VIII SA/Wa 742/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-04-28

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata w sprawie administracyjnej dotyczącej odmowy przyznania świadczenia z ubezpieczeń społecznych zasługuje na uwzględnienie, a także czy strona skarżąca podlega zwolnieniu od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a, co powoduje, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należy oddalić jako bezzasadny. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata należy uwzględnić, gdyż skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca A. C. złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z sierpnia 2009 r. o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, pozostającą pod stałą opieką lekarską, bezrobotną wraz z synem, a mąż, choć zatrudniony, obecnie nie pracuje z powodu wstrzymania produkcji. Rodzina znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, żyjąc w stałym zadłużeniu. Po oddaleniu skargi przez WSA w Warszawie, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. 3. Zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata 2. w pozostały zakresie wniosek oddalić 3. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla A. C. zam. R. [...], ul. Ż. Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W dniu [...] kwietnia 2010 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w związku z zamiarem złożenia skargi kasacyjnej. W jego uzasadnieniu skarżąca podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem i synem. Wyjaśniła, że zarówno ona jak i syn są osobami bezrobotnymi, natomiast mąż pozostaje w zatrudnieniu, jednak aktualnie zakład, w którym pracuje wstrzymał produkcję na czas nieokreślony. Skarżąca wyjaśniła, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym (w załączeniu orzeczenie) pozostającą pod stała opieką lekarską i "nie nadaje się do żadnej pracy". Środki, którymi dysponuje rodzina nie wystarczają na bieżące opłaty i konieczne leki, dlatego też żyje ona w stałym zadłużeniu. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącej ponieważ przedmiotem jej skargi jest decyzja o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku wydana na podstawie ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz.353 ze zm.), a więc akt administracyjny dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej znajdujące potwierdzenie w aktach sprawy uznać należy, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca jest osobą trwale bezrobotną, schorowaną z orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Według oświadczenia zarówno syn skarżącej jak i jej mąż również nie osiągają aktualnie dochodów. Sytuacja rodziny jest zatem bardzo trudna. Zachodzą zatem okoliczności uzasadniające zastosowanie instytucji prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło