VIII SA/Wa 747/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-20

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponieważ przedstawione przez nią wyjaśnienia dotyczące sytuacji finansowej rodziny były niewiarygodne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego, w szczególności w świetle jej wcześniejszej działalności gospodarczej i posiadania rachunków bankowych. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga udowodnienia szczególnie trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
E. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. dotyczącą podatku od towarów i usług. Skarżąca oświadczyła, że ona i jej mąż nie pracują, nie mają dochodów i mieszkają w domu należącym do teścia, a w zaspokojeniu bieżących potrzeb pomagają im rodzice. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając wyjaśnienia za niewiarygodne w świetle wcześniejszej działalności gospodarczej skarżącej i jej męża oraz posiadania przez nich rachunków bankowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy E. R. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku E. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi E. R. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy należy mieć na uwadze, że orzeczenie w tej kwestii winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów, jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i aktualnych możliwości płatniczych jej samej jak i osób pozostających z taką osobą we wspólnym gospodarstwie domowym (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 825/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że na tym etapie sprawy koszty sądowe kształtuje wpis od skargi w wysokości [...] zł. Z oświadczenia skarżącej o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wynika, że zarówno ona jak i jej mąż nie pracują, nie posiadają dochodów, nie posiadają statusu osób bezrobotnych, zamieszkują w domu należącym do teścia skarżącej, a w zaspokojeniu bieżących potrzeb pomagają małżonkom rodzice skarżącej i teściowie. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnego rachunku bankowego. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie wykazała zasadności wniesionego żądania. Przedstawione wyjaśnienia, co do sytuacji finansowej rodziny są niewiarygodne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Referendarzowi z urzędu znany jest fakt (akta sprawy VIII SA/WA 57/17), że skarżąca dotychczas prowadziła działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, osiągając przychody na poziomie ponad [...] zł. Oboje małżonkowie byli jeszcze w grudniu 2016 r. właścicielami rachunków bankowych, na których odnotowywane wpływy miały charakter stały, w szczególności z tytułu przelewów między członkami rodziny. Trudno w tej sytuacji przyjąć za wiarygodne wyjaśnienia, że aktualnie żadne z małżonków nie posiada możliwości zarobkowych i oboje pozostają na utrzymaniu rodziców. Poza tym skarżąca nie złożyła żadnego dowodu (zaświadczenia) potwierdzającego, że zamknęła posiadanych rachunek, nie wyjaśniła także mimo wezwania z dnia 19 października 2017 r. przyczyn, dla których nie złożyła zeznania podatkowego męża , jak i wyciągów z jego rachunku bankowego. Biorąc zatem pod uwagę, że przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i winno być stosowane wyłącznie w odniesieniu do podmiotów charakteryzujących się szczególnie trudną sytuacją materialną, niejednokrotnie uniemożliwiającą zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, która zostanie w sposób nie budzący wątpliwości przedstawiona. Do takich podmiotów należą osoby dotknięte ubóstwem, korzystające ze świadczeń pomocy społecznej, czy też bezrobotne bez prawa do zasiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 179/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl), a tego skarżąca nie wykazała. Z tych wszystkich względów uznano, że skarżąca nie wykazała spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło