odwołania organ I instancji rozpatrywał w sprawie z jej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, która zakończyła się wydaniem postanowienia odmownego w tym zakresie. Tymczasem, jak wskazano wyżej, stwierdzenie wniesienia odwołania z przekroczeniem terminu, określonego w art. 129 § 2 k.p.a., obligowało organ do wydania zaskarżonego postanowienia, co też zasadnie i zgodnie z prawem organ odwoławczy uczynił na podstawie art. 134 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.