VIII SA/Wa 771/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak(sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi G. F. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę. Decyzją z [...] maja 2021 r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: organ, Prezes NFZ), działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c), art. 69 ust. 1, art. 82 ust. 1, art. 109 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1398 ze zm., dalej: u.ś.o.z.) oraz art. 8 ust. 6 pkt 4 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, dalej: u.s.u.s.), ustalił, że G. F. (dalej: strona, skarżąca, ubezpieczona) w okresie od [...] września 2012 r. do [...] października 2014 r. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu posiadania statusu wspólnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Przedsiębiorstwo Wielobranżowe F. Sp. [...] oraz od [...] grudnia 2017 r. nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu posiadania statusu wspólnika w ww. spółce. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z [...] lutego 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. (dalej: ZUS) wystąpił o ustalenie podlegania przez stronę ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu bycia wspólnikiem posiadającym całość udziałów Przedsiębiorstwa Wielobranżowego F. Spółki [...] (dalej: Spółka) w okresie od [...] września 2012 r. do [...] października 2014 r. oraz z tytułu bycia wspólnikiem posiadającym część udziałów Spółki w okresie od 29 grudnia 2017 r. Poinformował, że z dokumentów zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonej w ZUS wynika, że strona dokonała zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od [...] listopada 2014 r. do [...] grudnia 2017 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik Spółki. Stwierdził brak dokumentów ubezpieczeniowych od [...] września 2012 r. do [...] października 2014 r. i od [...] grudnia 2017 r. Organ wskazał, że Spółka została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: KRS) pod nr [...] w dacie [...] września 2012 r., a strona figurowała wówczas jako jej wspólnik posiadający całość udziałów. Dnia [...] kwietnia 2018 r. dokonano zmiany w KRS wskazując, że strona zbyła jeden udział w Spółce. Prezes NFZ podał również, że skarżąca od [...] sierpnia 2007 r. posiada prawo do emerytury, a na wezwanie organu nie złożyła żadnej dokumentacji ubezpieczeniowej. Organ, powołując treść art. 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s., uznał, że w przypadku wieloosobowej spółki, jaką od 29 grudnia 2017 r. była Spółka, czyli od dnia zbycia części udziałów innemu wspólnikowi, mamy do czynienia z więcej niż jednym wspólnikiem. W takim przypadku wspólnicy nie podlegają ubezpieczeniom społecznym (w tym obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu), ponieważ u.s.u.s. nie przewiduje takiego tytułu do ubezpieczeń, tj. tytułu wspólnika wieloosobowej spółki. Skarżąca złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie ustalenia, że w okresie od [...] września 2012 r. do [...] października 2014 r. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu posiadania statusu wspólnika w Spółce. Zarzuciła, że ustalenie powyższego nastąpiło po upływie 5 lat od daty wymagalności powyższych świadczeń. Z uwagi na przedawnienie roszczeń skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji lub z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 3 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Po dokonaniu oceny legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej reguł Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Prezes NFZ wydał zaskarżoną decyzję na wniosek ZUS, działając na podstawie art. 109 ust. 1 i ust. 4 u.ś.o.z. Z treści przywołanego przepisu wynika, że Prezes Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń (ust. 1), w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia ich wniesienia, wydając decyzję wraz z uzasadnieniem (ust. 4). Wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w art. 109 ust. 1 u.ś.o.z., może zgłosić (tak jak w przedmiotowej sprawie) ZUS (art. 109 ust. 3 u.ś.o.z.). Po analizie dokumentacji przedstawionej przez ZUS wraz z wnioskiem z [...] lutego 2021 r. organ powołał treść art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.ś.o.z., z którego wynika, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi prowadzące działalność pozarolniczą (od [...] września 2008 r. do [...] kwietnia 2018 r. z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej), jak i osoby pobierające emeryturę lub rentę (art. 66 ust. 1 pkt 16 u.ś.o.z.). Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c-i, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych (art. 69 ust. 1 u.ś.o.z.). Prezes NFZ ustalił, że skarżąca od [...] sierpnia 2007 r. posiada prawo do emerytury, a w okresie od [...] września 2012 r. do [...] października 2014 r., jak wynika z odpisu KRS, była jedynym wspólnikiem Spółki. W dniu [...] grudnia 2017 r. sprzedała jeden udział Spółki K. M. (umowa sprzedaży udziałów w aktach sprawy). Z dokumentów zapisanych na koncie ubezpieczonej w ZUS wynika, że strona dokonała zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od [...] listopada 2014 r. do [...] grudnia 2017 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik Spółki. Natomiast w ZUS brakowało dokumentów ubezpieczeniowych za okres od [...] września 2012 r. do [...] października 2014 r. Jak wynika z treści art. 82 ust. 1 u.ś.o.z., w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana z każdego z tych tytułów odrębnie. W myśl art. 13 pkt 4 u.s.u.s. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania. Natomiast w świetle art. 8 ust. 6 pkt 4 tej ustawy za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m. in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zgodnie zaś z art. 4 § 1 pkt 3 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1526 t.j.) spółka jednoosobowa to spółka kapitałowa, której wszystkie udziały należą do jednego wspólnika. Jak wynika z powyższych przepisów organ prawidłowo ustalił okres podlegania strony obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, uznając, że przypada on na czas posiadania przez nią statusu wspólnika w jednoosobowej Spółce. Zarzuty przedstawione w skardze nie odnoszą się do istoty sprawy, tj. do ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, tylko dotyczą kwestii przedawnienia. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z art. 109 ust. 2 u.ś.o.z. sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, ewentualnego ich umorzenia bądź rozłożenia na raty, należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Tym samym organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia składek na ubezpieczenie zdrowotne skarżącej jest ZUS. Przepisy nie zawierają unormowania ustanawiającego przedawnienie możliwości ustalania podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. W przedmiotowej sprawie zarzut przedawnienia nie może zatem odnieść skutku. Zarzut ten może być podnoszony przez skarżącą przed organami ZUS w przypadku prowadzenia przez nie postępowania zmierzającego do określenia wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne (por. uchwała Sądu Najwyższego z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt III UZP 8/16, publ. OSNP 2016/12/153). Mając powyższe wywody na uwadze Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.