VIII SA/Wa 747/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-23

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej posiadającej znaczący majątek nieruchomy, ale niskie bieżące dochody, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Posiadanie znaczącego majątku nieruchomego, który można sprzedać lub wydzierżawić, stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy w całości, nawet jeśli bieżące dochody są niskie.
Stan faktyczny
Skarżąca D. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z niskiego dochodu, ale posiada dwie nieruchomości o znacznej wartości. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 23 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy We wniosku o przyznanie prawa pomocy D. M. podała, że wspólnie z mężem utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł (renta i emerytura), który w całości wyczerpują koszty bieżącego utrzymania. W części wniosku obejmującej posiadany majątek skarżąca wymieniła dwie nieruchomości - działki o szacunkowej wartości [...] zł oraz inną nieruchomość gruntową o powierzchni [...] m² zabudowaną domem mieszkalnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) – dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowne zaś do treści art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Ze złożonych wyjaśnień wynika, że dochód dla dwuosobowej rodziny skarżącej wynosi [...] zł przy ustalonym wpisie od skargi w wysokości [...] zł. Obowiązek uiszczenia takiej kwoty, stanowiłby aktualnie ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu, a tym samym kontroli zaskarżonej decyzji, dlatego wniosek uwzględniono wyłącznie w tym zakresie. W pozostałym zakresie podlegał on oddaleniu bowiem ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżąca posiada określony majątek nieruchomy o wartości [...] zł. Nie można w tej sytuacji postrzegać za pozostającą w ubóstwie osobę, która dysponując znaczącej wartości majątkiem nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego z tego tylko względu, że nie posiada oszczędności, a uzyskiwane niewielkie bieżące dochody pokrywają podstawowe wydatki konsumpcyjne. Wpływ na tę ocenę ma również uwzględnienie faktu, że posiadany majątek nieruchomy może być wykorzystany jako zabezpieczenie pożyczki, czy kredytu, jeśli jego właścicielowi brakuje środków na ponoszenie kosztów utrzymania, co obejmuje również możliwość jego sprzedaży, czy dzierżawy. Strona, która dysponuje wolnymi od obciążeń składnikami majątku, takimi jak nieruchomości gruntowe, jest bowiem w stanie w dłuższej perspektywie bez pomocy państwa pokryć wydatki związane ze swym udziałem w postępowaniu sądowym. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło