VIII SA/Wa 749/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-26
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykaże, że jego sytuacja dochodowa i majątkowa, w tym stan zdrowia, uniemożliwia mu partycypowanie w kosztach postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wykaże, że jego sytuacja dochodowa i majątkowa, w tym stan zdrowia, uniemożliwia mu partycypowanie w kosztach postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ciężar udowodnienia tej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
M. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że jest osobą samotną, utrzymuje się z niewielkiego gospodarstwa rolnego, a jego dochody są niewielkie. Podkreślił, że przebył poważną operację, był na zwolnieniu lekarskim i obecnie ponosi wydatki na leki, co uniemożliwia mu pracę i partycypowanie w kosztach sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu M. R. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą samotną i utrzymuje się z niewielkiego gospodarstwa rolnego ([...] ha), z którego roczny dochód wynosi [...] zł. Wyjaśnił, że w marcu 2009 r. przebywał w szpitalu (w załączeniu karta informacyjna leczenia szpitalnego) gdzie przeszedł poważną operację, po której przez 180 dni przebywał na zwolnieniu lekarskim otrzymując w tym czasie zasiłek chorobowy w wysokości [...] zł miesięcznie. Oświadczył, że w związku ze stanem zdrowia nie może pracować, nie otrzymuje też żadnych świadczeń. Aktualnie pozostaje pod opieką lekarską i ponosi wydatki na leki (ok. [...] zł miesięcznie). Jako jedyny majątek wymienił dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną.
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego uznać należy, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Z treści wniosku wynika, że skarżący poza niewielkim gospodarstwem rolnym nie posiada innych źródeł utrzymania. Obecnie ze względu na stan zdrowia ma ograniczone możliwości zarobkowania. Skarżący jest osobą samotną, nie posiada żadnych oszczędności, ani majątku, nie jest zatem w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło