VIII SA/Wa 746/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-07
Skład orzekający: Justyna Mazur, Sławomir Fularski, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę ogrodzenia, wydana na podstawie ustaleń organów nadzoru budowlanego dotyczących jego lokalizacji, została wydana prawidłowo, jeśli skarżący przedstawili dowody (protokół wyznaczenia punktów granicznych, szkic graniczny) wskazujące na odmienne usytuowanie ogrodzenia i rozbieżności w ustaleniach organów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że nakaz rozbiórki ogrodzenia został wydany przedwcześnie, w oparciu o nienależycie ustalony stan faktyczny i oceniony materiał dowodowy. Organy nie zbadały w sposób właściwy zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności nie wzięły pod uwagę argumentacji skarżących dotyczącej przebiegu granicy działki i odmiennego usytuowania ogrodzenia, co wymagało ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem przedstawionych przez skarżących dowodów geodezyjnych.Stan faktyczny
Skarżący M. D. i M. D. zostali zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymaną w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do rozbiórki ogrodzenia wybudowanego na działce nr ew. [...] w pasie drogowym. Organy uznały, że ogrodzenie zostało wybudowane niezgodnie ze zgłoszeniem i postanowieniem zarządcy drogi. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc, że organy nie ustaliły dokładnego przebiegu granicy działki i nie rozpoznały przedmiotu postępowania. Do skargi załączyli dokumentację geodezyjną wskazującą na odmienne usytuowanie ogrodzenia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących M. D. i M. D. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. D. i M. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących M. D. i M. D. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. "Prawo budowlane" (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409; dalej: "Prawo budowlane"), po rozpoznaniu odwołania M. D. i M. D. (dalej: "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazania skarżącym dokonania rozbiórki ogrodzenia działki nr [...] położonego w pasie drogowym (na działce nr ew. [...]) w miejscowości W. gm. W. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postępowanie administracyjne w sprawie wybudowanego ogrodzenia na nieruchomości w miejscowości W. ul. P. [...] (działka o nr ew. [...]) gm. W. zostało przez organ I instancji wszczęte w dniu [...] lipca 2013 r. na wniosek Burmistrza W.
W toku prowadzonego postępowania organ I instancji przeprowadził oględziny, w trakcie których ustalono, że ogrodzenie stalowe wybudowane zostało na podmurówce betonowej między działkami o nr ew. [...] a [...] i [...] a [...]. Wysokość ogrodzenia wynosi minimalnie 1,70 m, a maksymalnie 1,87 m. Odległość wybudowanego ogrodzenia od budynku mieszkalnego na działce nr [...] do osi słupka ogrodzenia wynosi 3,7 m. Długość ogrodzenia prostopadłego do jezdni wynosi 4,57 m i mierzona została od budynku na działce [...] do osi słupka ogrodzenia. Ogrodzenie między działkami o nr ew. [...] a [...] wykonano równolegle do drogi na całej szerokości działki [...] i wynosi 16,2 m. Nadto ustalono, iż budowa ogrodzenia została zakończona oraz, że zgłoszenie zamiaru budowy ogrodzenia działki z dnia [...] października 2012 r. skierowane do Starostwa Powiatowego w B. obejmowało zamiar przystąpienia do wykonywania robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia działki nr ew. [...] o wysokości około 1,6 m od strony drogi w granicy działek [...] i [...]. Starosta nie wniósł sprzeciwu co do powyższego zgłoszenia. Inwestor uzyskał także opinię Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych w B., z której wynika, iż wyrażono zgodę na lokalizację ogrodzenia przy drodze powiatowej w m. W. na działce o nr ew. [...] w istniejącej linii zabudowy, tj. w taki sposób aby skrajna krawędź nowego ogrodzenia mieściła się w całości na działce o nr ew. [...] (postanowienie z dnia [...] września 2012 r. znak: [...]).
Z kolei z pisma Starostwa Powiatowego w B. z dnia [...] września 2013 r. wynika, że odległość od budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] do rogu granic działek nr ew. [...], [...], [...] wynosi 2,75 m (zmierzona odległość na gruncie do osi ogrodzenia wynosi 3,7 m) oraz odległość rogu budynku zlokalizowanego na działce [...] do rogu granicy działek nr ew. [...], [...], [...] wynosi 4,00 m (zmierzona odległość na gruncie do osi ogrodzenia wynosi 4,57 m). W konsekwencji ustalono, że wybudowane ogrodzenie o długości 16,2 m i 0,57 m postawione jest na działce nr ew. [...].
W związku z ustaleniem, że ogrodzenie zostało wybudowane niezgodnie ze zgłoszeniem, postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na wybudowaniu ogrodzenia nieruchomości w miejscowości W. ul. P. [...] gm. W. między działkami nr ew. [...] a [...] i [...] a [...] oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia następujących dokumentów:
– zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy W. o zgodności budowy ogrodzenia z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
– projektu zagospodarowania działki lub terenu,
– rysunków ogrodzenia z opisem rodzaju, zakresu i sposobu wykonywania robót budowlanych,
– oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
– decyzji wydanej przez Powiatowy Zarząd Dróg Publicznych w B. zezwalającej na umieszczenie w pasie drogowym ogrodzenia.
Jednocześnie organ I instancji pouczył inwestora, że w przypadku nie spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych ww. postanowieniem zostanie wydana decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego (zgodnie z art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego).
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. organ I instancji działając w oparciu o art. 49b ust. 1 i 3, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 104 § 1 k.p.a. nakazał skarżącym rozbiórkę ogrodzenia działki nr [...] położonego na działce nr [...] o długości 16,20 m równoległego do drogi powiatowej oraz o długości 0,57 m prostopadłego do drogi powiatowej w m. W. gm. W.
MWINB decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. uchylił ww. decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...] września 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając wskazał, że organ powiatowy dokonał błędnej oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego przyjmując tryb postępowania określony w art. 49b Prawa budowlanego. Uznał, iż w przypadku stwierdzenia, że ogrodzenie zostało wybudowane z naruszeniem zakresu zgłoszenia (co do jego lokalizacji) zastosowanie w sprawie będą miały przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia [...] marca 2013 r. organ
I instancji działając w oparciu o art. 51 ust. 7 i ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 104 § 1 k.p.a. nakazał skarżącym rozbiórkę ogrodzenia działki nr [...] położnego w pasie drogowym (na działce nr [...]) w m. W. gm. W. Uzasadniając przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, iż inwestor budując ogrodzenie stalowe na podmurówce betonowej wybudował je w innym miejscu tzn. niezgodnie ze zgłoszeniem z dnia [...] października 2012 r. i postanowieniem Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych w B. z dnia [...] września 2012r. Brak zgłoszenia na ogrodzenie wykonane w obecnym miejscu uznał za istotne odstępstwo od dokonanego wcześniej zgłoszenia u Starosty B. Podniósł, iż część ogrodzenia działki nr [...] wykonanego prostopadle do drogi o długości 4,00 m nie będąca na działce nr [...] nie podlega rozbiórce, ponieważ jest to ogrodzenie usytuowane między działkami prywatnymi i wysokości do 2,20 m co w świetle Prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
Organ I instancji przytoczył brzmienie art. 4 pkt 1 i art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.; dalej: "u.d.p.") oraz art. 3 pkt 11, art. 4 oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 Prawa budowlanego. Wskazał, iż w oświadczeniu złożonym dnia [...] marca 2014 r. Powiatowy Zarząd Dróg Publicznych w B. nie wyraził zgody na umieszczenie ogrodzenia w pasie drogowym (działce nr ew. [...]) przy nieruchomości w miejscowości W. ul. P. [...] (dz. nr ew. [...]) gm. W. Uznał zatem, iż inwestor wybudowanego ogrodzenia nie posiada prawa do dysponowania działką nr [...] (pasem drogowym), skoro zarządca drogi powiatowej sprzeciwia się umieszczeniu ogrodzenia na działce nr [...].
W złożonym pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. odwołaniu skarżący wnieśli
o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a w przypadku zaistnienia przesłanek,
o których mowa w art. 132 § 1 lub art. 132 § 2 k.p.a. o uchylenie decyzji i wydanie prawidłowego postanowienia zobowiązującego organ powiatowy do umorzenia postępowania w sprawie wybudowania ogrodzenia wykonanego na działce nr [...]. Organowi I instancji skarżący zarzucili nieustalenie dokładnego przebiegu granicy działki nr [...] od strony drogi powiatowej oraz nierozpoznanie w całości przedmiotu postępowania, co do zasadności i obecnego stanu wybudowanego ogrodzenia.
Rozpoznając odwołanie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2014 r. Uzasadniając przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia na budowę. Jedynie realizacja ogrodzeń od strony miejsc publicznych i ogrodzeń powyżej 2,20 m wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). Wyjaśnił, iż inwestor w dniu [...] października 2012 r. złożył do Starostwa Powiatowego w B. zgłoszenie o zamiarze budowy ogrodzenia działki o wysokości ok. 1,60 m, do którego została załączona mapa z lokalizacją ogrodzenia. Z mapy wynika, iż ogrodzenie, które w rzeczywistości zostało wybudowane na działce o nr ew. [...], miało być usytuowane na działce o nr ew. [...]. Analiza zapisów protokołu, z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2013 r. oraz informacji udzielonej przy piśmie Starostwa Powiatowego w B. z dnia [...] września 2013 r. prowadzi – zdaniem organu odwoławczego – do wniosku, że odległość ogrodzenia od budynku na działce o nr ew. [...] w rzeczywistości wynosi 3,7 m, natomiast według mapy stanowiącej załącznik do zgłoszenia (na którą powołano się w piśmie organu powiatowego z dnia [...] sierpnia 2013 r.) odległość ta powinna wynosić 2,75 m (odcinek A-B), co potwierdza pismo Starostwa Powiatowego w B. z dnia [...] września 2013 r. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że projektowane usytuowanie ogrodzenia uległo zmianie o 1,05 m. W przypadku stwierdzenia, że ogrodzenie zostało wybudowane z naruszeniem zakresu zgłoszenia (co do jego lokalizacji), zastosowanie mają przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Nadto wskazał, iż działka o nr ew. [...] jest drogą powiatową, a Powiatowy Zarząd Dróg Publicznych nie wyraził zgody na budowę ogrodzenia na terenie ww. działki.
Organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem
i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto stosownie do art. 43 u.d.p. obiekty budowlane powinny być usytuowane w odległości co najmniej 8 m od zewnętrznej krawędzi jezdni
w przypadku drogi powiatowej na terenie zabudowy miast i wsi. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uznał, iż usytuowanie przedmiotowego ogrodzenia w pasie drogowym stanowi niedające się usunąć naruszenie prawa i uniemożliwia doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami w związku
z czym należało orzec o rozbiórce przedmiotowego urządzenia. W ocenie organu odwoławczego usytuowanie przedmiotowego obiektu pozostaje w sprzeczności
z obowiązującymi przepisami szczególnymi.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że
w aktach sprawy znajduje się dokumentacja wskazująca, że granica pomiędzy działkami o nr ew. [...] i nr ew. [...] została ustalona w oparciu o kopię mapy przyjętej przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Starostwie Powiatowym w B. Ponadto z pisma Starostwa Powiatowego w B. z dnia [...] września 2013 r. wynika, że granice działek wynikają z prac scaleniowych wykonanych wiatach 1978-1981 zatwierdzonych decyzją Wojewody R. nr [...] z dnia [...] grudnia 1980 r. Zdaniem organu odwoławczego samo przekonanie skarżących o innym sposobie przebiegu granicy nie jest wystarczające do uchylenia rozstrzygnięcia organu powiatowego.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się skarżący, którzy pismem z dnia
[...] czerwca 2014 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...] maja 2014 r. Autorzy skargi wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jako podjętej na podstawie mylnych danych. Do skargi załączyli kopię protokołu wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków wraz ze szkicem granicznym działki [...] oraz działki [...] z dnia [...] lutego 2014 r., wykonanym przez uprawnionego geodetę K. J. Wskazali, iż
z powyższych dokumentów jednoznacznie wynika, że ogrodzenie leży w granicy działki [...], częściowo poza wynikające z błędu wykonawczego. Zdaniem skarżących niemożliwe jest aby ogrodzenie usytuowane było na działce [...]
w odległości 1,05 m od granicy działki [...].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymując dotychczasowe stanowisko w niniejszej sprawie wniósł o jej oddalenie. Zarzuty skargi uznał za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Niniejsza sprawa zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgodnie
z art. 1 § 2 tej ustawy dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 roku poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z uwagi na stwierdzenie naruszeń, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skarga zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, iż rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym wypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję organ jest zobligowany do przestrzegania przepisów k.p.a., a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz do uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Z obowiązków tych nie jest zwolniony organ odwoławczy.
Sądowa kontrola prawidłowości podjętej decyzji przy zastosowaniu wskazanego na wstępie kryterium legalności, obejmuje w szczególności badanie, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale drugim działu
I kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd kontroluje zatem, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji oraz czy podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice określone przepisami prawa, innymi słowy, czy nie nosi cech dowolności.
Ważne jest, aby okoliczności faktyczne będące podstawą zastosowania przepisów nakazujących tak daleko idącą ingerencję organu administracji publicznej jaką jest rozbiórka określonego obiektu budowlanego były analizowane i oceniane przez organ w każdym indywidualnym przypadku ze szczególną wnikliwością oraz przy zachowaniu bezwzględnie obowiązujących reguł proceduralnych. Ewentualne uchybienia zarówno w procesie gromadzenia materiału dowodowego, jak i oceny wszystkich elementów tego materiału, mogą bowiem mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie organu, którego wykonanie powoduje trudne do odwrócenia skutki.
Przypomnieć należy, że kontroli Sądu podlega decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., mocą której nakazano skarżącym rozbiórkę ogrodzenia działki nr [...] położnego w pasie drogowym (na działce nr [...]) w m. W. gm. W. jako wybudowanego bez wymaganego prawem zgłoszenia na budowę. W ocenie Sądu, nakaz rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia we wskazanym w decyzji zakresie został wydany co najmniej przedwcześnie, bowiem w oparciu o nienależycie ustalony stan faktyczny i nienależycie oceniony materiał dowodowy. Nie można bowiem wykluczyć, iż co najmniej znaczna część ogrodzenia działki nr [...] została wykonana zgodnie ze zgłoszeniem.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę,
z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 23 stanowi, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń. Natomiast art. 30 Prawa budowlanego określa, kiedy wymagane jest dokonanie zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych właściwemu organowi i tak stosownie do pkt 3 ust. 1 ww. art. zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 budowa min. ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m.
Wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia stanowi zatem tzw. samowolę budowlaną, której skutkiem jest zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego trybu przewidzianego
w przepisach art. 48 - 51 Prawa budowlanego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Stosownie zaś do ust. 7 ww. art. 51, przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Przede wszystkim podnieść należy, że organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie przyjęły, iż przedmiotowe ogrodzenie zostało wybudowane z naruszeniem zakresu zgłoszenia dokonanego przez skarżących w dniu
[...] października 2012 r., co do jego lokalizacji. Organy orzekające ze zgromadzonego materiału dowodowego wywiodły, iż ogrodzenie, które miało być usytuowane na działce o nr ew. [...] w rzeczywistości wybudowano na działce o nr ew. [...] oraz, że odległość ogrodzenia od budynku na działce o nr ew. [...] w rzeczywistości wynosi 3,7 m, natomiast według mapy stanowiącej załącznik do zgłoszenia odległość ta powinna wynosić 2,75 m (odcinek A-B). W konsekwencji organy nadzoru budowlanego uznały, iż projektowane usytuowanie ogrodzenia uległo zmianie o 1,05 m.
W ocenie Sądu powyższe twierdzenia organów nadzoru budowlanego należy uznać za budzące wątpliwości. Otóż organ odwoławczy rozpatrując odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2014 r. nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku ogrodzenia nie zbadał w sposób właściwy zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności nie wziął pod uwagę argumentacji skarżących, która pojawiła się w toku prowadzonego postępowania odwoławczego. W odwołaniu skarżący wskazali bowiem, iż organ powiatowy nie ustalił dokładnego przebiegu granicy działki nr [...]. Na tę okoliczność uprawniony geodeta w dniu [...] lutego 2014 r. dokonał czynności wyznaczenia punktów granicznych dla nieruchomości oznaczonych jako działki o nr ew. [...], [...] oraz [...] (nieruchomość drogowa) w oparciu o dane zawarte w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego W. Z załączonego do protokołu wyznaczenia punktów granicznych szkicu granicznego wynika, iż działka o nr ew. [...] i [...] (należące do skarżących) od południa graniczą z działką o nr ew. [...]. Granica ta biegnie od punktu [...] od zachodu poprzez punkt [...] w kierunku wschodnim przechodzi przez róg budynku do punktu [...]. Działka o nr ew. [...] od wschodu graniczy z działką o nr [...] stanowiącą nieruchomość drogową będącą własnością Skarbu Państwa w zarządzie Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych i granica ta przebiega od punktu [...] na północ do punktu [...]. Ze szkicu granicznego wynika, iż sporne ogrodzenie usytuowane jest w większości na działce [...], zaś częściowo na działce [...] (0,53 m) oraz częściowo wchodzi w działkę [...] klinem na głębokość maksymalnie 0,36 m. Zauważyć jednocześnie należy, iż także z mapy do celów projektowych, który to dokument został opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wynika odmienne położenie ogrodzenia niż to ustaliły organy, a wydaje się, że odpowiadające ustaleniom wynikającym z protokołu wyznaczenia punktów granicznych i dołączonego do niego szkicu granicznego.
W ocenie Sądu, w świetle powyższego wobec powyższych rozbieżności, które zaistniały już na etapie postępowania przed organem I instancji i wymagają zbadania i oceny z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania wynikającej z art. 15 k.p.a., zasadne było uchylenie zarówno decyzji zaskarżonej, jak i decyzji ją poprzedzającej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny rozpoznać sprawą mając na uwadze rozważania Sądu i dokonać w razie potrzeby koniecznych dla rozstrzygnięcia ustaleń m.in. z uwzględnieniem wskazanego protokół wyznaczenia punktów granicznych wraz ze szkicem granicznym z dnia [...] lutego 2014 r. oraz sporządzonej w oparciu o te ustalenia mapy.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak
w punkcie 1 wyroku.
Orzeczenie z punktu 2 wyroku Sąd oparł o treść art. 152 p.p.s.a., zaś
o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., obejmując rozstrzygnięciem kwotę uiszczonego przez skarżących wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło