VIII SA/Wa 770/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących z nieujawnionych źródeł w 2003 r. postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- M.U. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem i córką. Oświadczyła, że nie pracuje zawodowo, córka nie osiąga dochodu natomiast mąż zawiesił działalność gospodarczą i również nie ma żadnego dochodu. Podała, że nie posiada żadnego majątku natomiast do majątku "osobistego" męża należy dom ([...] m²), działka ([...] m²) oraz dwie hale magazynowe ([...] i [...] m²) zajęte przez [...] Urząd Skarbowy w R. poprzez ustanowienie hipotek przymusowych. Wyjaśniła również, że posiadane oszczędności wydała w całości w latach 2001 – 2005. W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wyjaśniła, że aktualnie jedynym źródłem utrzymania jej rodziny jest pomoc matki, która z tytułu emerytury posiada miesięczny dochód w wysokości [...] zł oraz niewielka kwota z zasiłku pogrzebowego po zmarłym ojcu. Podała, że nie pracowała zawodowo, zajmując się domem i córką, która ma stwierdzoną [...] i [...], a ponadto zajmowała się chorym na nowotwór płuc ojcem. Jednocześnie wyjaśniła, że aktualnie poszukuje pracy, ale z uwagi na wiek ([...] lat) jest to bardzo trudne. Do pisma skarżąca załączyła kserokopie rachunków za wodę ([...] zł), gaz ([...] zł) i energię (łącznie [...] zł). Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ppsa). Wniosek skarżącej dotyczy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Analiza akt sprawy oraz informacji zawartych we wniosku prowadzi do stwierdzenia, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że istotnie nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania. Jakkolwiek oświadczyła ona, że oboje z mężem nie osiągają aktualnie żadnego dochodu i wraz z pełnoletnią córką pozostają na utrzymaniu matki - emerytki, której miesięczny dochód wynosi [...] zł, to wyjaśnienia te należy uznać za co najmniej wątpliwe. Biorąc bowiem pod uwagę koszty utrzymania wyłącznie domu kształtujące się na poziomie ok. [...] zł za okres wrzesień – listopad, mało prawdopodobne jest, aby niewielka emerytura prowadzącej oddzielnie gospodarstwo domowe matki skarżącej mogła wystarczać na zaspokojenie wszystkich niezbędnych potrzeb jej rodziny. Takie twierdzenie należy uznać za sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Poza tym skarżąca i jej mąż mimo oświadczenia o nieosiąganiu żadnych dochodów nie są osobami posiadającymi status bezrobotnego, nie korzystają także ze świadczeń pomocy społecznej, co w oczywisty sposób podaje w wątpliwość złożone wyjaśnienia dotyczące trudnej sytuacji materialnej. Niezależnie od powyższego ze złożonego do akt zeznania podatkowego za 2008 r. wynika, że z prowadzonej działalności gospodarczej mąż skarżącej osiągnął przychód w wysokości [...] zł (koszty uzyskania przychodu wyniosły [...] zł) przy czym nie złożyła żadnego dokumentu potwierdzającego aktualnie zawieszenie prowadzonej działalności. Mając na uwadze charakter sprawy, a także wyjaśnienia skarżącej zawarte również w skardze, dotyczące inwestowania przez jej męża w latach minionych w zasoby złota oraz finansowania z tego źródła wydatków w 2003 r, jak i latach następnych uznano, że skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa postanowiono, jak w sentencji.