VIII SA/Wa 750/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-14
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Ochotnicza Straż Pożarna, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Ochotnicza Straż Pożarna, będąca jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Sąd uznał, że niewielkie środki finansowe pochodzące wyłącznie ze składek członkowskich oraz społeczny charakter działalności OSP uzasadniają przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Ochotnicza Straż Pożarna w K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest stowarzyszeniem działającym społecznie, zrzeszającym 24 członków, utrzymującym się ze składek członkowskich o rocznej wartości [...]. Nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada innych środków finansowych. Sąd rozpatrywał wniosek w kontekście skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł, przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego oraz zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczenie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ochotniczej Straży Pożarnej w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Ochotniczej Straży Pożarnej w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 100 (sto) zł 2. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego 3. zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. o wyznaczenie radcy prawnego dla Ochotniczej Straży Pożarnej w K.
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu "PPPr" Ochotnicza Straż Pożarna w K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Ochotnicza Straż Pożarna w K. jest jednostką, która reaktywowała swoją działalność w 2009 r. Jest stowarzyszeniem osób fizycznych, mieszkańców wsi K. i K. w Gminie O., zrzesza 24 osoby - członków OSP. Utrzymuje się ze składek członkowskich, których roczna wartość wynosi [...] zł. Jednocześnie wyjaśniono, że OSP działa społecznie, nie posiada żadnych środków finansowych i nie prowadzi działalności gospodarczej. Posiadany przez nią budynek został bezpłatnie użyczony Gminie O. na potrzeby szkoły podstawowej. Jedyne koszty jakie skarżąca może ponieść to kwota [...] zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Regulacja ta stanowi odstępstwo od generalnej zasady zawartej w art. 199 ppsa, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym strony same ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Rzeczą zatem strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie.
Ochotnicze straże pożarne działają na podstawie ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380). Stosownie do art. 19 ust. 1 tej ustawy ochotnicza straż pożarna funkcjonuje według przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.). Art. 19 ust. 2 ustawy o stowarzyszeniach stanowi, że szczegółowe zadania i organizację ochotniczej straży pożarnej i ich związku określa statut. Ze znajdującego się w aktach sprawy statutu OSP w K. wynika, że celem stowarzyszenia jest w szczególności działalność mająca na celu zapobieganie pożarom oraz wykonywanie zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej (§ 5 statutu). Z kolei majątek i fundusze OSP powstają ze składek członkowskich, dotacji, spadków, darowizn, dochodów z imprez, ofiarności publicznej i wpływów z działalności gospodarczej.
W oświadczeniu o majątku i dochodach OSP w K. podano, że stan konta wynosi [...] zł z tytuł składek członkowskich i są to jedyne środki jakie posiada strona. Poza tym jak wynika z uzasadnienia wniosku OSP działa społecznie i nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. W tej sytuacji wobec realizowania przez OSP celów statutowych polegających głównie na zapobieganiu pożarom oraz posiadaniu niewielkich środków finansowych wyłącznie ze składek, a także mając na uwadze charakter sprawy uznano, że wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 254 §1 i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło