VIII SA/Wa 764/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-24
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Artur Kot, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest zasadna, gdy doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło do osoby, co do której brak jest udokumentowanego pełnomocnictwa do reprezentowania strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu, jeśli doręczenie decyzji nastąpiło do osoby nieposiadającej udokumentowanego pełnomocnictwa do reprezentowania strony. Pełnomocnictwo musi być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu i dołączone do akt sprawy; jego istnienie nie może być domniemane. W sytuacji braku prawidłowego doręczenia decyzji termin do wniesienia odwołania nie rozpoczyna biegu, co uzasadnia uchylenie postanowienia odmownego przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Spółka cywilna złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 rok. Organ I instancji umorzył postępowanie i doręczył decyzję pełnomocnikowi K. G., który nie posiadał udokumentowanego pełnomocnictwa. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył K. G., który tłumaczył, że decyzji nie odebrał osobiście. Organ II instancji odmówił przywrócenia terminu, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy zainteresowanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od organu zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. - wspólnika spółki cywilnej "[...]" na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. - wspólnika spółki cywilnej "[...] " kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez spółkę cywilną ,,[...]" umorzył postępowanie administracyjne w całości w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. Decyzję tę wysłano do wymienionego w niej pełnomocnika ww. spółki K. G. Decyzja organu I instancji odebrana została przez dorosłego domownika K. G. w dniu [...] grudnia 2009 r.
W dniu [...] stycznia 2010 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wpłynęło odwołanie od decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania podpisane przez K. G. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 105 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez umorzenie postępowania w sprawie, które nie było i nie stało się bezprzedmiotowym i winno zakończyć się merytorycznym rozpoznaniem sprawy poprzez wydanie decyzji przyznającej płatność.
Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu K. G. wskazała, że decyzję odebrała jej matka, tuż przed Świętami Bożego Narodzenia, podczas jej wyjazdu do K.. O fakcie nadesłania decyzji rodzice nie poinformowali ją przez cały okres urlopu ze względu na to, że nie chcieli aby skracała urlop, poza tym była wtedy w drugim miesiącu ciąży i nie chcieli jej martwić. O decyzji dowiedziała się dopiero po powrocie do domu w dniu [...] stycznia 2010 r. Od razu też skontaktowała się ze wspólnikami spółek przekazując im informacje o decyzji.
W dniu [...] maja 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. postanowieniem nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że warunkiem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest łączne spełnienie się trzech przesłanek a mianowicie: wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od daty ustania przeszkody uniemożliwiającej wniesienie środka zaskarżenia w terminie, dokonanie jednocześnie czynności, której w ustawowym terminie nie dokonano oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego. W dalszej części organ przywołał orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące pojęcia ,,braku winy’’. Podsumował te rozważania stwierdzeniem, że pełnomocnik ma szczególny obowiązek dbania o interesy swego mocodawcy. Następnie organ II instancji stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy zainteresowanego. Dalsza część uzasadnienia dotyczy prawidłowości dokonanego doręczenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. M. - Prezes Zarządu "[...]" spółka z o.o. z siedzibą w B. W skardze podniósł, że uchybienie terminu przez składającego odwołanie pełnomocnika spółki nastąpiło bez winy pełnomocnika, co zostało w sposób wystarczający uprawdopodobnione. Do skargi dołączył umowę spółki cywilnej zawartą w dniu [...] marca 2008 r. z której wynika, że jej wspólnikami są R. M. oraz dwie spółki z o.o. z siedzibą w B. : "[...]" i "[...]".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie.
Pismem procesowym z dnia [...] lutego 2011 r. M. D. - Prezes Zarządu "[...]" z siedzibą w B. podtrzymując zarzuty skargi i wnosząc o zwrot kosztów postępowania, dodatkowo podniósł, że decyzje organu I instancji nie zostały poprawnie przez ten organ doręczone. Jego zdaniem, nie można więc mówić w ogóle o rozpoczęciu biegu terminu do złożenia odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do art. 133 § 1 p.p.s.a Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik.
Na wstępie należy zauważyć, że wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 rok w imieniu spółki cywilnej "[...]" składał P. M. W aktach administracyjnych sprawy przekazanych Sądowi brak jest zaś w ogóle pełnomocnictwa dla K. G. do reprezentowania ww. spółki. Pełnomocnictwo takie można jedynie domniemywać z załączonej, zresztą przez samą stronę skarżącą i to dopiero przy złożeniu skargi, umowy spółki cywilnej zawartej w dniu [...] marca 2008 r.
Z art. 33 § 2 k.p.a. wynika natomiast, że pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Udzielenie pełnomocnictwa poza procesem ma charakter materialnoprawny i potwierdzenie tego pełnomocnictwa w procesie jest obowiązkiem strony. Organ musi więc zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie (pełnomocnictwo ma być złożone do akt), nie może zaś domniemywać jego istnienia. Poza tym z treści pełnomocnictwa powinien jasno wynikać jego zakres, tzn. jakich czynności, w jakim postępowaniu, przed jakim organem może dokonywać pełnomocnik w imieniu swojego mocodawcy. W pełnomocnictwie należy wskazać, czy obejmuje ono wszelkie czynności procesowe, czy też tylko niektóre z nich, a ponadto określić, czy dotyczy całego postępowania, czy też tylko określonego etapu. Nie można również dowolnie interpretować zapisu pełnomocnictwa. Trzeba bowiem pamiętać, że to od mocodawcy zależy treść udzielonego pełnomocnictwa (w tym jego zakres).
Jedynie w sytuacji, gdy strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.). Organy zaś uznały, mimo braku stosownego pełnomocnictwa, że K. G. jest osobą uprawnioną do działania w imieniu spółki. Nie wyjaśniły więc, czy osoba ta była rzeczywiście uprawniona do działania w imieniu wspólników spółki w trakcie postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. Pełnomocnictwo nie może zaś być domniemane, musi wynikać ze stosownych dokumentów, tj. oryginału albo odpisu dokumentu pełnomocnictwa, który to winien znajdować się w konkretnych aktach administracyjnych, co nie miało jednak miejsca w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu istniało więc jedynie domniemanie organów, że K. G. jest pełnomocnikiem podmiotu wnioskującego o przyznanie płatności. Ustanowienie pełnomocnictwa jest zaś prawem strony. W każdym postępowaniu winna ona wskazać czy chce działać przez pełnomocnika. Pełnomocnictwa, jak bowiem wskazano już wyżej, nie można bowiem domniemywać. Organ musi być zawiadamiany o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie, np. poprzez złożenie pełnomocnictwa. Wypada również zauważyć, że nawet pełnomocnictwo zawarte w załączonej do skargi przez samą stronę skarżącą umowie cywilnej jest bardzo ogólne, wynika z niego uprawnienie do samodzielnego reprezentowania spółki cywilnej, nie mówi ono zaś o pełnomocnictwie do ubiegania się o płatności do gruntów rolnych, czy też do doręczania pism.
Skoro zaś pełnomocnictwo dla K. G. do występowania o przyznanie przedmiotowej płatności rolnej, czy też doręczania jej decyzji organu nie jest oczywiste, bowiem nie wynika z posiadanych przez organ akt administracyjnych, to należy uznać, że doręczenie tylko właśnie jej decyzji administracyjnej z dnia [...] grudnia 2009 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w całości w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 było bezpodstawne. W sytuacji bowiem doręczenia decyzji domniemanemu pełnomocnikowi, nie można mówić o prawidłowym jej doręczeniu przez organ zgodnym z regułami k.p.a. Tym samym, nie mógł również rozpocząć się bieg terminu do złożenia odwołania.
Organ odwoławczy nie próbuje natomiast nawet wyjaśnić w zaskarżonym postanowieniu dlaczego doręczył przedmiotową decyzję właśnie K. G., a nie pozostałym wspólnikom. Tym samym, postanowienie organu z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania narusza art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. Powyższe okoliczności uzasadniają wątpliwości odnośnie istnienia pełnomocnictwa udzielonego K. G. przez wspólników spółki cywilnej do działania w ich imieniu. Decyzja bowiem organu I instancji pomimo, że kierowana do wspólników spółki i do K. G., została doręczona tylko K. G..
Z tych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, dostrzegając uchybienia, o których mowa wyżej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w pkt 1 i 2 wyroku. O kosztach orzeczono jak w pkt 3 na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło