VIII SA/Wa 738/25

WyrokWSA w Warszawie2025-11-20

Skład orzekający: Renata Nawrot, Leszek Kobylski, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, z przekroczeniem dopuszczalnych parametrów wagowych i wymiarowych, została nałożona prawidłowo, pomimo braku zezwolenia kategorii V, a także czy w sprawie miały zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odstąpienia od nałożenia kary?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy. Przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym bez zezwolenia kategorii I, z przekroczeniem dopuszczalnych parametrów wagowych i wymiarowych, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej jak za brak zezwolenia kategorii V. Sąd stwierdził również, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odstąpienia od nałożenia kary (art. 189d, 189e, 189f k.p.a.) nie miały zastosowania, ponieważ przepisy szczególne (Prawo o ruchu drogowym i ustawa o transporcie drogowym) regulują te kwestie odrębnie, a skarżący nie wykazał należytej staranności ani braku wpływu na powstanie naruszenia.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł. Kara została nałożona za przejazd 5-osiowym zespołem pojazdów z ładunkiem czterech zbiorników betonowych (szamb), który przekroczył dopuszczalne parametry wagowe (masa całkowita 63,60 t zamiast 40 t, przekroczenie o 59%) oraz naciski osi i długość. Kierujący nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ, organ odwoławczy) decyzją z 6 sierpnia 2025 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, dalej: p.r.d.), § 2 ust. 1 pkt 5, § 3 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 1, § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2024 r. poz. 502 z późn. zm., dalej: Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: KPWITD, organ I instancji), znak: [...] z 27 lutego 2025 r., o nałożeniu na M. D. (dalej: skarżący, strona) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: M. D. "[...]", kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy: W dniu 7 października 2024 r. na autostradzie A1 w okolicach węzła L., kierunek G., zatrzymano do kontroli 5-osiowy zespół pojazdów składający się z 3-osiowego pojazdu ciężarowego marki Scania o nr rej. [...] oraz 3-osiowej przyczepy marki ACKERMANN o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował P. K. w załodze z K. Ż., wykonując przejazd drogowy z ładunkiem czterech zbiorników betonowych (tzw. szamb) z trzema pokrywami, w imieniu strony postępowania, tj. M. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M. D. "[...]". Przebieg i wyniki kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 7 października 2024 r. W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych pojazd poddano wyznaczaniu masy rzeczywistej, nacisków osi oraz wymiarów. Zespół pojazdów został zważony za pomocą wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu METEOR, znak zatwierdzenia typu: PLT 161, nr fabryczny METEOR-D-150, która legitymowała się świadectwem legalizacji pierwotnej z dnia 24 czerwca 2024 r., wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G., z datą ważności do dnia 24 lipca 2026 r. Pomiarów długości kontrolowanego zespołu pojazdów dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego BMl o nr seryjnym [...], legitymującego się świadectwem wzorcowania z dnia 22 października 2020 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy; - rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów wynosząca 63,60 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 23,60 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 40,0 t o 59,00 %), - nacisk na pierwszej osi nienapędowej pojazdu ciężarowego 12,00 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,00 t (przekroczenie dopuszczalnego nacisku wynoszącego 10,0 t o 20,00 %), - nacisk na grupie dwóch osi napędowych pojazdu ciężarowego 27,55 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 8,55 t (przekroczenie dopuszczalnego nacisku wynoszącego 19,0 t o 45,00 %), - nacisk na pierwszej osi nienapędowej przyczepy 12,15 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,15 t (przekroczenie dopuszczalnego nacisku wynoszącego 10,0 t o 21,50 %), - nacisk na drugiej osi nienapędowej przyczepy 11,90 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 1,90 t (przekroczenie dopuszczalnego nacisku wynoszącego 10,0 t o 19,00 %). - długość zespołu pojazdów bez ładunku - 19,58 m - przekroczenie dopuszczalnej długości o 0,83 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 18,75 m o 4,43%). Kierujący nie posiadał w pojeździe i nie okazał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Przed rozpoczęciem ważenia kierujący zostali zapoznani z procedurą pomiarów nacisków osi i mas całkowitych pojazdów metodą dynamiczną (w ruchu), świadectwami legalizacji i wzorcowania użytych urządzeń i przyrządów pomiarowych oraz z dokumentacją potwierdzającą geometrię i warunki techniczne miejsca ważenia. Ponadto kierujący miał możliwość zapoznania się z instrukcją obsługi urządzenia wagowego. Kierujący nie wnosił o powtórne ważenie. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli drogowej, który kierowca P. K. podpisał bez zgłaszanie uwag i zastrzeżeń. Ponadto kierowca został przesłuchany w charakterze świadka. W tej sytuacji KPWITD działając na podstawie art. 64, art. 140aa ust. 1 i art. 140ab ust. 1 i 2 p.r.d. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z 7 października 2024 r., decyzją z 27 lutego 2025 r. znak: [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o wymiarach zewnętrznych, rzeczywistej masie całkowitej i naciskach jednej lub wielu osi odpowiadających zezwoleniu kategorii V, z naruszeniem zakazu przewozu ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Rozpoznając odwołanie M. D., powołaną na wstępie decyzją GITD, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśnił, iż w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d.. W odniesieniu zaś do wysokości kary to należy zauważyć, iż art. 140 ab p.r.d., określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz 189f k.p.a. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 140aa ust 4 p.r.d. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art, 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej tub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa w tym zakresie nie stosuje się. Treść art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. wprost wyłącza stosowanie całego działu IVa k.p.a., w sytuacji uregulowania w odrębnych przepisach przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. Takie przesłanki zostały uregulowane zarówno w przepisach p.r.d. tj. w art. 140aa ust. 4 jak i w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1539 ze zm., zwanej dalej utd), tj. w art. 92b i 92c. Zastosowanie zatem przez organy przesłanek do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej określonych w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., było by niezgodne z prawem i mogło by je narazić na zarzut wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Przepisy art. 140aa ust. 4 p.r.d. jak i art. 92b i 92c u.t.d. są przepisami regulującymi możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Przepisy te dają możliwość nie wszczynania w ogóle postępowania jednak w znacznej większości przesłanki te są oceniane już po wszczęciu postępowania w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Postępowanie jest wszczynane zawsze w przypadku wystąpienia naruszenia prawa, które jest stwierdzone w protokole kontroli. Następnie po przeprowadzeniu postępowania organ wydaje decyzję o nałożeniu kary lub o umorzeniu postępowania. Wskazane wyżej przepisy p.r.d. oraz u.t.d. dają możliwość umorzenia postępowania (czyli odstąpienia od wymierzenia kary) pomimo wystąpienia naruszeń jeśli wystąpiły okoliczności wymienione w tych przepisach (takie jak brak wpływu na postanie naruszenia, dochowanie należytej staranności, przekroczenie wyłącznie nacisków osi przy przewozie drewna lub ładunku sypkiego). W każdej decyzji wydawanej na podstawie przepisów p.r.d. oraz u.t.d. organy oceniają wskazane wyżej przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, które są niezależne od faktu popełnienia naruszenia. Dlatego też organ stoi na stanowisku, że przepisy te wyłączają możliwość zastosowania przepisów art. 189f § I pkt 2 k.p.a. Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 pkt 35a p.r.d., zgodnie z którą jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem: 1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy; 2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1; 3) pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami; 4) zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym. W myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Zgodnie z art. 140aa p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Dalej organ odwoławczy podał, że stosownie do § 2 ust 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r, w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, długość pojazdu nie może przekraczać zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy - 18,75 m. Z kolei jak stanowi § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku pojedynczej osi nienapędowej - 10 ton. Z dalszych ustaleń organu odwoławczego wynika, że w dniu kontroli ww. zespołem pojazdów strona wykonywała przejazd drogowy z ładunkiem czterech zbiorników betonowych tzw. szamb) z trzema pokrywami. Rodzaj przewożonego ładunku został ustalony podczas kontroli. Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli Protokołem z pomiaru stanowiska do ważenia pojazdów w ruchu z dnia 13 października 2023 r. Zespół pojazdów został zważony za pomocą wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu METEOR, znak zatwierdzenia typu: PLT 161, nr fabryczny METEOR-D-150, która legitymowała się świadectwem legalizacji pierwotnej z dnia 24 czerwca 2024 r., wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G., z datą ważności do dnia 24 lipca 2026 r. Pomiarów długości kontrolowanego zespołu pojazdów dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego BMl o nr seryjnym [...], legitymującego się świadectwem wzorcowania z dnia 22 października 2020 r. Organ podkreślił, że kontrolowanym zespołem pojazdów przewożono ładunek podzielny. Przewóz ładunku podzielnego może odbywać się zgodnie z przepisami jedynie na podstawie zezwolenia kategorii I, a w pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność. Co do zasady ładunki podzielne powinny być przewożone pojazdem normatywnym. Jest zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I. Przejazd nienormatywny należy uznać za odstępstwo od normy. Zgodnie z treścią art. 140ab ust. 2 p.r.d., w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii V, które stosownie do załącznika nr 1 do p.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu;.wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV, o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne. Stosownie do treści art. 140ab ust, 1 pkt 3 p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii V: 6 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, 10 000 zł - gdy nacisk jednej łub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, 15 000 zł - w pozostałych przypadkach. W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 15 000 złotych. Odnosząc się do argumentów strony, GITD stwierdził, że postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone zarówno z poszanowaniem przepisów k.p.a., jak i prawa materialnego, organ I instancji prawidłowo zastosował normy prawa materialnego, tj. przepisy p.r.d. Ponadto wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art, 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, dokonując stosownie do art. 80 k.p.a. ich wszechstronnej oceny. Ponadto dokonał prawidłowych obliczeń przekroczeń w stosunku do dopuszczalnych norm oraz prawidłowej kwalifikacji naruszenia. Kierujący nie okazał do kontroli żadnego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Zgodnie z wyżej wskazanymi przepisami, jedynie zezwolenie kategorii V dopuszcza przekroczenie rzeczywistej masy całkowitej 60 t oraz nacisków osi czy grup osi. Z kolei zezwolenie kategorii V nie mogłoby być wykorzystane w niniejszej sprawie, bowiem kontrolowanym pojazdem przewożono ładunek podzielny. Zgodnie z art, 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii 1. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo nałożył karę jak za brak zezwolenia kategorii V. Wskazał jednocześnie, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (protokołu kontroli, zeznań kierowcy, świadectw legalizacji i wzorcowania przyrządów pomiarowych) jasno wynika, że procedura pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów przebiegała prawidłowo, a wyniki pomiarów nie budzą wątpliwości. Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli pomiarem z dnia 13 października 2023 r., z którego wynika, że głębokość zagłębienia, w którym umieszczono wagi mieściła się w przedziale 56-60 mm. Wysokość wag to 58 mm, co wynika z pkt 2 instrukcji użytkownika wag METEOR. Przed rozpoczęciem ważenia kierujący został zapoznany z procedurą pomiarów nacisków osi i mas całkowitych pojazdów metodą dynamiczną, świadectwami legalizacji i wzorcowania użytych urządzeń i przyrządów pomiarowych oraz z dokumentacją potwierdzającą geometrię i warunki techniczne miejsca ważenia. Ponadto kierujący miał możliwość zapoznania się z instrukcją obsługi urządzenia ważącego. Pouczony o przysługującym mu prawie, nie wnosił o powtórne ważenie. Kierowca podpisał protokół kontroli bez zgłaszania uwag i zastrzeżeń. Ponadto kierowca został przesłuchany w charakterze świadka. Końcowo GITD podniósł, iż ponownie rozpoznając sprawę, nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d., strona zaś w toku postępowania przed organem I oraz w odwołaniu nie przedstawiła dowodów świadczących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miała wpływu na powstanie naruszenia. W ocenie organu odwoławczego strona powinna być świadoma, że przewożąc ładunek podzielny musi zachować normatywność pojazdu, czyli żadne dopuszczalne wartości nie mogą być przekroczone, gdyż jedynie zezwolenie kategorii I pozwala na przejazd pojazdu nienormatywnego z ładunkiem podzielnym. Podejmując ładunek do przewozu, powinna pozyskać informację co do jego ciężaru i wpływu na rzeczywistą masę całkowitą oraz naciski wykorzystywanego pojazdu. Tak, by w razie przekroczenia dopuszczalnych wartości skorygować ilość ładunku. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania w sprawie , tj.: art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy; - art, 11 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przez organ zasadności przesłanek nałożenia kary pieniężnej w kontekście tzw. przepisów ogólnych dotyczących stosowania przepisów ustawy. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak również decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych. GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. 2024 poz. 935, dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna, a przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że wydano ją zgodnie z prawem. Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego 6 sierpnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii V w pozostałych przypadkach. W stanie faktycznym sprawy, podczas kontroli drogowej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej długości i masy całkowitej zespołu pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi pojazdu ciężarowego i przyczepy. W pierwszej kolejności Sąd zaznacza, że organy transportu drogowego prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, a zatem nie zachodzi konieczność jego powtarzania, w sytuacji gdy Sąd akceptuje powyższy stan faktyczny i przyjmuje jako własny. Zarzuty skargi przede wszystkim skupiły się na naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie zdaniem strony skarżącej miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd w składzie orzekającym nie podziela powyższego stanowiska. Za słuszne Sąd uznaje stanowisko GITD, że w przedmiotowej sprawie oprócz przekroczenia dopuszczalnej długości zespołu pojazdów zostały przekroczone następujące parametry: rzeczywista masa całkowita o 59%, nacisk na pierwszej osi nienapędowej pojazdu ciężarowego - przekroczenie o 20%, nacisk na grupie dwóch osi napędowych pojazdu ciężarowego - przekroczenie o 45%, nacisk na pierwszej osi nienapędowej przyczepy - przekroczenie o 21.50% i nacisk na drugiej osi nienapędowej przyczepy - przekroczenie o 19%. Dodatkowo kierowca nie posiadał w pojeździe ani nie okazał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Zwrócić uwagę należy, że w rozpatrywanym przypadku nie przewożono ładunku sypkiego, ani drewna, przewożono ładunek podzielny. Strona powinna być zatem świadoma że przewożąc ładunek podzielny musi zachować normatywność pojazdu, bowiem żadne dopuszczalne wartości nie mogą być przekroczone, gdyż jedynie zezwolenie kategorii I pozwala na przejazd pojazdu nienormatywnego z ładunkiem podzielnym. Niewątpliwie podejmując się przewozu takiego ładunku , strona powinna uzyskać szczegółowe informacje co do jego ciężaru i wpływu na rzeczywistą masę całkowitą oraz naciski wykorzystywanego pojazdu. Z kolei odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. Sąd pragnie wskazać, że zarówno z akt administracyjnych sprawy, jak i z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że pomiar nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów inspektorzy ITD dokonali przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu METEOR, znak zatwierdzenie typu: PLT 161, nr fabryczny METEOR -D-150, która legitymowała się świadectwem legalizacji pierwotnej z dnia 24 czerwca 2024 r., wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G., z datą ważności do dnia 24 lipca 2026 r. Z kolei pomiarów długości kontrolowanego zespołu pojazdów dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego BMI o nr seryjnym [...], legitymującego się świadectwem wzorcowania z dnia 22 października 2020 r. Jednocześnie co istotne proces ważenia przebiegał w sposób prawidłowy, zgodny z instrukcją obsługi, a kierowca nie wniósł uwag co do samej procedury ważenia jak i dokonanych pomiarów. Podpisał protokół nie zgłaszając zastrzeżeń. Sam protokół jest dokumentem urzędowym sporządzonym w przepisanej formie i stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kierowca kontrolowanego pojazdu został również zapoznany z procedurą pomiarów nacisków osi i mas całkowitych pojazdów metoda dynamiczną, świadectwami legalizacji i wzorcowania użytych urządzeń i przyrządów pomiarowych oraz z dokumentacja potwierdzającą geometrię i warunki techniczne miejsca ważenia. Kierujący miał możliwość zapoznania się z instrukcja obsługi urządzenia ważącego. Nie wnosił także o powtórne ważenie. Z kolei miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli pomiarem z dnia 13 października 2023 r., z którego wynika, że głębokość zagłębienia, w którym umieszczono wagi mieściło się w przedziale 56-60 mm. Wysokość wag to 58 mm, co wynika z pkt 2 instrukcji użytkownika wag METEOR. Zatem zagłębienie było dostosowane do użytych podczas kontroli wag, a zgłaszane wątpliwości strony w tym zakresie są bezpodstawne. Jednocześnie Sąd stwierdza, że zarzuty skargi są bardzo ogólne, skarżący podnosi, że zastosowane procedury kontrolne co do pomiaru były niezgodne z prawem, ale nie odnosi się na czym to naruszenie procedur polegało. Nie do zaakceptowania dla Sądu jest sugestia strony skarżącej, że wyniki ważenia budziły wątpliwości. Skoro kierujący był obecny podczas ważenia i mierzenia, nie zgłaszał zastrzeżeń, nie wnosił o powtórne ważenie, podpisał protokół bez zastrzeżeń, po zapoznaniu się z instrukcją wagi, to obecne zarzuty strony skarżącej należy uznać za pozbawione racji i gołosłowne. Dodać jedynie należy, że kontrole przeprowadzono w miejscu zbadanym geodezyjnie pod kątem pochylenia terenu, a do akt dołączono protokół z pomiarów stanowiska do ważenia. Strona skarżąca pomija okoliczność, że w sprawie masa zespołu pojazdów była przekroczona o ponad 23 tony, a co za tym idzie jasnym było, że w przypadku 5-osiowego zespołu pojazdów również dopuszczalne naciski osi będą przekroczone, Z kolei długość środka transportu była możliwa do ustalenia za pomocą zwykłej miary metrycznej. W tej sytuacji słusznie wskazał organ odwoławczy, że strona świadomie zignorowała przepisy prawa kierując się rachunkiem ekonomicznym i chęcią przewozu jak największej ilości ładunku jednym transportem. Z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. wynika, że przejazd pojazdem z ładunkiem podzielnym może zgodnie z przepisami odbywać się jedynie na podstawie zezwolenia kategorii I. W pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność. W ocenie Sądu w świetle przytoczonych regulacji prawnych oraz stwierdzonych w trakcie kontroli okoliczności należało uznać, że organy prawidłowo ustaliły, iż kontrolowany pojazd był nienormatywny z uwagi na przekroczenie dopuszczalnych norm. Prawidłowo również przyjęły, że ze względu na stwierdzone przekroczenia pojazd wymagałby uzyskania pozwolenia kategorii V (lp. 5 załącznika nr 1 do p.r.d. pozwolenie tej kategorii jest wydawane na przejazd pojazdu: o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV i o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne). Bezsporne w sprawie jest także, że wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Pojazdem tym przewożony był ładunek podzielny, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym (z wyjątkiem niemającego zastosowania w przedmiotowej sprawie przypadku przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I), wobec czego Organy słusznie wymierzyły Stronie karę za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak za brak zezwolenia kategorii V. Organy zasadnie też przyjęły, że na skarżącego powinna zostać nałożona kara pieniężna w wysokości 15 000 zł, jak za brak zezwolenia kategorii V, w pozostałych przypadkach. Zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości takiej jak za brak zezwolenia kategorii V: a) 6000 zł – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10000 zł – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15000 zł - w pozostałych przypadkach. Zdaniem Sądu, skarżący dopuścił się zarzucanego naruszenia i nałożenie na niego kary pieniężnej nastąpiło w prawidłowej wysokości albowiem zaistniało przekroczenie dopuszczalnych wartości o ponad 20% Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r., sygn. II GSK 1399/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 września 2005 r., sygn. VI SA/Wa 1224/04, dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wysoki walor dowodowy protokołu przejawia się w tym, że jego treść, stosownie do art. 75 u.t.d., stanowi podstawę formułowania wniosków o wszczęcie postępowania. Z kolei ustalenia zawarte w protokole kontroli wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego, pod względem stanu faktycznego i prawnego (np. wyrok NSA z 8 czerwca 2021 r., sygn. II GSK 1221/18). Zdaniem składu orzekającego organ zasadnie uznał, że w sprawie brak było przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Stosownie do treści art. 140aa ust. 4 p.r.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. la pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. Sąd podziela stanowisko organu, że skarżący miał wpływ, na powstanie naruszenia przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu. Kierowcy stanowiący obsadę kontrolowanego środka transportu zgodnie zeznali, że, nie zostali oni poinformowani o masie przewożonego ładunku. W ich obecności nie dokonywano także ważenia ani mierzenia zespołu pojazdów. Na podstawie rozmowy telefonicznej z pracownikiem skarżącego ustalono, iż załadunku dokonywali jego pracownicy na zlecenie odrębnej firmy, która dodatkowo wynajęła kierowców do prowadzenia zespołu pojazdów podczas kontrolowanego przejazdu. Ponadto jak słusznie zauważył GITD zgodnie z włączoną w akta sprawy, fakturą sprzedaży przewożonych zbiorników betonowych, to skarżący figuruje jako ich sprzedawca. Zatem powinien on posiadać wiedzę w zakresie ich masy, mając dodatkowo na uwadze, iż odpowiadał on za ich załadunek i transport. Skarżący powinien mieć zorganizowaną działalność w taki sposób, aby do naruszenia nie doszło, w tym zadysponować wymaganą dla ilości przewożonego ładunku liczbę pojazdów. Decydując się na przejazd z ładunkiem podzielnym winien uwzględnić jego wagę i przyjąć taką aby pojazd nie przekraczał dopuszczalnych norm. Tak się jednak nie stało. Zatem skarżący nie wykazał należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem, jak również ,że nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia. W odniesieniu sformułowanego w skardze wniosku skarżącego o zastosowanie w jego sprawie przepisów art. 189d k.p.a., należy wskazać, że w rozpatrywanie sprawie kary pieniężne zostały nałożone na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d. W odniesieniu zaś do wysokości kary to należy, zauważyć, iż art. 140 ab określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189 d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 kpa nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W rozpatrywanej sprawie nie ma również zastosowania art. 189e k.p.a. oraz art. 189f k.p.a. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d mają zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 140aa ust. 4 p.r.d. Reasumując, Sąd uznał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Wyrażone w sposób jasny dający podstawę do oceny prawidłowości stanowisko organów znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. W ocenie Sądu skarżącemu zapewniono udział w prowadzonym postępowaniu. Sąd nie dopatrzył się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło